بهترين نتيجه تاريخ هر تيم در جام جهاني چيست؟
برزيل قهرماني، ايران رسيدن به يك چهارم!
اين گزارش چند ساعت قبل از بازي ايران مقابل نيوزيلند نوشته شده و زماني كه شما ميخوانيد نتيجه اين ديدار مشخص شده است. بعد از اظهارات امير قلعهنويي سرمربي تيم ملي در رابطه با آسانتر بودن صعود در جام جهاني 32 تيمي نسبت به جام جهاني 48 تيمي دوباره بحث «چگونگي سنجش بهترين عملكرد تيم ملي» داغ شده است. منتقدان معتقد بودند سرمربي تيم ملي براي اينكه بتواند يك دستاورد تاريخي براي خودش داشته باشد چنين بحثي را مطرح كرده تا اگر تيم ملي توانست به دور بعدي جام راه پيدا كند بگويد كار سختي را به انجام رسانده. در حالي كه اغلب كارشناسان معتقدند صعود در جام جهاني 48 تيمي اصلا براي ايران دستاورد نيست چرا كه در اين صورت تازه راهي جمع 32 تيم پاياني ميشود. جايگاهي كه پيش از اين آن را به دست آورده بود.
اتلتيك گزارش جالبي در اين رابطه منتشر كرده است. گزارشي در اين مورد كه كدام نتيجه براي هر تيمي بهترين عملكرد تاريخ آن كشور به حساب ميآيد. در اين گزارش به نكته بسيار جالبي اشاره شده است. تيمهايي كه پيش از اين توانسته بودند در جام جهاني 16 تيمي كواليفاي شوند؛ نظير ايران يا اسكاتلند تنها با رسيدن به مرحله يك چهارم نهايي اين جام ميتوانند بهترين عملكرد خود را به ثبت برسانند. اين يعني حتي حضور ايران در مرحله يك هشتم نهايي نيز تازه تكرار دستاوردي است كه حشمت مهاجراني و شاگردانش به دست آورده بودند. فارغ از اينكه اين نكته ميتواند درست باشد يا نه يا چه ايراداتي ميتوان به آن وارد كرد در ادامه تمام 48 تيم جام جهاني از اين منظر مورد بررسي قرار گرفتهاند. به گزارش روزنامه «اعتماد» و به نقل از اتلتيك، پيروزي اسكاتلند مقابل هاييتي شانس خوبي براي صعود آنها به مرحله حذفي جام جهاني ۲۰۲۶ ايجاد ميكند؛ اولين صعود طولانيمدت و مورد انتظار از مرحله گروهي براي كشوري كه پيش از اين در هشت دوره اين تورنمنت شركت كرده است. اما اين ادعا كه چنين صعودي بهطور خودكار بهترين عملكرد تاريخ اسكاتلند در جام جهاني خواهد بود، كمي گمراهكننده و بياحترامي به نسلهاي گذشته است. اين اولين جام جهاني ۴۸ تيمي است. اسكاتلند پيش از اين در يك تورنمنت ۱۶ تيمي رقابت كرده بود. از نظر فني، تنها صعود به مرحله يكهشتم نهايي ميتواند با بهترين دستاورد قبلي آنها برابري كند.
داستانهاي مشابه بسياري در ميان ۴۷ تيم ديگر وجود دارد. از اين رو، در ادامه راهنمايي براي بهترين عملكرد قبلي هر تيم آورده شده است.
قهرمانان: برزيل، آلمان، آرژانتين، فرانسه، اروگوئه، انگلستان و اسپانيا
اين هفت تيم – و ايتاليا كه اينبار موفق به كسب سهميه نشد – پيش از اين قهرمان جام جهاني شدهاند.
اما هنوز فرصت براي شكستن مرزهاي جديد وجود دارد. انگلستان هرگز در خارج از خانه قهرمان اين تورنمنت نشده است و اروگوئه و فرانسه نيز خارج از قاره خود به قهرماني نرسيدهاند. آرژانتين سه بار قهرمان شده است، اما هدفش اين خواهد بود كه براي اولينبار از عنوان قهرماني خود دفاع كند؛ كاري كه پيش از اين تنها ايتاليا و برزيل موفق به انجامش شدهاند.
نايبقهرمانان: كرواسي، جمهوري چك، هلند، سوئد
اين تيمها سابقه نايبقهرماني دارند؛ جمهوري چك در دوران حضورش به عنوان چكسلواكي، و هلنديها در سه مناسبت جداگانه.
مقام سوم: اتريش، بلژيك، پرتغال، تركيه
مسابقه ردهبندي براي مقام سوم اهميت حداقلي در جام جهاني دارد، اما اين تيمها همگي پس از شكست در نيمهنهايي، تورنمنت خود را با يك موفقيت به پايان رساندهاند.
مقام سوم يا مشترك سوم: ايالات متحده امريكا
مقام چهارم: كره جنوبي، مراكش
مقام چهارم به ترتيب در سالهاي ۲۰۰۲ و ۲۰۲۲، نشاندهنده بهترين رتبه براي تيمهايي از آسيا و آفريقا است (اگرچه احتمالا بهتر به نظر ميرسد اگر آنها خود را فقط «نيمهنهاييست» بنامند و بازي ردهبندي مقام سوم را بهطور كامل ناديده بگيرند) .
يكچهارم نهايي: كلمبيا، غنا، مكزيك، پاراگوئه، سنگال، سوييس
مكزيك در دو دوره قبلي اين تورنمنت كه ميزباني آن را بر عهده داشت (۱۹۷۰ و ۱۹۸۶) دو بار به جمع هشت تيم پاياني رسيد. بهترين دستاوردهاي چهار تيم ديگر همگي در اين قرن به دست آمده است. تا اينجاي كار همهچيز كاملا ساده است. هر تورنمنت – به استثناي سال ۱۹۵۰ كه با يك مرحله گروهي به پايان رسيد – شامل مراحل يكچهارم نهايي، نيمهنهايي و فينال بوده است. از اينجا به بعد، مسائل پيچيدهتر ميشوند...
يكهشتم نهايي: الجزاير، استراليا، جمهوري دموكراتيك كنگو، اكوادور، مصر، هاييتي، ايران، ژاپن، نروژ، عربستان سعودي، اسكاتلند، تونس
در اينجا داستانهاي متنوعي وجود دارد.
الجزاير كه به شكل معروفي در جام جهاني ۱۹۸۲ به خاطر توافق اتريش و آلمان غربي بر سر يك تساوي مصلحتي دوطرفه، از جايگاهش در يكهشتم نهايي محروم شد، در جام جهاني ۲۰۱۴ توانست صعود كند و به قهرمان نهايي بازيها يعني آلمان باخت. براي برابري با آن دستاورد، آنها بايد از گروه صعود كرده و اولين مرحله حذفي را پشت سر بگذارند. استراليا دو بار در يك تورنمنت ۳۲ تيمي از مرحله گروهي صعود كرده و سپس در اولين مرحله حذفي شكست خورده است. اما اكثر اين تيمها پيش از اين سابقه صعود به يك تورنمنت ۱۶ تيمي را داشتهاند – بنابراين اگرچه آنها به دنبال صعود به مرحله حذفي براي اولينبار (در فرمت جديد) هستند، اما اين كار در واقع با بهترين دستاورد قبلي آنها برابري نخواهد كرد. با اين حال، برخي از اين «دستاوردها» تا حدودي سست و كمارزش هستند. مصر به جام جهاني ۱۹۳۴ راه يافت كه يك تورنمنت ۱۶ تيمي بود – اگرچه آنها براي رسيدن به آنجا تنها نياز داشتند بر يك تيم در مقدماتي غلبه كنند و در تنها بازي خود، در دوراني كه جام جهاني به صورت يك مسابقه حذفي مستقيم برگزار ميشد، بلافاصله توسط مجارستان حذف شدند.
اسكاتلند نمونه خوبي از سردرگمي ايجاد شده توسط توسعه تورنمنت است: آنها اكنون به تورنمنتهايي با ۱۶، ۲۴، ۳۲ و ۴۸ تيم راه يافتهاند. براي مثال، در جام جهاني ۱۶ تيمي در سال ۱۹۷۴، آنها در گروهي در كنار برزيل و يوگسلاوي قرار داشتند و بدشانس بودند كه پس از پايان كار هر سه تيم با چهار امتياز، به دليل تفاضل گل حذف شدند. شايان ذكر است تيم ديگر گروه آنها زئير بود – كه اكنون با نام جمهوري دموكراتيك كنگو شناخته ميشود و امسال دومين حضور خود را در جام جهاني تجربه ميكند. ايران نيز موفق شد در جام جهاني 16 تيمي 1978 آرژانتين شركت كند كه در نهايت با يك تساوي و دو شكست حذف شد.
هاييتي نيز در آن تورنمنت سال ۱۹۷۴ حضور داشت و هر سه بازي خود را به ايتاليا، لهستان و آرژانتين باخت. اولين پيروزي در جام جهاني يك دستاورد بزرگ براي آنها خواهد بود، اما در نهايت، اين روزها آنها با رقباي آسانتري روبهرو هستند. تونس پيش از اين شش بار در جام جهاني حضور داشته است. آنها تلاش ميكنند براي اولينبار به مرحله حذفي صعود كنند – اما پنج دوره از جامهاي جهاني قبلي آنها در يك تورنمنت ۳۲ تيمي بوده است. با اين حال، در جام جهاني ۱۹۷۸، آنها به يك تورنمنت ۱۶ تيمي راه يافته بودند. اين دستاورد به ويژه از اين جهت چشمگير بود كه به آفريقا تنها يك سهميه اختصاص داده شده بود.
۲۴ تيم پاياني: نيوزيلند، كانادا و عراق
در اينجا دو مورد خاص وجود دارد، چرا كه نيوزيلند به جام جهاني ۱۹۸۲ راه يافت، زماني كه اين مسابقات يك تورنمنت ۲۴ تيمي بود. آنها در گروه مقدماتي اوليه خود بالاتر از استراليا قرار گرفتند كه اين امر عمدتا به لطف پيروزي ۲-۰ در خانه حريف در سيدني بود، و سپس عربستان سعودي را در يك بازي پليآف در سنگاپور شكست دادند. البته اين روزها چيزي به نام «۲۴ تيم پاياني» وجود ندارد، بنابراين نيوزيلند از نظر فني بايد به يكهشتم نهايي برسد تا عملكردي بهتر از بهترين نمايش قبلي خود ثبت كند – هرچند كه در عين حال، آنها صرفا به دنبال اولين برد خود در يك جام جهاني هستند.
موضوع مشابهي براي كانادا نيز صدق ميكند. آنها در دو حضور قبلي خود در سالهاي ۱۹۸۶ و ۲۰۲۲، هر شش بازي خود در جام جهاني را باخته بودند. بنابراين، تساوي افتتاحيه آنها در برابر بوسني و هرزگوين يك دستاورد بزرگ بود. اما از نظر فني، بودن به عنوان تنها صعودكننده كونكاكاف در يك تورنمنت ۲۴ تيمي در سال ۱۹۸۶ – در حال حاضر – دستاورد بزرگتري نسبت به صعود خودكار به عنوان ميزبان و سپس كسب يك تساوي در يك تورنمنت ۴۸ تيمي است. عراق نيز در سال ۱۹۸۶ صعود كرد و سه بازي گروهي خود را با اختلاف يك گل واگذار نمود. پنج تيمي كه سابقه حضور در تورنمنتهاي ۳۲ تيمي را دارند و بنابراين براي اولينبار به دنبال رسيدن به مرحله حذفي هستند – اما اين كار تنها با بهترين ركوردهاي قبلي آنها برابري خواهد كرد. نام شگفتانگيز در اينجا ساحل عاج است كه احتمالا با نسل طلايي خود به اندازه كافي براي حضور در يكچهارم نهايي خوب بود، اما در زمان صعود در سالهاي ۲۰۰۶، ۲۰۱۰ و ۲۰۱۴ مدام به خاطر قرعههاي سخت ناكام ماند. اين موضوع اينبار ديگر يك مشكل نيست، چرا كه گسترش تورنمنت به اين معني است كه آنها در گروه با كوراسائو روبهرو ميشوند.
تنها حضور قبلي قطر به عنوان ميزبان در سال ۲۰۲۲ بود. اين اولينبار است كه آنها واجد شرايط صعود (از طريق مقدماتي) شدهاند و تساوي ۱-۱ آنها در برابر سوييس، اولين امتياز تاريخ جام جهاني را برايشان به ارمغان آورد.
تازهواردان (ديبوتانتها) سال ۲۰۲۶: كيپ ورد، كوراسائو، اردن و ازبكستان
با توجه به گسترش بزرگ تورنمنت كه به نفع كنفدراسيونهايي بوده كه بهطور سنتي موفقيت كمتري داشتهاند، كمي تعجبآور است كه تنها چهار تيم تازهوارد در اين تورنمنت وجود دارد. اما حتي اين موضوع لزوما به اين معني نيست كه آنها فراتر از هر زمان ديگري پيشرفت كردهاند. به عنوان مثال، اين اولين حضور ازبكستان در جام جهاني است. اما در مقدماتي جام جهاني ۲۰۱۸، آنها در يكي از دو گروه شش تيمي كه مرحله سوم اين فرآيند را تشكيل ميدادند، چهارم شدند. به عبارت ديگر، آنها در بين هشت تيم برتر آسيا قرار گرفتند و بنابراين، اگر تورنمنت براي سال ۲۰۱۸ به ۴۸ تيم افزايش يافته بود، آنها اولين حضور خود را در روسيه تجربه ميكردند. بنابراين آنها نمونه خوبي از تيمي هستند كه در واقع بهتر از هميشه نشدهاند؛ بلكه تورنمنت صرفا كشورهاي بيشتري را پذيرفته است.