پايان عصر «دوماسكرولينگ»؛ ظهور نسل جديد با عامليت ديجيتال
نيكنام فرهند
در آينده، هنگامي كه مورخان به نگارش درباره «روح زمانه» (Zeitgeist) دهه ۲۰۱۰ و ۲۰۲۰ ميلادي بپردازند، احتمالا از «دوماسكرولينگ» (ديدن مداوم و اعتيادآور اخبار و محتواي منفي در شبكههاي اجتماعي) به عنوان يكي از مهمترين شاخصههاي فرهنگي ياد خواهند كرد؛ چرخهاي كه همگي آن را تجربه كردهايم، مانند زامبيهايي با دهان نيمهباز كه ساعتها بيهدف از اين ويديوي كوتاه به ديگري ميروند. منطق حكم ميكند كه تصور كنيم اين عادتها بهويژه براي نسلهاي جوانتري كه در دنياي پر از گوشيهاي هوشمند به دنيا آمدهاند، وخيمتر خواهد شد. اما نشانههايي وجود دارد كه شايد در يك نقطه عطف باشيم؛ به جاي استفاده بيشتر از صفحه نمايش (اسكرين)، اكنون روندي معكوس براي كاهش آن شكل گرفته است. اين رويكرد تحت تاثير اعمال محدوديتهاي بيشتر در مدارس و افزايش آگاهي پيروان كتاب پرفروش «نسل مضطرب» ايجاد شده است؛ كتابي كه هشدار ميدهد گوشيهاي هوشمند و شبكههاي اجتماعي باعث ايجاد همهگيري در مشكلات سلامت روان جوانان شدهاند.
همچنين نمونههايي از بازتعريف آگاهانه ارتباط نسلهاي جديدتر با شبكههاي اجتماعي ديده ميشود، به طوري كه آنها از نياز به حضور در همه پلتفرمها دست كشيده و در عوض روي «ميكرو-جامعهها» (انجمنهاي كوچك و تخصصي) تمركز كردهاند. براساس پژوهش اخير شركت تحقيقات بازار GWI، ۴۰درصد از نوجوانان ۱۲ تا ۱۵ ساله در سراسر جهان جهت مراقبت ديجيتال از خود، دست از صفحه نمايش كشيده و به خود استراحت ميدهند. اين تغيير، يكي از شش روند اصلي شناسايي شده در مطالعه جديد شركت مستركارت با عنوان «نسل رشد بعدي» است؛ پژوهشي كه بر پايه تحليلهاي فرهنگي و نظرسنجيهاي كيفي و كمي در ۱۸ بازار جهاني روي حدود ۳,۵۰۰ نفر از نسل Z (۱۷ تا ۲۹ سال) و ۱,۸۰۰ نفر از والدين نسل آلفا (۱۱ تا ۱۶ سال) انجام شده است.
پيام اصلي اين شش روند را ميتوان در يك كلمه خلاصه كرد؛ «عامليت». به نظر ميرسد اين نسلها از مصرفكننده محض رسانههاي ديجيتال بودن، به سمت «همآفرين» آن (چه در قالب ويديوهاي اجتماعي، بازيهاي ويديويي يا ابزارهاي آنلاين) حركت ميكنند. اين فرآيند به آنها امكان ميدهد كنترل بيشتر و مشاركتي فعالانهتر در ارتباط خود با فناوري داشته باشند.
نسل Z پس از آنكه با تجربه آموخت چگونه بدون مواجهه با پيامدهاي منفي استفاده مفرط از صفحه نمايش، بيشترين بهره را از فرهنگ اينترنت ببرد، اين عامليت را پذيرفته است. نسل آلفا نيز پس از مشاهده رفتار نسل Z، اين اقدامات را يك گام فراتر برده است. آماندا فراگا از شركت مستركارت كه تيمش رهبري اين پژوهش را برعهده داشته، با اشاره به ابزارهاي مديريت زمان استفاده از صفحه نمايش، آمارهاي سلامتي در ساعتهاي هوشمند و برنامههاي پايش خواب گفت: «دسترسي به اين ابزارها به آنها هدفمندي بيشتري ميدهد. در حال حاضر بسياري از ما به دادههاي مربوط به رفتارهاي گوناگون خود دسترسي داريم.» او توضيح داد كه تيمش اين پژوهش را انجام داده تا موج نوظهور نسل آلفا و تفاوتهاي آن با نسل Z را بهتر درك كند و نحوه تعامل خردهفروشان و برندها با اين جوانترين نسلها را ارزيابي نمايد؛ نسلهايي كه از همين حالا قدرت اقتصادي چشمگيري دارند. برآورد ميشود پتانسيل درآمدي نسل Z تا سال ۲۰۳۰ ميلادي به ۳۳ تريليون دلار برسد و انتظار ميرود نسل آلفا نيز تا سال ۲۰۲۹ نفوذ اقتصادي جهاني معادل ۵.۵ تريليون دلار داشته باشد.
منبع:
How Gen Z and Gen Alpha are building today’s culture/ mastercard.com