تلاشي ديگر براي بازگشت ثبات به منطقه

اولين نشست امنيت منطقه‌اي با حضور دبيران و مشاوران امنيت ملي كشورهاي ايران، روسيه، چين، هند و افغانستان چهارم مهر‌ماه سال گذشته در تهران با موضوع «افزايش هماهنگي ميان كشورهاي منطقه در برابر تروريسم تكفيري» برگزار شد. نشستي كه موجبات نزديكي بيشتر كشورهاي منطقه به‌ويژه تهران، روسيه و چين را در زمينه‌هاي امنيتي و اطلاعاتي فراهم آورد. با گذشت يك سال و 2 ماه و 23 روز از تاريخ برگزاري نشست مذكور، روز گذشته دومين دور نشست منطقه‌اي بار ديگر در تهران برگزار شد تا علي شمخاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي و نماينده رهبري در اين شورا با پوششي متفاوت‌تر از آنچه در مراسم‌ درون ايران ظاهر شده، مقابل دوربين‌ها قرار بگيرد. نكته قابل‌توجه درباره نشست دوم آن است كه كشورهاي ازبكستان و تاجيكستان نيز به جمع كشورهاي حاضر در نشست پيوسته‌اند تا «معضلات افغانستان» و «مبارزه همه‌جانبه با اشكال مختلف تروريسم» را هرچه جامع‌تر از گذشته بررسي كنند. علي شمخاني در جريان اين نشست در ابتداي اظهاراتش ضمن ابراز خرسندي از برگزاري دومين دور اين نشست، به مسائل خاورميانه در مدت 448 روز گذشته از اولين نشست اشاره و اظهار كرد: «در فاصله يك سالي كه از نشست قبلي تاكنون گذشته است، منطقه ما شاهد اتفاقات و تحولات زيادي بوده كه برخي از آنها در جهت اهداف و منافع كشورهاي منطقه قرار داشته و برخي متاسفانه بر غم و اندوه و رنج‌هاي مردم اين منطقه افزوده است. در منطقه ما، تروريسم و افراط‌گرايي بلايي است كه هنوز ادامه دارد و صلح، امنيت و رفاه همه ما را در كنار عوامل ديگر، تحت تاثير قرار داده و ما نيز چاره‌اي نداريم كه با همكاري و همراهي و شناخت درست از ريشه‌هاي پيدايش و ترويج اين تهديد، در مقابل آن بايستيم. در كنار تروريسم، شاهد تداوم حضور زيانبار برخي طرف‌هاي فرامنطقه‌اي هستيم كه هم بخشي مهم از دلايل ايجاد تروريسم و افراطي‌گري در اين منطقه است و هم بر شدت آن افزوده است.»

تلاش براي ثبات  ا فغانستان
نماينده رهبري در شوراي عالي امنيت ملي جمهوري اسلامي بخش ديگري از اظهارات خود در اين نشست را به مقوله افغانستان و تحولات رخ داده در اين كشور اختصاص داد و تاكيد كرد: «اجلاس امسال ما، روي موضوع افغانستان تمركز دارد. بيش از 40 سال است كه افغانستان درگير اشغال خارجي، جنگ داخلي و جنگ با تروريسم است. بعد از شكست داعش در عراق و افغانستان، يكي از دغدغه‌هاي امنيتي، انتقال عناصر شكست خورده داعش از عراق و سوريه به افغانستان است تا از اين سرزمين، براي طراحي، سازماندهي و اجراي اقدامات تروريستي خود در داخل افغانستان و همسايگان اين كشور استفاده كند. تلاش مي‌كنيم به راهكارهاي عملي براي تقويت همكاري‌هاي امنيتي دسته جمعي و مقابله با اين چالش‌ها كه تاثير مستقيمي بر تقويت ثبات و امنيت در داخل افغانستان همچنين امنيت تمامي همسايگان آن و كشورهاي منطقه دارد، برسيم.»

افغانستان به روايت  مسكو و پكن
چين ونگ چين، وزير امنيت ملي جمهوري خلق چين نيز از ديگر افراد و چهره‌هايي بود كه در نشست امنيت منطقه‌اي تهران، به مساله افغانستان و همچنين بازگشت صلح و ثبات به اين كشور تاكيد كرد. او با بيان اينكه «افعانستان با چالش‌هاي داخلي و ملي مهمي براي دستيابي به صلح روبه‌رو است»، اظهار كرد: «چالش‌هاي امنيتي در افعانستان بسيارپيچيده و چند وجهي بوده و داراي ابعاد سياسي، نظامي، فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي است.» وزير امنيت ملي چين با تاكيد بر لزوم استقلال افغانستان خاطرنشان كرد: «استقلال، امنيت و توسعه اصلي‌ترين نيازهاي امروز افغانستان است. افغانستان قلب آسيا و محل تقاطع تمدن اروپايي و آسيايي بوده و براي ايجاد امنيت پايدار در اين كشور بايد به توسعه همه‌جانبه در افغانستان توجه جدي شود.» او همچنين «گفت‌وگوهاي بين‌الافغاني» و «پايان حضور و دخالت كشورهاي خارجي در افغانستان» را «ضرورتي اجتناب ناپذير براي دستيابي به صلح فراگير و پايدار» در اين كشور دانست.
نيكلاي پاتروشف، دبير شوراي امنيت ملي فدراسيون روسيه از ديگر مسوولان حاضر در اين نشست بود كه مشكلات و معضلات افغانستان را از ديد خود تحليل كرد. او با بيان اينكه «بر اساس آخرين برآوردهاي انجام شده بين ۲۵۰۰تا ۴۰۰۰ نيروي داعشي در افغانستان حضور دارند. سالانه حدود ۶۰۰ ميليون دلار از محل توليد و فروش مواد مخدر در اختيار جريان تروريسم در منطقه قرار مي‌گيرد»، گفت: «پس از نزديك به ۱۸ سال حضور نظامي امريكا در افغانستان بي‌ثباتي و ناامني در اين كشور افزايش يافته و روند خونريزي و كشته شدن مستمر مردم بي‌گناه اين كشور همچنان ادامه دارد.» پاتروشف همچنين خاطرنشان كرد: «امريكا برنامه مشخصي براي خروج از افغانستان نداشته و به نظر مي‌رسد اختلاف نظرهاي موجود در هيات حاكمه اين كشور موجب سردرگمي در اين خصوص شده است. بايد گفت‌وگوهاي بدون‌واسطه ميان طالبان و دولت قانوني افغانستان براي دستيابي به راه‌حلي ملي جهت برون‌رفت از شرايط غير قابل‌قبول فعلي آغاز شود.»

لزوم حفاظت از برجام
پس از پايان اين نشست علي شمخاني، دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران با پاتروشوف، دبير شوراي امنيت ملي فدراسيون روسيه به صورت دوجانبه ديدار و درباره مسائل منطقه و جهان رايزني كردند. شمخاني در اين نشست به موضوع برجام اشاره و تاكيد كرد: «اگر مسير عدم اجراي تعهدات از سوي اروپا تدوام يابد ناگريز هستيم براي ايجاد موازنه در تعهدات، گام‌هاي بعدي را‌برداريم.» طرف روسي نيز در مواجهه با اين اظهارات همتاي ايراني خود، توافق هسته‌اي ميان جمهوري اسلامي و 6 قدرت جهاني را توافقنامه‌اي لازم‌الاجرا توصيف و تاكيد كرد: «بهره‌مندي ايران از حق قانوني خود در برجام و اجراي دقيق تعهدات ساير كشورها، ضرورتي غيرقابل اجتناب براي حفاظت از برجام است.»
دبير شوراي عالي امنيت ملي در حاشيه نشست امنيت منطقه‌اي اعلام كرد

تحريم‌هاي امريكا به  دليل عدم تصويب پالرمو و CFT
علي شمخاني پس از پايان نشست امنيت منطقه‌اي
تهران با حضور در يك نشست مطبوعاتي به پرسش‌هاي خبرنگاران حاضر در اين اجلاسيه پاسخ گفت. آنچه در ادامه مي‌خوانيد سرخط مهم‌ترين بخش از سخنان دبير شوراي عالي امنيت ملي است.
  در مذاكرات دو جانبه با چين و روسيه هم توضيح دادم كه در بحث مقابله با تروريسم مالي، پولشويي و تامين مالي تروريسم، ايران مقررات سختگيرانه‌تري نسبت به CFT و پالرمو اجرا مي‌كند و علت تحفظ نسبت به اين دو كنوانسيون ناشي از تحريم‌هاي فراسرزميني و يك‌جانبه امريكاست. نمي‌‌توانيم هم تحريم شويم و هم روش‌هاي دور زدن تحريم را به شكل شفاف در CFT و پالرمو به نمايش بگذاريم اما ما اقدامات جدي براي مقابله با تامين مالي تروريسم و پولشويي انجام مي‌دهيم. همچنين از چين و روسيه دعوت كرديم تا بيايند و در اين مورد اقدامات ما را از نزديك ملاحظه كنند.
  ايران هر كجا كمك نظامي كرده آن را كتمان نكرده است. ايران در عراق، سوريه و يمن كمك مستشاري كرده است. ايران هيچ نيازي به كمك تسليحاتي در درون افغانستان ندارد، سلاح هم از هر نوعي كه شما بخواهيد به وفور وجود دارد كه قابل تامين باشد. اين اتهام با مشي ايران كه در جهت كمك به دولت و ايجاد صلح و ثبات در افغانستان است، همخواني ندارد.