«اعتماد» گزارش ميدهد
امریکا نمیتواند
نوشين محجوب|در حالي كه محدوده جنوبي درياي سرخ، از پريم تا ذوباب و جزاير حنيش، به كانون تازهاي از رويارويها بدل شده، انصارالله از پيشروي در بخشهايي از ساحل غربي يمن و كنترل جزايري در نزديكي بابالمندب خبر داده و حملات موشكي و پهپادي عليه اهدافي در عربستان ادامه دارد؛ تحولي كه فشار بر رياض را، هم در جبهه يمن و هم در مسيرهاي صادرات انرژي، افزايش داده است. ائتلاف سعودي نيز از رهگيري يك پهپاد در جنوب مكه خبر داده و نيروهاي وابسته به دولت يمن، حملات به مواضع انصارالله در ذوباب را رسانهاي كردهاند. بنابراين وضعيت تنشهاي ميداني همچنان سيال است و نميتوان از كنترل كامل و پايدار بابالمندب سخن گفت.
محمد بنسلمان، وليعهد عربستان، در چنين فضايي راهي قاهره شد و با عبدالفتاح السيسي، رييسجمهوري مصر، ديدار كرد. دو طرف بر ضرورت تضمين آزادي و امنيت دريانوردي در هرمز، بابالمندب و درياي سرخ تأكيد كردند و مصر از اقداماتي كه عربستان براي حفظ امنيت و ثبات خود انجام ميدهد، حمايت كرد. اين رايزني براي قاهره نيز اهميت بسيار دارد؛ زيرا ناامني درياي سرخ و بابالمندب ميتواند بر كانال سوئز، درآمدهاي ترانزيتي و امنيت پيراموني اين بازيگر اثر بگذارد. سفر بن سلمان به قاهره در حالي در كانون توجهها قرار گرفت كه برخي رسانههاي مدعياند پادشاهي براي تحقق امنيت خود به اسراييل نيز نزديك شده؛ متغيري كه به ادعاي برخي تحليلگران خواسته اصلي واشنگتن است و مقدمهاي است براي پيوستن عربستان به پيمان ابراهيم.با اين حال به گفته شماري از تحليلگران، فشار بر رياض صرفا نظامي نيست. توقف فعاليت خط لوله شرق- غرب، كه نفت عربستان را به بندر ينبع در درياي سرخ منتقل ميكند، آسيبپذيري راههاي جايگزين صادرات انرژي را نيز آشكار كرده است. گزارشهاي تجاري از عبور قيمت برخي محمولههاي فيزيكي نفت در اروپا از ۱۳۰ دلار به ازاي هر بشكه حكايت دارد؛ اتفاقي كه پيوند ميان تنش در يمن، امنيت بابالمندب و بازار جهاني انرژي را ملموستر كرده است.
گزينههاي محدود امير نشينهاي خليج فارس
همزمان با اوجگيري تنشها از هرمز تا بابالمندب، آكسيوس به نقل از دو مقام اسراييلي مدعي شد كه فرماندهان ارشد نظامي امريكا، اسراييل و هشت كشور منطقه هفته گذشته در آلمان ديداري محرمانه درباره جنگ ايران و وضعيت امنيتي خاورميانه برگزار كردند. سنتكام برگزاري نشست را تأييد كرد و مدعي شد: گفتوگوها درباره فرصتهاي تقويت همكاري امنيتي بوده است. آكسيوس همچنين به نقل از يك منبع آگاه نوشت عربستان و اسراييل، با كمك سنتكام، درباره احتمال پشتيباني اطلاعاتي، نظارتي و شناسايي اسراييل از عمليات عربستان عليه انصارالله رايزني كردهاند؛ گزارشي كه رياض و تلآويو آن را بهطور رسمي تأييد نكردهاند.اين تحركات، در كنار تعويق نشست صلاله، چهره دوگانه بازيگران را ترسيم ميكند بالاخص آن كه نشست ايران، عمان، عراق و شماري از كشورهاي عربي خليج فارس كه قرار بود درباره ترتيبات موقت تردد در هرمز برگزار شود، بهدليل فقدان اجماع به تعويق افتاد. نيويوركتايمز به نقل از برخي ناظران مدعي شد، واگرايي در صلاله نشان ميدهد كشورهاي عرب حاشيه خليج فارس، با وجود اتكاي ديرينه به چتر امنيتي امريكا، در جستوجوي راههاي مكمل براي تأمين امنيت خود هستند. اين نشريه در ادامه ادعا كرد: تجربه ماههاي گذشته، محدوديت چتر امنيتي واشنگتن را براي برخي دولتهاي عربي آشكار كرد؛ با اين حال، اين كشورها هنوز جايگزين واحدي براي توان نظامي امريكا ندارند و ناچارند ميان همكاريهاي دفاعي، رايزني با بازيگران منطقهاي و ديپلماسي مستقيم با تهران توازن برقرار كنند.
سفر به چين در ميانه بحران
تنشها در هرمز نيز پايان نيافته است. سنتكام مدعي شده تاكنون ۱۰۳ كشتي تجاري در چارچوب محاصره دريايي تجارت ايران تغيير مسير دادهاند؛ ايران رفع اين محاصره و بازگشت امريكا به تفاهم اسلامآباد را براي هر گام در مسير بازگشايي تنگه ضروري دانسته است. در همين راستا عباس عراقچي روز چهارشنبه در پكن با وانگ يي، وزير خارجه چين، گفتوگو داشت؛ سفري كه در ميانه تلاش چين براي ميانجيگري و پيش از ديدار برنامهريزيشده شي جينپينگ و ترامپ انجام شد.گفته ميشود وزير خارجه چين در ديدار با همتاي ايرانياش ضمن تاكيد بر بازگشايي تنگه هرمز و لزوم بازگشت به تفاهم اسلامآباد گفت: «نبايد دستاوردهاي حاصلشده از طريق گفتوگو را رها كرد.» به گفته او«در مذاكره كه گشوده شده نبايد بسته شود و تا زماني كه اميدي به صلح وجود دارد، نبايد از آن دست كشيد.»او خاطر نشان كرد از تهران و واشنگتن ميخواهيم درباره مسايل باقي مانده رايزني جدي داشته باشند چرا كه چين نميخواهد شاهد گسترش تنشهاي منطقهاي و كشيده شدن آتش درگيري به يمن و درياي سرخ باشد.اين اظهارات در حالي رسانهاي شد كه شامگاه سهشنبه اسكات بسنت، وزير خزانهداري امريكا در جلسه استماع كميته خدمات مالي مجلس نمايندگان امريكا گفت: دونالد ترامپ رييسجمهور امريكا و شي جينپينگ رييسجمهور چين در نشست خود در واشنگتن ديسي اواخر ماه سپتامبر درباره ارتباطات مالي با ايران گفتوگو خواهند داشت.
افشاي هزينه بالاي قمار واشنگتن
همزمان براساس برآوردهاي انچام شده هزينههاي جنگ براي واشنگتن بالا رفته است. در همين راستا دفتر بودجه كنگره امريكا هزينه ششماهه جنگ را حدود ۳۸ ميليارد دلار برآورد كرده و گفته بازسازي بخشي از ذخاير موشكهاي رهگير ممكن است تا پنج سال زمان ببرد. همزمان روزنامه والاستريت ژورنال به نقل از مقامهاي امريكايي و منطقهاي گزارش داد نيروهاي امريكايي در جريان حمله هفته گذشته ايران به اردن، بين ۶۰ تا ۷۰ موشك پاتريوت و بيش از ۱۲ موشك رهگير تاد شليك كردند. اين حمله شامل حدود ۲۰ موشك بالستيك بود.اين نشريه در ادامه آورد: ميزان مصرف موشكهاي رهگير در اين حمله تقريبا معادل ميزان استفاده امريكا طي يك هفته كامل در دورههاي ديگر جنگ بوده است.والاستريت ژورنال همچنين نوشت حملات ايران پيچيدهتر شدهاند و تهران با تنوع بخشيدن به موشكها، مسيرها، مانورها و كلاهكهاي جنگي تلاش ميكند سامانههاي دفاعي امريكا را سردرگم كند.به گفته مقامهاي مورد استناد اين روزنامه، ايران در جريان اين حمله توانست هواپيماهاي جنگنده و ديگر هواگردها را در پايگاه هوايي موفق السلطي در اردن هدف قرار دهد. به گفته برخي صاحبنظران، افزايش هزينههاي نظامي، فشار تورمي و نزديكي انتخابات مياندورهاي ميتواند كاخ سفيد را بيش از پيش ميان تداوم فشار و آزمودن مسير ديپلماسي مردد كند.با اين حال جي دي ونس، معاون ترامپ در آخرين اظهارنظر خود مدعي شد كه جنگ با ايران تا يكي دو ماه ديگر وارد مرحلهاي كاملا متفاوت خواهد شد. او همچنين با تكرار ادعاهاي رييسجمهوري امريكا گفت: «اين رويارويي ممكن است بلافاصله پس از انتخابات مياندورهاي پايان يابد.» معاون ترامپ همچنين ادعا كرد: تردد كشتيها از تنگه هرمز به «بيش از ۵۰ درصد» سطح عادي بازگشته و استدلال كرد كه امريكا ديگر عمليات تهاجمي انجام نميدهد، در حالي كه ايران همچنان گاهبهگاه به كشتيهاي تجاري حمله ميكند.