مردم‌سالاري
در آينه اعتماد
محسن بيگلربيگي
مردم‌سالاري ديني صرفا به معناي برگزاري انتخابات و شمارش آراي مردم نيست؛ جوهره اين مفهوم در احترام به انتخاب ملت و پذيرش مسووليت ناشي از آن نهفته است. هنگامي كه مردم در يك فرآيند قانوني و آزاد، فردي را براي اداره قوه مجريه برمي‌گزينند، در واقع بخشي از مسووليت اداره كشور را به او مي‌سپارند و انتظار دارند منتخب آنان در چارچوب قانون و با تكيه بر اختيارات قانوني خود، براي تامين منافع ملي تصميم بگيرد. در چنين ساختاري، مسووليت‌پذيري و پاسخگويي دو روي يك سكه‌اند. رييس‌جمهور نمي‌تواند از مسووليت تصميمات خود شانه خالي كند و در مقابل، نظام حكمراني نيز بايد امكان اعمال اين مسووليت را براي او فراهم آورد. از همين رو، يكي از مهم‌ترين جلوه‌هاي مردم‌سالاري ديني زماني آشكار مي‌شود كه ميان اركان مختلف نظام، رابطه‌اي مبتني بر اعتماد متقابل شكل گيرد؛ اعتمادي كه نه از سر مصلحت‌هاي مقطعي، بلكه بر پايه تعهد به منافع ملي و حقوق مردم استوار باشد. در همين چارچوب، آنجا كه رهبر انقلاب با وجود داشتن ديدگاه يا نظر متفاوت، به تعهد رييس‌جمهور در پاسداري از حقوق ملت ايران اعتماد كرده و مسووليت تصميم را به دولت واگذار مي‌كنند، يكي از ارزشمندترين صحنه‌هاي بلوغ سياسي و حكمراني در جمهوري اسلامي به نمايش گذاشته مي‌شود. اين رفتار نشان مي‌دهد كه مردم‌سالاري ديني نه يك شعار، بلكه سازوكاري عملي براي پيوند ميان راي مردم، مسووليت مديران و نظارت و هدايت كلان نظام است. اعتماد، سرمايه‌اي است كه به آساني به دست نمي‌آيد. همان‌گونه كه رييس‌جمهور در برابر ملت مسوول است، اين اعتماد نيز مسووليتي مضاعف بر دوش دولت قرار مي‌دهد تا در همه تصميمات، منافع ملي را بر هر ملاحظه ديگري ترجيح دهد و پاسخگوي نتايج عملكرد خود باشد. در چنين شرايطي، مردم نيز با مشاهده اين پيوند ميان اعتماد و مسووليت، احساس مي‌كنند راي آنان در عالي‌ترين سطوح تصميم‌گيري كشور اثرگذار و محترم شمرده مي‌شود.
امروز بيش از هر زمان ديگري كشور نيازمند تقويت همين سرمايه اجتماعي است. سرمايه‌اي كه از تعامل سازنده، اعتماد متقابل و مسووليت‌پذيري شكل مي‌گيرد و مي‌تواند پشتوانه عبور از دشواري‌ها و چالش‌هاي پيش رو باشد. اقتدار ايران تنها در توان نظامي يا ظرفيت‌هاي اقتصادي خلاصه نمي‌شود؛ بخشي مهم از اين اقتدار از اعتماد ميان مردم و حاكميت و ميان اركان مختلف نظام سرچشمه مي‌گيرد. اعتماد رهبري، مسووليت دولت و پشتيباني ملت، سه ضلع مثلثي هستند كه مي‌توانند ضامن پيشرفت، ثبات و اقتدار ايران باشند.