باشگاهي كه آرامش را در راهروهاي مديريتي جا گذاشت
از جنجال آگهي فروش محمودي تا جلسههاي پرحاشيه با سرمربي
پرسپوليس سالهاست كه تنها يك باشگاه فوتبال نيست مجموعهاي است با ميليونها هوادار، سابقهاي پرافتخار و انتظاراتي فراتر از يك تيم معمولي در فوتبال ايران.
به گزارش «اعتماد» همين جايگاه ويژه باعث ميشود هر تصميم مديريتي در اين باشگاه حتي اگر در ظاهر يك موضوع اداري يا قراردادي باشد خيلي زود به مسالهاي عمومي تبديل شود. در چنين شرايطي آنچه اين روزها بيش از نتايج مسابقات توجه هواداران پرسپوليس را به خود جلب كرده مجموعهاي از حواشي و تصميماتي است كه بار ديگر پرسش قديمي درباره ثبات مديريتي اين باشگاه را مطرح كرده است. چرا پرسپوليس نميتواند براي مدتي طولاني از فضاي حاشيه فاصله بگيرد؟
آخرين نمونه اين وضعيت را بايد در ماجراي اميرحسين محمودي بازيكن جوان اين تيم جستوجو كرد، اتفاقي كه از يك اختلاف قراردادي آغاز شد اما خيلي زود ابعادي فراتر از يك مذاكره معمولي پيدا كرد. انتشار آگهي جذب مشتري براي انتقال اين بازيكن، آن هم از سوي باشگاه واكنشهاي زيادي به دنبال داشت. گزارشها حاكي از آن بود كه اختلاف بر سر شرايط مالي تمديد قرارداد و درخواست مطرح شده از سوي بازيكن زمينهساز اين اتفاق شده است. اما پرسش اصلي اين بود كه چرا اختلافي كه ميتوانست در چارچوب مذاكرات داخلي حل و فصل شود به شكلي علني به فضاي رسانهاي راه پيدا كرد؟
در فوتبال حرفهاي اختلاف بر سر قرارداد بازيكنان اتفاق تازهاي نيست. باشگاهها براي حفظ منافع اقتصادي خود مذاكره ميكنند و بازيكنان هم به دنبال تأمين خواستههاي مالي و حرفهاي خود هستند. با اين حال شيوه مديريت اختلاف اهميت زيادي دارد. انتشار آگهي براي جذب مشتري يك بازيكن جوان فارغ از اينكه چه توجيهي براي آن مطرح شده باشد ميتواند پيامهاي متفاوتي به بازيكنان ديگر و هواداران و حتي باشگاههاي رقيب منتقل كند. چنين تصميمي اين پرسش را به وجود ميآورد كه آيا پرسپوليس براي حل اختلافات قراردادي سازوكار مشخص و كم هزينهاي دارد يا هر پرونده ميتواند به يك بحران رسانهاي تبديل شود؟ اما اين ماجرا زماني پيچيدهتر شد كه موضوع از سطح اختلاف ميان باشگاه و بازيكن فراتر رفت و بحث درباره تصميمگيري در ساختار مديريتي پرسپوليس را هم به ميان كشيد. واكنشها به آگهي منتشرشده شائبههايي درباره هماهنگي ميان مديرعامل و ساير اركان باشگاه ايجاد كرد. در روزهاي بعد هم خبرهايي درباره جلسات مديريتي و توضيحخواهي از مديرعامل منتشر شد و مصاحبههايي كه به جاي حل موضوع آتش اختلافات را شعلهور كرد. اگرچه گزارشهاي رسانهاي درباره احتمال تغيير برخي مديران و اختلافات داخلي را نميتوان بدون تأييد رسمي قطعي دانست اما همين فضاي ابهام نشان ميدهد كه باشگاه در زمينه اطلاعرساني و اقناع افكار عمومي با چالش روبه رو است.
اين نخستينبار نيست كه نام پرسپوليس در ارتباط با اختلافات مديريتي مطرح ميشود. در شهريورماه هم گزارشهايي درباره اختلاف نظر ميان اعضاي هياتمديره منتشر شد. موضوعي كه پيمان حدادي، مديرعامل باشگاه آن را رد كرد و از همراهي اعضاي هياتمديره با برنامههاي مديريتي سخن گفت. او البته وجود اختلاف نظرهاي كارشناسي را طبيعي دانست. اين تفاوت ميان اختلاف نظر طبيعي و نبود هماهنگي در تصميمهاي اجرايي همان نقطهاي است كه مديريت پرسپوليس بايد درباره آن شفافتر عمل كند.
اختلاف ديدگاه در هر مجموعهاي وجود دارد اما وقتي نتيجه آن به تصميمهاي متناقض يا حاشيههاي عمومي منجر شود ديگر نميتوان صرفا از آن به عنوان يك تفاوت نظر معمولي عبور كرد. در كنار مسائل مديريتي وضعيت فني تيم نيز بر حساسيت شرايط افزوده است. از طرفي شكست پرسپوليس مقابل فجرسپاسي و نوسان در نتايج اخير فشارها بر كادر فني را افزايش داده است. بر اساس گزارشهاي منتشرشده، در جلسهاي كه با حضور مهدي تارتار و اعضاي هياتمديره برگزار شد تا وضعيت فني تيم و دلايل نتايج اخير بررسي شود مديران ضمن اعلام حمايت از سرمربي نسبت به تداوم نوسان عملكرد تيم هشدار دادند و تقويت كادر فني را نيز مطرح كردند.
چنين جلساتي در فوتبال حرفهاي موضوع عجيبي نيست. مديران حق دارند درباره عملكرد تيم توضيح بخواهند و سرمربي هم بايد پاسخگوي نتايج باشد؛ مساله اما زماني شكل ميگيرد كه مرز ميان نظارت مديريتي و دخالت در امور فني روشن نباشد. سرمربي براي اجراي برنامههاي خود به زمان، تمركز و حمايت سازماني نياز دارد. اگر هر نتيجه نامطلوب به گمانهزني درباره تغييرات مديريتي يا فني منجر شود طبيعي است كه فضاي رواني مجموعه تحت تأثير قرار بگيرد. البته نميتوان هر افت فني را مستقيما به حاشيههاي مديريتي نسبت داد و مسائل تاكتيكي، كيفيت بازيكنان، مصدوميتها و شرايط رقابت نيز در نتايج نقش دارند. با اين حال ثبات مديريتي يكي از پيشنيازهاي ايجاد آرامش در هر تيم حرفهاي است. پرسپوليس از نظر جايگاه ورزشي نيز در موقعيتي قرار دارد كه نميتواند هزينه تصميمهاي ناهماهنگ را ناديده بگيرد. رقابت فشرده در بالاي جدول ليگ برتر فرصت اشتباه را محدود ميكند. وقتي فاصله امتيازي تيمها كم است حتي چند هفته نوسان ميتواند معادلات قهرماني را تغيير بدهد. در چنين شرايطي باشگاه به جاي آنكه بخش مهمي از انرژي خود را صرف پاسخ به حاشيهها كند بايد تمام ظرفيت مديريتي و اجرايي خود را در خدمت تيم قرار بدهد.
نكته مهم ديگر رابطه ميان باشگاه و هواداران است. هواداران پرسپوليس فقط نتيجه برد و باخت را مطالبه نميكنند. آنها انتظار دارند بدانند در باشگاه محبوبشان چه ميگذرد و تصميمات بر چه اساسي گرفته ميشوند. مصاحبههاي رنگارنگ و ديدار با پيشكسوتان محبوب پاسخي مورد نظر افكار عمومي نيست. در نهايت مساله پرسپوليس را نبايد صرفا به اختلاف بر سر قرارداد يك بازيكن يا جلسه مديران با سرمربي تقليل داد. آنچه اهميت دارد ضرورت تعريف يك الگوي مشخص براي اداره باشگاه است. الگويي كه در آن مسووليتها روشن باشد تصميمها از مسير كارشناسي عبور كنند و اختلافات داخلي پيش از تبديل شدن به بحران رسانهاي حلوفصل شوند.
مديرعامل بايد پاسخگوي عملكرد اقتصادي و اجرايي باشد و هياتمديره بايد نقش نظارتي خود را بهدرستي ايفا كند و كادر فني هم بايد در چارچوب اختيارات حرفهاي خود فعاليت كند. پرسپوليس براي بازگشت به آرامش بيش از هر چيز به ثبات در تصميمگيري نياز دارد. هواداران اين تيم از مديران انتظار ندارند هيچ اختلافنظري وجود نداشته باشد آنها ميخواهند اختلافها به شكلي حرفهاي مديريت شوند و هزينه آن روي دوش تيم و بازيكنان نيفتد.
شايد مهمترين آزمون مديران سرخپوشان در مقطع فعلي نه انتخاب يك بازيكن، نه تمديد يك قرارداد و نه حتي حمايت از سرمربي باشد بلكه توانايي آنها در ايجاد ساختاري است كه در آن فوتبال دوباره به موضوع اصلي باشگاه تبديل شود. پرسپوليس براي رقابت با حريفانش به چيزي فراتر از نام بزرگ و هواداران پرشمار نياز دارد به مديريتي كه بتواند آرامش را به مجموعه بازگرداند. در اين بين مصاحبه برخي پيشكسوتان عليه برخي مديران هم جاي سوال و بررسي دقيق دارد. اميد به آنكه هرچه زودتر آرامش به اين تيم پرطرفدار بازگردد.