«اعتماد» زير پوست تحولات مرتبط با ايران و امريكا را بررسي ميكند
جنگ نزديك است يا صلح؟!
گروه سياسي| در زير پوست تحولات مرتبط با مذاكرات و تحولات منطقهاي چه ميگذرد؟ آيا به تفاهم، توافق و ترك تخاصم مقطعي نزديكيم يا اينكه آتش تنشها در حال زبانه كشيدن است؟ حمله به امارات و تحولات پس از آن به چه معناست؟ اين روزها بسياري از ايرانيان با يك چنين ابهامات و پرسشهايي دست به گريبان هستند. هر خبر و پيام و توييتي هم كه از ترامپ و دار و دستهاش منتشر ميشود نه تنها بر كاهش ابهامات و پرسشها كمك نميكند، بلكه باعث افزايش مجهولات ذهني ايراني نيز ميشود. در اين ميان 3 رويكرد تحليلي كلان وجود دارد؛ جماعتي كه خوشبينانه به رخدادها مينگرند، گروهي كه بدبين هستند و طيف سومي كه واقعبينانه رخدادها را بررسي ميكنند. در اين گزارش خروجي هر كدام از اين رويههاي تحليلي مورد بررسي قرار گرفته است.
خوشبينها بخوانند
رويكردهاي خوشبينانه در اين ايام مانند هر بزنگاه تاريخي ديگري طرفداران خاص خودش را دارد. در ايران هم طيفهايي وجود دارند كه معتقدند دو طرف توافق كردهاند اما براي اينكه خوراك خبري مناسب براي صحنه داخلي تدارك ببينند در حال فضاسازيهاي خاص خود هستند. اين طيف از تحليلگران با تكيه بر برخي نشانههاي ميداني مثلا اظهارات اخير عراقچي اعلام ميكنند، مذاكرات ايران و امريكا در مسير بهبود است.
عراقچي: مذاكرات در حال پيشرفت است؛ امريكا بايد هوشيار باشد كه توسط بدخواهان دوباره به باتلاق كشيده نشود
عباس عراقچي، وزير خارجه ايران اعلام كرد: درحالي كه به لطف تلاشهاي پاكستان مذاكرات در حال پيشرفت است، امريكا بايد هوشيار باشد كه توسط بدخواهان دوباره به يك باتلاق كشيده نشود. عباس عراقچي، وزير خارجه ايران اعلام كرد: تحولات تنگه هرمز به روشني نشان ميدهد كه يك بحران سياسي، راهحل نظامي ندارد. در حالي كه به لطف تلاشهاي پاكستان مذاكرات در حال پيشرفت است، امريكا بايد هوشيار باشد كه توسط بدخواهان دوباره به يك باتلاق كشيده نشود؛ امارات متحده عربي نيز همينطور. او تصريح كرد: «پروژه آزادي»، «پروژه بنبست» است. اين خط تحليلي نشانههاي ديگري هم دارد؛ نمونه اين نشانهها به اظهارنظرهاي مقامات ارشد پاكستاني هم اشاره دارد كه مذاكرات ايران و امريكا را داراي يك دورنماي روشن معرفي ميكنند.
بدبينها بخوانند
اين مثلث يك ضلع پرطرفدار ديگر هم دارد. رويه تحليلي كه ميتوان آن را پرطرفدارترين رويكرد معرفي كرد. پيروان اين نظريه معتقدند كه دامنههاي تنش ميان ايران و امريكا در حال تزايد و افزايش است. زماني كه از اين افراد درخواست شود كه استدلال خود را مطرح كنند به ارسال قابل توجه تسليحات امريكايي به منطقه اشاره كرده و ميگويند، امريكا بدون دليل اين همه هزينه نميكند. ضمن اينكه اين دسته از تحليلگران با تكيه بر تجربيات جنگهاي 12 روزه و 40 روزه در كشاكش مذاكرات، اين روش را راهبرد ترامپ براي زدن ضربات كاري به طرف مقابل ارزيابي ميكنند. جالب اينجاست اين دسته مصاحبه اخير ترامپ را نشانه مهم افزايش تنش ارزيابي ميكنند. رييسجمهور امريكا، شامگاه دوشنبه با لحني تند و تهديدآميز هشدار داد كه هرگونه حمله ايران به كشتيهاي امريكايي حاضر در چارچوب «پروژه آزادي» در تنگه هرمز، با واكنشي ويرانگر روبهرو خواهد شد. او تاكيد كرد اگر نيروهاي ايراني اين كشتيها را هدف قرار دهند، «از روي زمين محو خواهند شد.» موارد ديگري چون مصاحبه وزير جنگ امريكا و اخبار منتشر شده در رسانههاي اسراييلي دلايل ديگري است كه اين طيف از افراد و تحليلگران به آنها استناد ميكنند.
واقعبينها بخوانند
اما در بين اين دو پاره خط خوشبيني و بدبيني طيفهايي از تحليلگران قرار دارند كه معتقدند امروز بيشتر از هر عامل ديگري در تحليلها به واقعبيني نياز است. اين دست از تحليلگران و پيروان آنها با تكيه بر واقعيتهاي ميداني برگهاي برنده ايران و دستاوردهايي كه كشور در عرصههاي مذاكراتي و ميداني كسب كرده، معتقدند ايران اگر در زمان مناسب از اين برگهاي برنده استفاده كند، ميتواند پيروز ميدان باشد در غير اين صورت ممكن است اين دستاوردها كاهش يافته يا از ميان بروند. اين رويكردهاي تحليلي بر اين پايه بنيان نهاده شده كه ايران بايد از زمان و مكان بيشترين استفاده را كرده و زمينههاي بهرهبرداري حداكثري از داشتههايش را فراهم سازد. ديروز قاليباف با انتشار توييتي رويكردي واقعبينانه را ترويج كرد و نوشت: «معادله جديد تنگه هرمز در حال تثبيت است. امنيت كشتيراني و ترانزيت انرژي به دست امريكا و متحدانش با نقض آتشبس و اعمال محاصره به خطر افتاده است؛ البته شرّشان كم خواهد شد. خوب ميدانيم كه استمرار وضع موجود براي امريكا غيرقابل تحمل است؛ درحالي كه ما هنوز حتي شروع هم نكردهايم.»