«اعتماد» گزارش ميدهد
پيام تهران از «اسلامآباد» تا «مسقط»
سيدعباس عراقچي، وزير امور خارجه كشورمان در ادامه رايزنيهاي ديپلماتيك منطقهاي از اسلامآباد راهي مسقط شد تا با مقامهاي عماني درباره تحولات جاري و راههاي كاهش تنش در منطقه گفتوگو كند؛ سفري كه در ميانه تلاش ميانجيگران براي باز نگه داشتن مسير ديپلماسي ميان تهران و واشنگتن انجام ميشود. عراقچي در جريان اين سفر با «بدر البوسعيدي» همتاي عماني خود، ديدار و درباره آخرين تحولات منطقه و راههاي مهار بحران رايزني كرد. اين سفر پس از حضور وزير امور خارجه ايران در اسلامآباد و شركت در نشست وزيران خارجه سازمان همكاري اقتصادي (اكو) صورت گرفت و در ادامه تلاشهاي ديپلماتيك كشورهاي منطقه براي جلوگيري از تشديد تنشها قابل ارزيابي است. گفتني است ديدار عراقچي و بدر البوسعيدي در مسقط صرفا به بررسي روابط دوجانبه محدود نبود و بخش مهمي از گفتوگوهاي دوطرف به وضعيت امنيت دريانوردي در خليجفارس و تنگه هرمز اختصاص داشت؛ آبراهي كه در ماههاي گذشته به يكي از اصليترين كانونهاي بحران ميان ايران و امريكا تبديل شده است. براساس گزارش رويترز، وزيران خارجه ايران و عمان درباره حفاظت از كريدورهاي دريايي، تضمين تداوم جريان كشتيراني و تجارت جهاني و همچنين احياي كانالهاي گفتوگو و مذاكره براي جلوگيري از تشديد تنشها رايزني كردند. همزمان وزارت خارجه عمان نيز در بيانيهاي درباره اين ديدار اعلام كرد دوطرف علاوه بر بررسي تحولات منطقه و چالشهاي پيشروي آن، گزينههاي ديپلماتيك موجود براي مهار تنشها و ازسرگيري گفتوگوها را مورد بحث قرار دادند. در اين بيانيه بر ضرورت گسترش زمينههاي تفاهم ميان طرفهاي درگير، جلوگيري از گسترش بحران و كاهش پيامدهاي آن تاكيد شده است. دو وزير همچنين بر اهميت حفظ مسيرهاي دريايي، تداوم بدون وقفه كشتيراني و تجارت بينالمللي و باز نگه داشتن كانالهاي ارتباط سياسي و ديپلماتيك براي اعتمادسازي و حلوفصل اختلافات تاكيد كردند.
تداوم تلاش پاكستان براي ميانجيگري- سفر عراقچي به مسقط پس از حضور در اسلامآباد انجام شد؛ سفري كه در جريان آن، وزير امور خارجه ايران با مقامهاي سياسي و نظامي پاكستان ديدار و درباره تحولات منطقهاي و روابط دوجانبه گفتوگو كرد. يكي از مهمترين اين ديدارها، ملاقات عراقچي با «فيلد مارشال سيد عاصم منير»، فرمانده كل ارتش پاكستان، بود. روابط عمومي ارتش پاكستان در بيانيهاي اعلام كرد عاصم منير روز دوشنبه ۱۶ نوامبر در «راولپندي» با سيدعباس عراقچي ديدار كرده است. بر اساس اين بيانيه، دوطرف در اين ملاقات درباره روابط دوجانبه و همچنين تحولات امنيتي و ژئوپليتيك منطقه گفتوگو كردند. در همين چارچوب، اسحاق دار، وزير امور خارجه پاكستان نيز بر ادامه تلاشهاي ديپلماتيك كشورش براي كاهش تنش ميان تهران و واشنگتن تاكيد كرده است. او با اشاره به نقش پاكستان در تسهيل گفتوگو ميان دوطرف اعلام كرد كه شهباز شريف، نخستوزير پاكستان و عاصم منير، فرمانده ارتش اين كشور همچنان بهطور نزديك با كشورهاي منطقه و شركاي بينالمللي در ارتباط هستند تا به دستيابي به راهحلي مسالمتآميز كمك كنند. رييس دستگاه ديپلماسي پاكستان همچنين تاكيد كرد كه اسلامآباد اميد خود را به روند صلح از دست نداده و در انتظار پاسخ امريكا به پيشنهادهاي اخير ايران است.
ادعاي تازه ونس- در كنار تلاش كشورهاي منطقه براي حفظ مسير ديپلماسي، اظهارات مقامهاي امريكايي نيز نشان ميدهد كه مدت و دامنه درگيري با ايران به يكي از موضوعات مهم در محاسبات داخلي واشنگتن تبديل شده است. جيدي ونس، معاون رييسجمهور امريكا در تازهترين اظهارات خود درباره جنگ با ايران تاكيد كرده كه دونالد ترامپ اجازه نخواهد داد اين درگيري به جنگي بيپايان تبديل شود. ونس همچنين در سخناني اعلام كرد: «ترامپ اجازه نخواهد داد اين جنگ به يك جنگ بيپايان تبديل شود. كساني كه ميخواهند اين جنگ به يك جنگ بيپايان تبديل شود، ميتوانند هرقدر ميخواهند به من حمله كنند.» او همچنين با اشاره به تعهد دولت امريكا براي پرهيز از ورود به جنگهاي طولانيمدت مدعي شد: «ما با اين تعهد وارد كار شديم كه چنين كاري نكنيم. به مردم امريكا قول داديم كه ديگر وارد جنگهاي بيپايان نخواهيم شد.» معاون رييسجمهور امريكا در ادامه ادعا كرد كه واشنگتن اجازه نخواهد داد جنگ با ايران به تعهدي ۱۰ تا ۱۵ ساله يا حتي دوساله تبديل شود. همزمان با اظهارات جيدي ونس، موضعگيري مقامهاي بريتانيايي نيز بر ضرورت جلوگيري از تداوم نامحدود جنگ متمركز بوده است. نخستوزير بريتانيا در سخنراني خود در ضيافت شهردار لندن، با اشاره به پيامدهاي جنگ بر اقتصاد و زندگي روزمره شهروندان، تاكيد كرد كه اين درگيري نميتواند بدون محدوديت ادامه يابد. او با تكرار اين ادعا كه بريتانيا نميتواند اجازه دهد ايران به سلاح هستهاي دست پيدا كند، هشدار داد كه ادامه جنگ به افزايش شديد قيمت انرژي براي مردم عادي منجر ميشود. نخستوزير بريتانيا همچنين از تلاش ميانجيگران براي دستيابي به توافقي حمايت كرد كه به جنگ پايان دهد، تنگه هرمز را بازگشايي كند.
تداوم تقابل نظامي و سياسي ايران و امريكا- در ادامه تحولات نظامي منطقه، روابط عمومي سپاه پاسداران از هدف قرار گرفتن يك سامانه راداري متعلق به نيروهاي امريكايي در بحرين خبر داد. براساس بيانيه روابط عمومي سپاه، پهپادهاي رزمي اين نيرو بامداد سهشنبه در عملياتي كه آن را «دقيق» توصيف كرده، يك سامانه راداري متعلق به نيروهاي امريكايي مستقر در پايگاه شيخ عيسي در جزيره بحرين را هدف قرار دادهاند. در اين بيانيه، اين اقدام در پاسخ به آنچه تداوم نقض حريم هوايي ايران توسط پهپادهاي ارتش امريكا خوانده شده، توصيف شده است. روابط عمومي سپاه همچنين با اشاره به عملياتهاي پدافندي و جنگ الكترونيك اين نيرو در رهگيري، انهدام و به غنيمت گرفتن پهپادهاي سري MQ و MQM-170، اعلام كرد هدف قرار دادن سامانه راداري در پايگاه شيخ عيسي در ادامه اين اقدامات صورت گرفته است. همزمان با تحولات ميداني، مقامات رسمي كشورمان نيز در واكنش به مواضع و گزارشهاي مطرحشده درباره زيرساختهاي كشور، هشدارهايي را درباره پيامدهاي هدف قرار گرفتن تاسيسات غيرنظامي مطرح كردهاند. در همين راستا، محمدباقر قاليباف، رييس تيم مذاكرهكننده ايراني در واكنش به گزارش نيويوركتايمز درباره ارتباط سدهاي ايران با سايتهاي موشكي با انتشار پيامي صريح در شبكه اجتماعي ايكس نوشت: «در حال زمينهچيني براي دور بعدي حملات به زيرساختهاي غيرنظامي، ميگويند: سدهاي نزديك به سايتهاي موشكي ايران، كاربري دوگانه (نظامي-غيرنظامي) دارند؛ بسيار خب. قانون جديد: هر سد، بندر يا نيروگاهي كه در نزديكي يك پايگاه امريكايي يا اسراييلي قرار دارد، داراي كاربري دوگانه است. ما فقط منطق خودتان را به همان شكل و بدون دخل و تصرف به كار ميبريم.»