نسل Z بياعتماد به هوش مصنوعي
مترجم: نيكنام فرهند| بزرگسالان جوان بيشترين تماس را با هوش مصنوعي (AI) دارند و به طور فزايندهاي نسبت به آن محتاطترند. در نظرسنجي مركز تحقيقات پيو (Pew Research) در سپتامبر ۲۰۲۵، ۶۲درصد از بزرگسالان زير ۳۰ سال گفتند كه درباره هوش مصنوعي چيزهاي زيادي شنيدهاند -كه بالاترين ميزان در بين تمام گروههاي سني است- با اين حال، همين گروه بدبينترين افراد نسبت به اثرات آن بودند: ۶۱درصد گفتند كه اين فناوري توانايي تفكر خلاقانه (Think creatively) در افراد را تضعيف ميكند و ۵۸درصد گفتند كه ظرفيت آنها براي شكلدهي روابط معنادار (Meaningful relationships) را از بين ميبرد؛ هر دو رقم تقريبا ۲۰ واحد بيشتر از پاسخدهندگان ۶۵ ساله و بالاتر بود. نظرسنجي ديگر پيو در فوريه ۲۰۲۶ نشان داد كه تنها ۱۴درصد از بزرگسالان زير ۳۰ سال انتظار دارند تاثير هوش مصنوعي بر جامعه مثبت باشد؛ دو واحد كمتر از ميانگين تمام گروههاي سني. اين نگرانيها در چهار حوزهاي كه عموم مردم از نظر تاريخي انتظار محافظت در آنها را داشتهاند، برجستهتر است.
برونسپاري شناختي
اكثريت بزرگي از افراد نسل زد بر اين باورند كه هوش مصنوعي يادگيري در آينده را دشوارتر و افراد را تنبلتر خواهد كرد؛ در يك نظرسنجي در محيط كار، ۴۶درصد از كاركنان نسل زد گفتند كه هوش مصنوعي آنها را «احمقتر» (Dumber) ميكند، درحالي كه اين رقم براي كل كاركنان ۳۹درصد بود. شواهدِ تاييدكننده اين موضوع در مراحل اوليه هستند: يك مقاله پيشچاپِ هنوز داوري نشده
(Not-yet-peer-reviewed pre-print) در ژوئن ۲۰۲۵ از آزمايشگاه رسانه امآيتي
(MIT Media Lab) نشان داد كه ارتباطات عصبي ضعيفتر و يادآوري بدتري در ميان شركتكنندگاني كه با استفاده از يك مدل زباني بزرگ (LLM) مقاله نوشته بودند، وجود دارد. كساني كه يك دستيار مدل زباني بزرگ به آنها اختصاص داده شده بود، در نقلقول دقيق از كار خود با مشكل مواجه شدند و مشاركت كمتري (Under-engagement) از خود نشان دادند كه نشان ميدهد استفاده از هوش مصنوعي ممكن است هزينههاي شناختي (Cognitive costs) براي ارتباطات عصبي بههمراه داشته باشد. محققان مايكروسافت ريسرچ (Microsoft Research) و دانشگاه كارنگي ملون (Carnegie Mellon University) ۳۱۹ كارگر دانشمحور (Knowledge workers) را در ۹۳۶ كارِ واقعي به كمك هوش مصنوعي مورد بررسي قرار دادند و دريافتند كه اعتمادِ بيشتر به هوش مصنوعي مولد (Generative AI) با تفكر انتقادي (Critical thinking) كمتر مرتبط است و اين فناوري، تلاشِ شناختي (Cognitive effort)
را از تحليل به سمتِ تاييدِ اطلاعات (Information verification) و مديريتِ وظايف سوق داده است. يك مطالعه مجزا در سال ۲۰۲۵ توسط مايكل گرليچ از مدرسه كسبوكار سوييس اسبياس (SBS Swiss Business School) نشان داد كه استفاده بيشتر از هوش مصنوعي با برونسپاري شناختي بيشتر و نمراتِ كمتر در تفكر انتقادي، بهويژه در ميان شركتكنندگان جوانتر، همبستگي دارد.
جابهجايي شغلي
يكي از بزرگترين ابهامات هوش مصنوعي، پتانسيلِ ايجادِ اختلالِ گسترده (Mass disruption) در بازار كار است. تحقيقات نشان ميدهد كه دستكم در حال حاضر، اختلالات گسترده در نيروي كار در حال رخ دادن نيست. در عوض، استفاده شركتها از هوش مصنوعي به عنوان بهانهاي براي اخراجهايي كه ناشي از ديگر انگيزههاي اقتصادي هستند (يا به اصطلاح «سبزشويي هوش مصنوعي» يا AI-washing)، ممكن است رايجتر باشد. با اين وجود، بسياري متقاعد شدهاند كه اين فناوري به تغييرات گستردهاي منجر خواهد شد، اگر نگوييم باعث يك تحولِ كامل (Complete upheaval) در بازار كار ميشود. باتوجه به دادههاي بسيار اوليه از بازار كار و درحالي كه اكثر كارشناسان نظراتي ضد و نقيض يا نامطمئن دارند، تاييد يا ردِ اين ترسها دشوار است. اين نگرانيها در ميان افراد نسل زد رايج است كه بسياري از آنها فارغالتحصيلان جديدي هستند كه يك بازار كار كمتر از حد ايدهآل را به ارث ميبرند. اين موضوع در چندين نظرسنجي منعكس شده است: ۴۸درصد از كاركنان شاغل نسل زد ميگويند خطرات هوش مصنوعي بر مزاياي آن در محيط كار ميچربد (در مقايسه با ۳۷درصد در سال گذشته). به طور مشابه، ۶۹درصد ميگويند به كاري كه تنها توسط انسانها انجام شده باشد بيشتر از كاري كه با كمك هوش مصنوعي انجام شده باشد، اعتماد دارند و تنها ۳درصد بيشترين اعتماد را به كارهاي كاملا توليد شده توسط هوش مصنوعي (Fully AI-generated work) دارند.