عاشورا فقط آه و اشك و انفعال نيست
علي عبدالملكي
محرم يك ماه نيست، همانطوركه عاشورا و كربلا را نبايد يك روز و يك مكان بدانيم. محرم فرهنگي غني، پربار و اقيانوسي از انديشههاي ناب و نكتههاي پندآموز بشري است كه در طول ساليان متمادي جانهاي زيادي از چشمهسار زلال آن متنعم گشته، معرفت يافته و به كمال رسيدهاند. چه آنكه به هر سوي آن بنگري درسي، پيامي و آموزهاي براي زيستن در خود نهفته دارد. عاشورا نيز گسترهاي تاريخي است كه شرافت شجاعت، دينداري و آزادي و آزادانديشي در آن تفسير شد، معنا يافت و جان گرفت و بدينترتيب نفسهاي زيادي از معارف متعالي آن پندها آموخته، تجربهها اندوخته و سرمست گشتهاند و اين همه در حسين(ع) سالار و سرور آزادگان و پرورده دامان محمد(ص)، علي(ع) و زهرا(س) متجلي و نمود پيدا كرده است. كربلا و عاشورا تنها نمادي از مظلوميت خاندان اهلبيت عليهمالسلام نيست تا پيام محرم را صرفا با تصويري از اشك و آه و انفعال به جهانيان منتقل نمايد. برداشتي احساسي، عاطفي و افراطگرايانه از مصائب عاشورا و افزودن وزن احساس در برابر استدلال و عقل در سرزمين كربلا بهطوريكه در آن غم بزرگ حسين(ع) بستن شط و لب تشنگي او و فرزندانش انگاشته شود اگر نگوييم تفسيري غلط از فرهنگ عاشورا است، حداقل استنباطي جزيي و سطحي از آن بيكران الهي است و چنانچه اهداف قيام را تحتالشعاع قرار دهد خود ظلمي مضاعف بر شهيد كربلاست! گفتمان حسين(ع) در كربلا و مشي او در ميدان جنگي نابرابر متضمن رفيعترين تفكرات انساني و محكمترين استدلالات عقلي است. التزام پيشواي آزادگان بر معيارهاي انساني، حرمت آدميان، رأفت اسلامي مهرباني ديني، نظم و انضباط سياسي و حتي در كمركش نبرد تلاش او براي نفي خشونت و ارايه سيمايي جاذب از اسلام توأم بادفاعي عالمانه از دين رهيافتهاي حكيمانهاي است از قيام حسين بن علي(ع) كه ميتواند جهانيان را همچنان رهنمون باشد. زينب خواهر قهرمان و شجاع او كه عرفان را از مصدر حقيقت نوشيده بود در كربلا فرمود: ما رأيت الا جميلا. «چيزي جز زيبايي نديدم» و مانيز كافي است كه در اين ايام از پوسته به مغز و از سطح به عمق برگرديم تا سيرتمان كربلايي و انديشهمان عاشورايي شود.