ادامه از صفحه اول
مساله بازار بدهي چيست؟
روند بلندمدت تورم هنوز در مرز 40درصد قرار دارد و اين به معناي كاهش مجدد تورم از سطوح بالاي 60 درصد به زير 40درصد در سنوات آتي است. (البته به شرط آنكه تغييرات ساختاري جدي در فضاي اقتصاد كلان ايران رخ ندهد)
مديران صندوقها نيز به اين موضوع اشراف دارند و با دقت روند نرخ تورم و ساير شاخصهاي اقتصادي را رصد ميكنند. با توجه به آسيبي كه صندوقها در گذشته از محل افزايش نرخ سود متحمل شدهاند، مديران صندوقها به شدت تمايل دارند تا با افزايش انعطافپذيري سبد داراييهاي صندوق و مصونسازي آن نسبت به تغييرات نرخ، تركيب داراييهاي صندوقها را با اوراق بدهي با سررسيد كوتاهمدتتر اصلاح كنند. اما مساله مهم بازار بدهي اين است كه بهرغم وجود تقاضاي بالا براي خريد اوراق بدهي با سررسيد كوتاهمدت، در حال حاضر اوراق بدهي كوتاهمدت در بازار يافت نميشود و در شرايط اضطرار، اين اوراق با نرخ سودهاي به مراتب پايينتر (35 تا 37درصد) از سوي برخي فروشندگان و آن هم به صورت محدود پيشنهاد ميشود. در اين شرايط به نظر ميرسد كه دولت بايد تمركز خود را از اوراق بلندمدت به اوراق كوتاهمدت و با سررسيدهاي 13 تا 39 هفتهاي معطوف دارد، زيرا اولا در شرايط فعلي بازار بدهي، نرخ اوراق كوتاهمدت به مراتب كمتر از نرخ اوراق بلندمدت است، ثانيا با هويدا شدن آثار كاهش تورم از نيمه دوم سال آينده، امكان انتشار اوراق با نرخهاي كمتر نيز فراهم خواهد شد. بنابراين دولت به جاي تحميل هزينه استقراض بالا بر بودجه كل كشور براي مدت 3 تا 4 سال آينده ميتواند با تحمل هزينه نرخ بالا در كوتاهمدت و ميانمدت، وضعيت بدهي خود را تا سال آينده تمديد كرده و سپس با انتشار اوراق بدهي بلندمدتتر و با نرخهاي پايينتر در سنوات آتي، مسير تامين مالي خود را بهينه كند. با توجه به جدول سررسيد اوراق دولت در ماههاي آتي، به نظر ميرسد انتشار هفتگي بين 5 تا 20 همت در ماههاي اول و سپس انتشار 10 تا 50 همت در ماههاي بعدي به خوبي ميتواند جريان نقدي منظمي را جهت تامين مصارف بودجهاي و همچنين بازپرداخت اصل و سود اوراق سررسيد شده قبلي و اوراق كوتاهمدت جديد، ايجاد كند. با بهبود شرايط بازار بدهي در سالهاي آينده، دولت ميتواند سررسيد اوراق منتشره را به تدريج افزايش داده و بنابراين حجم انتشار هفتگي را نيز به تدريج كاهش داده يا ثابت نگه دارد و به عنوان پيشنهاد تكميلي اين نكته را هم ميتوان برشمرد كه اين اوراق ميتوانند به صورت تككوپني (Single Coupon) كه در سررسيد و همراه با مبلغ اسمي به دارندگان اوراق پرداخت ميشود، منتشر شوند تا از تحميل هزينههاي بروكراتيك براي پرداخت سود اوراق در فواصل ميان دوره نيز جلوگيري شود. كارشناس بازارهاي مالي
با مردم بيپرده سخن بگوييد
مسوولان بايد در اسرع وقت با مردم صحبت كنند؛ نه در قالب جملات كلي، بلكه با توضيح شرايط، تشريح چالشها و ترسيم افق آينده. گفتوگوي صريح با مردم نه نشانه ضعف، بلكه نشانه اعتماد به بلوغ اجتماعي ملت است. مردم ايران در طول دههها نشان دادهاند كه اگر حقيقت را بشنوند، حتي اگر تلخ باشد، بهتر با آن كنار ميآيند تا با ابهام و گمانهزني. وقتي واقعيتها بيان شود، جامعه ميتواند خود را با شرايط تطبيق بدهد، براي عبور از مشكلات همراهي كند و احساس كند كه در تصميمهاي بزرگ كشور سهم دارد. در چنين مقطعي، مهمترين سرمايه حاكميت، سرمايه اجتماعي است. سرمايهاي كه با صداقت، شفافيت و گفتوگو تقويت ميشود و با فاصله گرفتن از مردم آسيب ميبيند. امروز شايد بيش از هر زمان ديگري لازم باشد مسوولان به اين اصل بازگردند كه اداره كشور تنها با تصميمهاي پشت درهاي بسته ممكن نيست؛ بلكه با مشاركت و اعتماد عمومي است كه آينده ساخته ميشود. اگر قرار است از اين پيچ تاريخي عبور كنيم، بايد بار ديگر همان رابطهاي احيا شود كه در روزهاي سخت گذشته شكل گرفت: رابطهاي مبتني بر اعتماد و اين اعتماد از يك نقطه آغاز ميشود؛ گفتن واقعيتها به مردم و شنيدن صداي آنان.