روند فرزندآوري تولد دوم به بعد رو به كاهش است

گروه اجتماعي|دبير ستاد ملي جمعيت ضمن اشاره به تأثير جنگ بر ازدواج و فرزندآوري در سال گذشته اعلام كرد كه طبق سياست‌هاي كلي جمعيت، بايد نرخ باروري 2.1 فرزند به ازاي هر زن باشد ولي در سال 1403 اين نرخ 1.4 و در سال 1404 اين نرخ 1.3 فرزند به ازاي هر زن بوده است. مرضيه وحيد دستجردي، ديروز و درهمايش روز ملي جمعيت گفت: «در سال ۱۴۰۴ دو جنگ تحميلي داشتيم كه هيچ كس نمي‌تواند منكر تأثير جنگ بر ازدواج و فرزندآوري شود. وقتي ازدواج كم صورت بگيرد فرزندآوري نيز كم خواهد شد. بر اساس آمارها، ۴۳۱ هزار و ۴۱۵ مورد رخداد ازدواج در سال ۱۴۰۴ ثبت شده كه نسبت به سال قبل ۸.۸ درصد كاهش داشته‌ايم و وقتي ازدواج كم صورت بگيرد فرزندآوري نيز كم خواهد شد. در همين سال، ۸۹۲ هزار و ۲۷۸ مورد ولادت با روند كاهشي نسبت به سال قبل ثبت شده است. هم‌اكنون با نرخ 1.5 تا 1.3 فرزند به ازاي هر زن در سن باروري، در سطح چهارم باروري قرار داريم كه اين سطح بسيار پايين است و هرچه از نرخ 1.3 فرزند به ازاي هر زن در سن باروري پايين‌تر برويم، خروج از وضعيت سخت‌تر خواهد شد چنانكه در سال ۱۴۰۳، تعداد جمعيت سالمند ۱۲.۶ درصد بوده و اگر با همين نرخ رشد پيش برويم در سال ۱۴۳۰ مي‌توان گفت ۳۲ درصد جمعيت ما سالمند خواهند شد.» وحيد دستجردي با بيان اينكه مولفه‌هاي موثر براي افزايش جمعيت شامل اميد به آينده و اشتغال پايدار و مسكن است، گفت كه از ابتداي دهه 1360 با كاهش تعداد ازدواج مواجه شده‌ايم و در حالي كه در سال ۱۳۸۹، شاهد ثبت ۸۹۱ هزار و ۶۲۷ فقره ازدواج هستيم، تعداد ازدواج در سال ۱۴۰۴ به ۴۳۱ هزار و ۲۱ نفر رسيده و نسبت به سال 1389 با كاهش ۵۰ درصدي ميزان ازدواج‌ها مواجه شده‌ايم.  طبق گزارشي كه دبير ستاد ملي جمعيت ارائه داد، با وجود آنكه همچنان گرايش زوج‌ها به فرزندآوري قابل توجه است اما تولد فرزند دوم و سوم و چهارم به بعد روند كاهشي دارد چنانكه وحيد دستجردي در همين گزارش اعلام كرد: «تعداد ولادت فرزندان مرتبه اول در سال ۱۴۰۳ معادل ۳۴۸ هزار و ۷۶۰ نفر بوده و در سال ۱۴۰۴ به ۳۲۰ هزار و ۱۶۲ نفر رسيده كه با كاهش ۲۸ هزار و ۱۹۸ مورد همراه بوده است. سهم تولد فرزندان مرتبه دوم نيز در سال ۱۴۰۳ معادل ۳۵۵ هزار و ۵۸۳ نفر و در سال ۱۴۰۴ نيز ۳۱۸ هزار و ۲۱۲ نفر بوده كه با كاهش ۴۰ هزار و ۳۷۳ نفر همراه بوده است. با توجه به اينكه بيشترين مشوق‌ها در قانون جواني جمعيت براي فرزندان سوم و بيشتر است، سهم فرزندان مرتبه سوم در سال ۱۴۰۳, ۱۸۱ هزار و ۱۴۲ مورد بوده و در سال ۱۴۰۴ نيز ۱۶۴ هزار و ۴۲۲ فرزند سوم متولد شده كه اين روند نيز كاهشي بوده است. سهم فرزندان مرتبه چهارم در سال ۱۴۰۳ نيز ۵۷ هزار و ۵۶۳ مورد و در سال ۱۴۰۴ نيز ۵۴ هزار و ۹۱۴ مورد بوده است. تجربه جهاني نشان مي‌دهد كه تاثير فرزندان مرتبه اول و دوم در نرخ باروري كلي، مشهود است. در ايران ۷۲ درصد ولادت‌ها مربوط به فرزند اول و دوم و ۱۸ درصد مربوط به فرزند سوم است. بنابراين نگاه‌داشت شرايط جمعيتي كشور مربوط به ازدواج، تولد فرزندان اول و دوم باشد كه از مشوق‌ها محروم نمانند.»  وحيددستجردي ميانگين تعداد ايده‌آل فرزندان از نظر ايراني‌ها را ۲.۵ فرزند عنوان كرد و گفت: «اما چرا نرخ كمتر از ۱.۵ فرزند است؟ اين موضوع به دليل موانع بر سر راه ازدواج و فرزندآوري است. بر اساس پيمايش انجام شده با نظارت وزارت ارشاد درباره ديدگاه جوانان نسبت به عوامل موثر بر تمايل به فرزندآوري ۷۵ درصد شرايط اقتصادي را دخيل دانستند و گفتند اگر شرايط اقتصادي مساعد باشد، فرزندآوري داريم.»