گزارش «اعتماد» از آمار سوانح رانندگي و هشدار سازمان پزشكي قانوني در مورد سفرهاي شهريور ماه
پاي وضع روحي رانندگان در ميان است
سالانه حدود ۶۰ هزار نفر بر اثر سوانح و حوادث جاده‌اي دچار انواع معلوليت‌ها مي‌شوند
گروه حوادث
سال گذشته با حضور معاون رييس‌جمهور، مركز آزمون تصادف افتتاح شد و به بهره‌برداري رسيد. «تيمور حسيني»، رييس پليس راهور فراجا با اشاره به افتتاح اين مركز اعلام كرده است: «چنين مركزي آرزوي ديرينه پليس بوده؛ اين مركز مي‌تواند نقش تعيين‌كننده‌اي در ارتقاي ايمني ماشين‌هاي توليدي و كاهش پيامدهاي ناشي از تصادفات داشته باشد، اما تا امروز حتي يك مورد از محصولات ماشين‌هايي كه در حال توليد هستند يا قرار است در آينده وارد خط توليد و بازار شوند، براي ارزيابي ايمني و ميزان حفاظت از سرنشينان مورد آزمون قرار نگرفته‌اند. اين مركز دو كاركرد اصلي دارد؛ نخست اينكه با بهره‌مندي از سامانه‌هاي ايمني فعال، از قرار گرفتن ماشين در شرايط منتهي به تصادف جلوگيري كنند و اساسا مانع وقوع حادثه شوند. كاركرد دوم، مربوط به سامانه‌هاي ايمني غيرفعال است؛ يعني اگر ماشين به هر دليل وارد يك تصادف شد، ساختار بدنه و تجهيزات ايمني آن به گونه‌اي باشد كه از جان راننده و سرنشينان محافظت كرده و ميزان صدمات وارده را به حداقل برساند. متاسفانه بخش عمده وسايل نقليه موجود در كشور از هر دو دسته سامانه‌هاي مورد نياز ايمني، يعني سامانه‌هاي پيشگيري از وقوع تصادف و سامانه‌هاي حفاظت از سرنشينان در زمان تصادف به ميزان كافي برخوردار نيستند. ارتقاي ايمني وسايل نقليه صرفا با افزودن برخي تجهيزات يا تغييرات ظاهري محقق نمي‌شود؛ ماشين بايد هم از فناوري‌هاي لازم براي پيشگيري از وقوع تصادف برخوردار باشد و هم در صورت وقوع حادثه، توانايي لازم براي حفاظت از جان سرنشينان را داشته باشد و اين موضوع بايد در فرآيندهاي قانوني توليد و عرضه ماشين به صورت جدي مورد توجه قرار گيرد.» اين در حالي است كه بيشترين آسيب در تصادفات مربوط به موتورسواران و عابران پياده مي‌شود؛ رييس پليس راهور فراجا در همين راستا گفته است: «اين دو گروه در زمره آسيب‌پذيرترين كاربران ترافيك قرار دارند و آمار تصادفات به ويژه در حوزه شهري، نشان مي‌دهد بيش از ۶۷ تا ۶۸ درصد جانباختگان مربوط به موتورسواران و عابران پياده هستند كه آماري بسيار بالا و نگران‌كننده است. بخش قابل توجهي از تخلفات و رفتارهاي حادثه‌ساز به دليل نبود پوشش كامل نظارتي در پهنه گسترده كشور رخ مي‌دهد. اگر امكان ايجاد يك سامانه جامع براي نظارت بهنگام و مستمر بر رفتار ترافيكي فراهم شود، مي‌توان اميدوار بود سال ۱۴۰۵ با بيش از ۲۰ درصد كاهش در تصادفات و جانباختگان به پايان برسد. ايجاد اين سازوكار صرفا وظيفه پليس نيست و ماده ۳ قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي، مسووليت دستگاه‌هاي مربوطه را در شهر و جاده مشخص كرده است.»
با اين حال علت اصلي تصادفات عدم توجه به جلو اعلام شده است. همچنين هفته گذشته آماري از وضعيت روحي رانندگان كه منجر به تصادفات شده از سوي كارشناس تصادفات و رييس مركز جامع بر خط پليس راهور تهران منتشر شده كه طبق اين آمار ۶۸ درصد از تصادفات متاثر از وضعيت روحي رانندگان بوده است؛ «رابعه جوانبخت» در اين راستا عنوان كرده است: «خستگي و خواب‌آلودگي، خشم و عصبانيت و مصرف روانگردان‌ها يا نوشيدني‌هاي غيرمجاز همگي رفتارهايي هستند كه توان تصميم‌گيري منطقي را از راننده سلب مي‌كنند. در هر يك از اين حالات، بدن و ذهن راننده در وضعيت طبيعي قرار ندارد و واكنش‌ها به جاي عبور از مسير عقلاني، تحت تاثير هيجانات منفي شكل مي‌گيرد. راننده تمام هيجانات مثبت و منفي خود را پشت فرمان همراه دارد. اگر روز خوبي را شروع نكرده‌ايم يا شرايط روحي مناسبي نداريم، بايد بپذيريم كه رانندگي نكنيم و از حمل‌ونقل عمومي استفاده كنيم. در غير اين صورت، كوچك‌ترين رفتار نامناسب ديگران مي‌تواند ما را وارد فاز هيجاني كند و تصميم‌گيري منطقي را مختل سازد. در مجموع ۶۸ درصد از علل تامه تصادفات مربوط به عوامل رواني و حالات هيجاني مانند خشم و عصبانيت است؛ عدم توجه به جلو با ۳۸ درصد در رتبه نخست و عدم توانايي در كنترل وسيله نقليه با ۳۰ درصد در رتبه دوم قرار دارند. تمام اين تخلفات ناشي از رفتار راننده است و با مديريت هيجانات مي‌توان از وقوع بسياري از حوادث جلوگيري كرد. رانندگان عصبي معمولا رفتارهايي مانند لايي‌كشي، سرعت غيرمجاز و ساير تخلفات پرخطر را از خود نشان مي‌دهند. تخلفات سرعت با بيش از ۱۹۰ هزار فقره و حركات مارپيچ با حدود ۳۶ هزار فقره، از سوي پليس اعمال قانون شدند.»
۱۰ هزار و ۸۵ نفر بر اثر تصادفات دچار
ضايعه نخاعي شده‌اند
حدود ۹۰ درصد از معلولان حوادث ترافيكي به بهزيستي ارجاع داده مي‌شوند. بر اساس اعلام سازمان اورژانس كشور سالانه حدود ۶۰ هزار نفر بر اثر سوانح و حوادث جاده‌اي دچار انواع معلوليت‌ها مي‌شوند كه طبق برآوردها حدود ۹۰ درصد از اين تعداد، توسط بيمارستان‌ها و مراكز درماني به سازمان بهزيستي ارجاع داده مي‌شوند. با اين وجود ۱۰ هزار و ۸۵ نفر از اين افراد با ضايعه نخاعي ناشي از تصادفات مواجه شده‌اند كه ۲ هزار و ۱۶۶ نفر از آنها را جمعيت زنان و ۷ هزار و ۹۱۹ نفر از آنها جمعيت مردان را تشكيل مي‌دهد. ميانگين سني آنها ۳۹.۵ سال اعلام شده است؛ «حسين نحوي‌نژاد»، معاون توان‌بخشي سازمان بهزيستي در همين راستا اعلام كرده است: «پرونده ۲۳ هزار و ۷۰۶ نفر فرد آسيب‌ديده نخاعي در بانك اطلاعاتي سازمان بهزيستي ثبت شده است كه ۴۲ درصد آنان بر اثر سوانح رانندگي دچار آسيب نخاعي هستند كه با احتساب سرانه هر فرد براي دريافت حداقل خدمات موردنياز، ۱۵ ميليون تومان براي هر معلول ناشي از حوادث ترافيكي در نظر گرفته و رقم كلي آن بالغ بر ۸۰۰ ميليارد ريال برآورد شده كه بدون شك تامين اين هزينه و ارايه خدمات بهينه به اين افراد مستلزم همكاري ساير دستگاه‌هاست.»
هشدار پزشكي قانوني درباره
تصادفات سفرهاي شهريور ماه
با توجه به افزايش سفرها و ترددهاي جاده‌اي در ماه پاياني تابستان و به دنبال آن احتمال افزايش وقوع حوادث رانندگي، سازمان پزشكي قانوني كشور به هموطنان هشدار داده با رعايت قوانين و مقررات از بروز حوادث جبران‌ناپذير پيشگيري كنند. طبق مطالعات سازمان پزشكي قانوني كشور، فصل تابستان و به ويژه ماه شهريور بيشترين ميزان تصادفات و به دنبال آن بيشترين آمار مرگ ناشي از حوادث رانندگي را به خود اختصاص مي‌دهد و اين موضوع حداقل در پنج سال گذشته ثابت بوده است. بنابراين با توجه به قرار داشتن در آستانه شروع ماه شهريور و تعطيلات اين ماه، سازمان پزشكي قانوني با آرزوي كم‌حادثه‌ترين سفرها در شهريور پيش‌رو به همه افراد توصيه كرده در صورت سفر، حتما نكات ايمني را مورد توجه قرار دهند. با توجه به اينكه بر اساس آمارهاي موجود در بهار امسال شاهد رشد ۲.۳ درصدي تلفات حوادث رانندگي در كشور بوديم، اين نگراني وجود دارد كه در پايان فصل تابستان نيز اين رويه تكرار شود به همين دليل از هموطنان درخواست مي‌شود در طول سفر و هنگام رانندگي از هرگونه اقدام پرخطر پرهيز كنند تا به اين واسطه و با همراهي مردم كاهش تلفات تصادفات در پايان اين فصل رقم بخورد و مرگ هموطنان در حوادث رانندگي به حداقل ممكن برسد.
بررسي آمارهاي اين سازمان نشان مي‌دهد كه بيشترين جانباختگان تصادفات مربوط به ماه شهريور است و در اين ماه درصد بيشتري از هموطنان جان خود را در حوادث رانندگي از دست مي‌دهند. هر چند در اين ماه حجم سفرها نيز با توجه به روزهاي پاياني تعطيلات تابستاني افزايش مي‌يابد و ميزان تردد در جاده‌ها بيشتر مي‌شود، اما با رعايت قوانين مي‌توان مانع بروز حوادث ناگوار در سفرهاي تابستاني شد. بر اساس اين گزارش و مطابق آمارهاي موجود در سال ۱۴۰۴، به‌طور كلي ۱۹ هزار و ۵۴۰ نفر در حوادث رانندگي جان خود را از دست دادند كه دو هزار و ۶۲ نفر از اين تلفات مربوط به ماه شهريور است، اين آمار حدود ۱۰.۵ درصد از كل جانباختگان را در بر مي‌گيرد. آمار تلفات شهريور طي سال گذشته در حالي بيشترين رقم در مقايسه با ديگر ماه‌هاي سال را به خود اختصاص مي‌دهد كه اين آمار در مقايسه با تعداد تلفات در شهريور سال قبل از آن نيز 6 درصد بيشتر شده است. (تعداد تلفات تصادفات در شهريور سال ۱۴۰۳، يك‌هزار و ۹۴۵ نفر ثبت شده است.) آمارهاي سازمان پزشكي قانوني كشور نشان مي‌دهد كه حدود ۱۰ درصد از كل تلفات حوادث رانندگي در هر سال مربوط به ماه شهريور است و اين آمار به‌طور مستمر در هر سال تكرار مي‌شود؛ بنابراين لازم است افراد در صورت سفر حتما نكات ايمني را مورد توجه قرار دهند. در فاصله سال‌هاي ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، ۹۵ هزار و ۲۸۸ نفر در حوادث رانندگي جان خود را از دست داده‌اند كه 9 هزار و ۶۴۵ نفر آنان مربوط به ماه شهريور است.