خدا به چالش دست و پا داد و اسمش را گذاشت مرضيه جعفري!
روزبه دلاور
مرضيه جعفري براي دومينبار عنوان بهترين مربي سال آسيا را از آن خود كرد. افتخاري كه فرصتي شد تا با او درباره دغدغههايش، مسير دشوار فوتبال زنان و آنچه براي آينده اين رشته در ذهن دارد، گفتوگو كنيم. جعفري در اين گفتوگو از چالشهايي گفت كه خود و شاگردانش با آن روبهرو هستند؛ از كمبودها و موانعي كه همچنان پيش روي فوتبال زنان قرار دارد تا انتظارات و مطالبات مردمي كه باوجود همه سختيها اين رشته را دنبال ميكنند و به آن اميد بستهاند. او با نگاهي واقعبينانه به شرايط موجود از آرزوها و نگرانيهايش گفت و ابراز اميدواري كرد كه در آينده، امكانات و فرصتهاي بهتري براي فوتبال زنان فراهم شود؛آيندهاي كه در آن دختران فوتباليست بتوانند با دغدغههاي كمتر استعدادهاي خود را شكوفا كنند و به جايگاه شايستهاي برسند.
از مسيري كه طي كرديد تا باز هم به اين عنوان برسيد، بگوييد.
بگذاريد بدون شعار نكاتي را از ته قلبم بگويم. اينكه اين مسيري بود كه به تنهايي رسيدن به انتهايش و اين عنوان ممكن نبود و خيليها به من كمك كردند. از بازيكناني كه واقعا در كنارم بودند و با جان و دل برايم بازي كردند. بازيكني كه همه چيزش را گذاشته است و هر چه خواستهام انجام داده خب قطعا در اين مسير به من كمك كرده است. همينطور همكارانم در تيمهاي خودم و تيمهاي ديگر فوتبال كشورمان. همه اينهايي كه در فوتبال ما بودند و هستند، قطعا كمك كردهاند. آنها در مسير پيشرفت فوتبال ما تلاش زيادي كردند تا درنهايت من به عنوان بهترين انتخاب شوم. همچنين يكسري مسوولان! بالاخره اگر تيم من رفته جايي مسابقهاي برگزار كرده، مسوولان هم پشتيباني و حمايت كردهاند پس كمك آنها هم بوده است. همچنين خانوادهام كه هميشه در كنارم بودند. در كنار اينها، رسانهها و شما و بقيه دوستان باعث شديد تا من انگيزه بگيرم. پس نميتوانم بگويم در اين مسير تنها بودم. نه! در اين مسير خيليها به من كمك كردند.
مهمترين اصلي كه باعث شد مرضيه جعفري باز هم بهترين مربي آسيا شود، چه بود؟
من يك شخصيتي از پدرم ياد گرفتم از همان دوران بچگي كه اصلا براي من مهم نيست چطور قضاوت شدهام. البته ناراحت ميشوم كه وقتي ميبينم مثلا تيم من در مسابقاتي شركت ميكند كه سطحش با فوتبال ما قابل قياس نيست به ما حمله ميشود. هميشه ميگفتم هرچه ميخواهيد به من بگوييد اما بچههاي تيم من را الكي قضاوت نكنيد. اين قضاوتها من را اذيت ميكند اما آنچه از پدرم آموختم اين بود كه هميشه سعي و تلاش بيشتري كنم تا بهترين خودم باشم. البته بدون حسادت، من مدرسه كه ميرفتم اگر ۱۹ ميگرفتم و دوستم ۲۰ ميگرفت از اينكه او ۲۰ گرفته ناراحت نميشدم اما به خودم ميگفتم چرا تلاش نكردي كه تو هم نمره ۲۰ بگيري. حتما تلاش نكرده بودم و دفعه بعد بايد بيشتر تلاش كنم تا ۲۰ بگيرم. حالا هم هرجا كه كار ميكنم نهايت تلاشم را ميكنم تا بهترين باشم. در زندگي ياد گرفتم تا نهايت تلاشم را كنم حتي اگر به خواستهام نرسم اما حداقل عذاب وجدانش را ندارم. در فوتبال هم اگر مثلا به هر دليلي يك جلسه تمرين كنسل شود دچار عذاب وجدان ميشوم. مثلا با خودم ميگويم باد زياد آمد كه نبايد تمرين تعطيل ميشد. در مسووليتي كه دارم نهايت تلاش خودم را ميكنم و بايد مسووليتپذير باشم. بار چندم است كه ميگويم عنوان به دست آمده فقط براي من نيست و براي همه ايران است اما در كارهايم دوست دارم تا تمام تلاشم را كنم تا به بهترين نحو انجامش بدهم.
اينكه هميشه در حال به چالش كشيدن خود هستيد برايتان آزاردهنده نيست؟
من يك زندگي دارم كه انگار خدا يك چالش درست كرده و چهار تا دست و پا به چالش داده و اسمش را گذاشته مرضيه جعفري! من در زندگي حتي يك روز يكنواخت نداشتم و هميشه بالا و پايين زندگي را تجربه ميكنم اما از اين بابت خدا را شكر ميكنم چون با اين همه اتفاقاتي كه در زندگيام افتاده اگر اين چالشها نبود حالم خيلي بد بود. اين چالشها باعث شده به زندگي ادامه بدهم وگرنه برخلاف اينكه همه ميگويند مرضيه جعفري يك زن قوي است خودم اينطور فكر نميكنم! اگر قوي بودم ميتوانستم يك ساعت بدون فكر زندگي كنم اما من بايد هميشه درگير كار، فوتبال و مسووليتم باشم. اين حكمت خدا بوده براي من.
در تمام سالهاي حرفهاي خود دغدغه تشكيلات حرفهاي براي فوتبال زنان داشتهايد. امروز وضعيت فوتبال زنان ايران با سالهاي اول بهتر است. نقش خود در رسيدن به وضعيت فعلي را چطور تعريف ميكنيد؟
اينكه من چقدر تاثير گذاشتم را بايد از بقيه بپرسيد اما من عاشق فوتبال بودم. من زماني كه ليگ تمام ميشد دو روز بعدش دلم براي زمین چمن تنگ ميشد. دوست داشتم هميشه كنار چمن باشم امسال هم تا ليگ تمام شد بلافاصله رفتم آكادمي بم مشغول شدم تا اگر شد كمي باعث پيشرفت و دلگرمي آنها شوم. من فوتبال را دوست دارم چون در خانواده فوتبالي بزرگ شدم و پدرم مربي بوده و از سن كم هميشه بحث فوتبالي در خانه ما بوده و من در اتاقي بزرگ شدم كه كلي توپهاي فوتبال بود. نميدانم تاثيرم چقدر بود اما اميدوارم روزي عذاب وجدان اين را نداشته باشم كه نتوانستم كاري براي فوتبال كنم. اين سوال را از همكاران و بازيكنانم بپرسيد كه آيا تاثيري داشتهام يا نه؟
در ابتداي صحبتهاي خود از نقش ساير مربيان ليگ در رسيدن به موفقيت گفتيد. در شغل شما رقابت اولويت دارد يا رفاقت؟ يعني حسادتي در موفقيتهاي خود احساس نكرديد؟
من اينطور ميگويم كه تمام همكاران من در حال تلاش هستند. خيليها هستند كه نميشود اسم برد اما من آنها را هميشه دوست دارم و هميشه ارتباط خوبي با آنها داشتم.
متقابلا بوده؟ چون بعضيها راضي نبودند كه شما در تيم ملي و باشگاهي حضور همزمان داشته باشيد.
شايد حسادت نبود و ديد آنها طور ديگري بود وگرنه من فكر نميكنم ما همكارها به هم حسادت كنيم چون همه ما در قالب فوتبال زنان كه در فوتبال ايران نوپا است، كار ميكنيم و همه هم تلاش ميكنند. شايد دلايلي داشتند كه من نبايد دو جا كار كنم. دلايل منطقي از ديد آنها كه شايد بعدها از ديد من هم منطقي شود. الان شرايط زندگي از بس دشوار است و آنقدر اتفاقات بزرگي در ايران افتاده و از بس مردم درگيري دارند كه من به عنوان مربي بايد تمام تلاش خودم را بكنم براي حال خوب اين مردم. شايد بتوانم قدمي براي دختري بردارم كه در زندگي آسيبديده يا پدر و مادرش مشكل مالي دارند. اگر بتوانم قدمي بردارم، كار بزرگي است و فكر نكنم بشود درگير حسادتها شويم، چون حسادت براي جايي است كه از بس خوشي زده باشد زير دلمان كه برويم دنبال حسادتهايمان!
كمي از حال و هواي مراسم برايمان بگوييد. از قبل ميدانستيد كه شما اين عنوان را كسب ميكنيد؟
اصلا نميدانستم؛ اتفاقا صبح مراسم با آقاي تاج جلسهاي داشتيم و او طوري صحبت ميكرد كه من با خودم گفتم من اصلا انتخاب نميشوم! دوپهلو حرف ميزد و گفتم خب پس من انتخاب نميشوم. زمان مراسم هم من وسط دو تا مربي ديگر نشسته بودم و پيش خودم اين استدلال را داشتم كه اگر من قرار بود انتخاب شوم بايد اول مينشستم تا هنگامي كه اسمم را صدا زدند از بين آنها روي سن نروم. رزومه همكارانم را نشان ميدادند با خودم گفتم چه خوب كه اينها در سنين زير ۲۰ سال و زير ۱۷ سال فعاليت ميكنند و درباره يكي، دو تا موضوع فوتبالي هم حرف زديم. قبل از مراسم با خداي خودم راز و نياز كردم چون اصولا با خدا خيلي حرف ميزنم، دعوا ميكنم، بحث ميكنم و دوباره آشتي ميكنم! شايد خيليها اينطوري هستند و قبلش هم به خدا گفتم خدايا هرچه تو ميداني! و تا الان هم خيلي خيلي شكرگزارت هستم كه تا اين حد لطف داشتي. بعد كه نوبت به معرفي بهترين مربي زن شد قلبم شروع كرد به تند تند زدن و بعد كه اسمم را خواندند حالم خوب بود. اول به خاطر اينكه دخترانم الان خيلي خوشحال هستند. چون بازيكنان من در مراسم پارسال هم بيشتر از من استرس داشتند و از واتساپ پرس و جو ميكردند. پارسال ميگفتم خدايا اگر من انتخاب نشوم اين بچههاي من حالشان بد ميشود و نااميد ميشوند امسال هم با خودم گفتم اگر انتخاب شوم باعث ميشود همكاران و زحمات دختران ما بيشتر به چشم بيايد. بعدش خيلي خوشحال شدم و پيامهايي كه دريافت كردم و مردم كه اصلا نميشناختم اما اينطور حالشان خوب بود، اين حال من را هم خوب كرد.
با اين موفقيت شما، دل بسياري از مردم شاد شد، چه پيغامي براي آنها داريد كه باتوجه به شرايط كشور روزهاي دشواري را سپري ميكنند؟
ما مردمان خيلي خوبي داريم، مردم خونگرم و قانع كه در هر شرايطي ايستادهاند. به نظرم حق مردم ما خيلي بيشتر از اينهاست و بايد خيلي به آنها بها داده شود. خيلي سخت است كه دارند اين شرايط را تحمل ميكنند. اميدوارم كه شرايط خوب شود. من وقتي نگاه ميكنم كه يك زندگي تا چه حد با شرايط سخت ميگذرد حالم خيلي بد ميشود كه اين زندگي ميتواند شامل افراد نزديك يا دور من يا كل كشور باشد. تنها آرزويي كه الان دارم اين است كه حال اين مردم خوب شود و بتوانند يك زندگي خوب داشته باشند كه واقعا حقشان است.
بارها گفتيد كه دوست داريد به عنوان مربي حضور روي نيمكت تيمهاي خارجي را تجربه كنيد. اگر پيشنهاد خارجي برسد، حاضر هستيد قبول كنيد؟
دوست دارم اين تجربه را كسب كنم اما دوست دارم به وقتش به آن برسم. نميدانم چه زماني اين اتفاق رخ ميدهد اما قبلا دو پيشنهاد همزمان از تيم ملي و باشگاهي داشتم. به آن فكر كردم كه به باشگاهي بروم كه چند تا از بچههايم را همراه خودم لژيونر كنم. حال خوب و پيشرفت بچهها براي من خيلي مهم است. اميدوارم هر چه خير است پيش بياید تا بتوانيم تكاني به فوتبال زنان بدهيم. لازم است بگويم كه دو، سه هفته پيش با كرهشمالي بازي داشتيم كه همين كرهشمالي موفق شده بود برزيل را 6 بر صفر شكست بدهد. تيم خاتون به مسابقاتي رفت كه با ابرقدرتها بازي كرد با كرهشمالي و ژاپن كه از ابرقدرتهاي جهان هستند و ميانماري كه كلي لژيونر داشت و در واقع ژاپن دوم بود بازي كرديم. خيلي سالها اتفاق افتاده كه در مسابقات مختلف نتيجه نگرفتيم و متاسفانه نتيجهگرا هستيم. من و تيمم بايد 10 بار با كرهشمالي بازي كنيم. اوايل 10-صفر و 7 -صفر ببازيم تا بعد بشود يك-صفر و بعد مساوي كنيم و درنهايت آنها را ببريم. من كه نوپا با خاتوني كه بازيكن خارجي نداشت در حالي كه خيلي از بازيكنان را نداشتيم، با مصدوميت بعضي از بازيكنان رفتيم بازي كرديم و بچههاي من در اين شرايط به حريف گل هم زدند. نبايد اين بچهها را با اين باختها سرخورده كرد. ما فوتبال نوپا هستيم و بايد بازي كنيم و ببازيم تا درس بگيريم. تيم من از كرهشمالي ۶ تا خورد اما وقتي برگشتيم ديدم بچه من دوتا كار از حريف ياد گرفته و در بازي ليگ انجام داد كه خيلي خوب است. هرچه دوست دارند به من بگويند، ميپذيرم و ايرادات خودم را تصحيح ميكنم اما نبايد اينطور به اين بچهها حمله كرد. البته در اين بين بايد از شما و رسانههايي كه ديد مثبتي دارند، تشكر كنم. ما بايد دخترهايمان را خيلي حمايت كنيم. دلم خيلي پر بود سر اتفاقات آن مسابقات؛ اگر بچهها نتيجه نگيرند من بعد از مسابقات با آنها حرف نميزنم اما بعد از سه تا بازي خودم به آنها گفتم اصلا برايتان مهم نباشد تمامش به گردن من شماها شاهكار كرديد. اين بچهها ميدانند تا چه حد از باخت متنفرم اما بعد از اين بازيها دلم براي اين بچهها گرفت. اجازه دهيد بچهها با قهرمانان جهان بازي كنند، ببازند تا كسب تجربه كنند. نياييم آنها را بزنيم تا بچه تيم به من بگويد خانم كاشكي به اين مسابقات نميآمديم كه تا اين حد برايمان حرف درست كردند. يكسري افراد دنبال زدن من بودند كه بچهها را تحتفشار قرار دادند. برترين مربي شدن براي دو، سه روز است كه شادي براي من و نزديكانم آورده و بعدش دوباره بايد برويم سر مسووليتمان تا روزي بشويم كره و ژاپن و چين. بايد به آنجاها برسيم كه اين ميطلبد تا من هربار شكست بخورم و درس بگيرم. بايد حمايت شويم.
سوال كليشهاي؛ اين عنوان را به چه كسي تقديم ميكنيد؟
جا دارد از مسوولاني كه دلسوزانه دختران فوتبال را حمايت ميكنند، تشكر كنم. از خانواده و تمام آنهايي كه در اين مسير كنارم بودند، تشكر میكنم. حاميانم در فدراسيون و رسانههايي كه حمايت ميكنند. اين عنوان را به كل دختران فوتبالي ايران و همينطور دختراني كه در مستطيل سبز براي تيم من تلاش كردند، تقديم ميكنم.