نامه يك معلم ايتاليايي درباره غزه
محمود فاضلي
ماجراي نامهاي كه يك دبير دبيرستان در شهر رم ايتاليا پس از پايان امتحانات نهايي براي دانشآموزان فارغالتحصيل خود نوشت، به يك موضوع جنجالي روزهاي اخير در نظام آموزشي ايتاليا تبديل شده است. اين ماجرا علاوه بر آغاز بازرسي از سوي اداره آموزش منطقه «لاتزيو»، واكنش گسترده معلمان، دانشآموزان، والدين، احزاب سياسي و نمايندگان پارلمان را نيز در پي داشت. ماجرا از ششم جولاي گذشته و زماني آغاز شد كه ماسيمو ساباتيني (Massimo Sabbatini)، دبير زبان ايتاليايي و ادبيات لاتين و يوناني، عضو شوراي مدرسه و از نامزدهاي پيشين انتخابات شهرداري در فهرست انتخاباتي چپگرا، پس از اعلام نتايج امتحانات نهايي، نامه كوتاهي را براي شاگردان سابق خود ارسال كرد. او در اين نامه با لحني صميمانه و توصيهآميز، از دانشآموزان خود خواست «نسلكشي غزه و مسوولان آن را فراموش نكنند». او همچنين ضمن اشاره به آثار ادبي از جمله شعري از «ناوجنيو مونتاله» درباره كشتارهاي نازي - فاشيستي و بخشي از «برزخ» در كمدي الهي اثر «دانته آليگيري» كه در آن «ويرژيل» ماموريت خود را به پايان ميرساند، آنان را به حفظ انسانيت، ديدار دوباره، رفتن به سينما، تبادل كتاب و ورزش دعوت كرد. يك روز بعد، گزارشي در روزنامه «ايل تمپو» اين نامه را حاوي «پيامي با رنگوبوي سياسي» توصيف كرد و معلم را به جانبداري سياسي و تحميل عقايد متهم ساخت و نامهاش به عنوان تلاش براي برگزاري اقداماتي خارج از برنامههاي رسمي وزارت آموزش ايتاليا تعبير شد. دو روز پس از انتشار اين گزارش، نمايندگان دانشآموزان از سوي اداره آموزش منطقهاي لاتزيو براي ارايه توضيحات احضار شدند. وزارت آموزش ايتاليا اعلام كرد: اين اقدام در چارچوب بررسيهاي لازم و در پي انتشار اخبار رسانهاي انجام شده است. به گفته دانشآموزان، در فضايي آرام از آنان پرسيده شد كه آيا چنين رفتارهايي از سوي اين معلم امري معمول بوده است يا خير؟ اين اقدام با موجي از اعتراض و همبستگي روبهرو شد. معلمان دبيرستان «ويوونا» با صدور بيانيهاي از همكار خود حمايت كرده و آنچه بر مدرسه گذشته را «لحظهاي دردناك و بحراني» توصيف كردند. دهها مدرسه ديگر نيز با صدور بيانيهاي مشترك نوشتند: «اينكه معلمي از دانشآموزان سابق خود كه اكنون به سن قانوني رسيدهاند، ديپلم گرفتهاند و شهرونداني آزاد هستند بخواهد آنچه در غزه رخ داده است فراموش نكنند، از نظر اخلاقي و سياسي، يك اقدام مسوولانه است.» والدين دانشآموزان نيز با ابراز شگفتي و خشم، اين بازرسي را «اقدامي وخيم و نفرتانگيز» خواندند. دانشآموزان با محكوم كردن آنچه «سياستهاي ارعابآميز دولت» توصيف كردند، اعلام كردند: «ما خبرچين نيستيم.» همزمان اين پرونده در پارلمان ايتاليا نيز مطرح شد.
«پاتريتزيا پرستيپينو»، نماينده حزب دموكرات ايتاليا و از معلمان پيشين همين دبيرستان، به همراه بيست نماينده ديگر خطاب به «جوزپه والديتارا»، وزير آموزش و پرورش ايتاليا اين پرسش را مطرح كردند كه «آيا ما در يك نظام دموكراتيك زندگي ميكنيم يا در يك ديكتاتوري؟» استفانيا آسكاري، نماينده جنبش پنج ستاره ايتاليا نيز در شبكههاي اجتماعي تاكيد كرد: «مدرسه نه پادگان است و نه جايي كه انديشه انتقادي بايد تحت نظارت قرار گيرد.» همچنين آقاي «پپه دِ كريستوفارو» از حزب ائتلاف سبز و چپ ايتاليا نيز معتقد است: «آنچه امروز زير سوال رفته، تنها آزادي آموزش نيست، بلكه آزادي بيان است.» در همين حال، دادخواستي كه در پلتفرم Change.org براي اعتراض به اين اقدام با اين استدلال كه «هيچ دليلي براي پيگرد چنين رفتاري وجود ندارد»، راهاندازي شده كه تا اين لحظه بيش از يازده هزار امضا جمعآوري كرده است. ماسيمو ساباتيني نيز كه اين روزها با فشارهاي ناشي از اين پرونده روبهرو است، در گفتوگو با روزنامه «لارپوبليكا» اعلام كرده: «تا زماني كه در جلسه رسيدگي با بازرسان حاضر نشدهام، نميتوانم درباره اصل موضوع اظهارنظر كنم. اما عميقا تحت تاثير موج محبت، همبستگي و احترام دهها دانشآموز، همكار، انجمن و اتحاديه صنفي قرار گرفتهام. به خوبي ميدانم كه اين حمايتها تنها به خاطر شخص من يا نگراني از نقض اصول 21 و 33 قانون اساسي ايتاليا نيست، بلكه بيش از هر چيز برخاسته از احساس همدردي نسبت به قربانيان بيگناه غزه است.» در حالي كه ايتاليا در در دو سال اخير بارها شاهد حمايت از مردم غزه بوده و با برگزاري تجمعات در شهرهاي مختلف همبستگي خود را با مردم غزه و همچنين ضرورت اقدام جامعه بينالمللي براي پايان دادن به بحران انساني در اين منطقه تاكيد ميكند، اما آمارهاي رسمي رژيم اسراييل درباره مشاركت صدها نفر از دارندگان تابعيت ايتاليايي در جنگ غزه، به دليل ماهيت درگيري و وخامت اوضاع انساني اين منطقه در پي جنايتهاي جنگي ارتكاب يافته طي سه سال گذشته، جنجال گستردهاي در محافل سياسي و نهادهاي رسمي ايتاليا درپي داشته است. گفته ميشود ۹۲۸ شهروند ايتاليايي در فاصله اكتبر ۲۰۲۳ تا مارس ۲۰۲۵ در جريان جنگ غزه در صفوف ارتش اشغالگر اسراييل خدمت كردهاند. همچنين شماري از نظاميان ارتش اسراييل پس از مشاركت در جنگ غزه براي گذراندن دورههاي «استراحت و تخليه رواني» به ايتاليا سفر كردهاند؛ موضوعي كه بيانگر تداوم سطوحي از همكاري ميان دو طرف است و ابهاماتي را پيرامون موضع رسمي دولت ايتاليا مطرح ميسازد. استفانيا آسكاري، يكي از نمايندگان پارلمان ايتاليا اعلام كرد كه سپتامبر گذشته از وزيران امور خارجه و كشور ايتاليا خواسته بود درباره حضور شهروندان ايتاليايي، از جمله افراد داراي تابعيت دوگانه، در ارتش اسراييل و در نتيجه مشاركت احتمالي آنان در جنايتهاي جنگي و جنايتهاي عليه بشريت در غزه به دولت توضيح دهند. دولت ايتاليا بايد مسووليتهاي خود را بر عهده بگيرد. ما حق داريم بدانيم كشورمان تا چه اندازه در نسلكشي مردم غزه دخيل بوده است.