ما طرفدار فيلم كمدي هستيم و هر فيلمي كه براي لحظاتي ما را شاد كند، ميبينيم
تينا جلالي
در سالهاي اخير سينماي ايران لحظات تلخ و سختي را پشت سر گذاشت، روزهايي كه مخاطب در سينماها به صفر رسيده بود و هيچ كس سراغي از سالنهاي سينما نميگرفت، از كرونا گرفته تا التهابات 1401 و بعد هم جنگهاي اخير و حوادث دي ماه . اما تجربه در هر مقطع نشان داد اگر فيلم خوب يا ساخته كارگردان سرشناس اكران شود، مردم به سينما ميروند و از فيلمهاي روي پرده استقبال ميكنند، اگر تاريخ سينماي ايران را مرور كنيم، ميبينيم «درباره الي» فرهادي در اوج جنبش سبز اكران بود، اما فيلم در همان زمان ركورد زد يا بعد از كرونا فيلم «قهرمان» اصغر فرهادي در كنار چند فيلم كمدي ناجي گيشه شد، در مقاطع ديگر هم به ترتيب ديگر... .
امسال هم نيمه اول سال، سينماها چندان رونق نداشتند و مخاطب را جذب نكردند، ولي از يكي، دو ماه اخير ورق گيشه برگشت و جالب است در روزهايي كه فشار اقتصادي و تورم ركورد ميزند و به نظر ميرسيد مردم به دليل مشغله و گرفتاري مالي به سينما نروند، اما شواهد و قرائن نشان ميدهد سالنهاي سينما روزهاي شلوغي را پشت سر ميگذارد. مهمترين دليل هم كنار هم قرار گرفتن چند فيلم مخاطبپسند است، از فيلمهاي «اسكورت» به كارگرداني يوسف حاتميكيا با قصه هيجاني و آدرناليني كه دارد، در كنار فيلم «زندهشور» ساخته كاظم دانشي و كمدي «خانم والده» كاري از سهيل موفق و همچنين «استخر» به كارگرداني سروش صحت، با هم توانستند سبد اكران متفاوتي را براي سينماها فراهم كنند و براي مخاطب جذاب باشند.
تحول در فروش و گيشه
اما يكي از سينماداراني كه در چند وقت اخير از فروش فيلمها گلايه داشت، علي سرتيپي، مدير سينما كوروش بود. حق هم داشت، واقعا مخاطب سينما ريزش داشت، اما او در تازهترين صحبتهاي خود از تحول در گيشه صحبت كرد و گفت: به نظرم با اكران فيلم «خانم والده» (از ۲۵ شهريور) و قبل از آن هم «استخر» و «زندهشور» و «اسكورت» خوشبختانه تحولي در گيشه سينماها به وجود آمده و حالا در زمان فعلي به اوج خود رسيده است.
او همچنين گفت: آثار متعدد ديگري هم در صف اكران قرار دارند كه ميتوانند به ادامه اين روند كمك كنند. در ميان اين فيلمها، آثار اجتماعي و كمدي از جمله «بت»، «بنساي» و «خواب» رضا عطاران هستند كه به نظرم در صورت نبود اتفاق و مشكلات جديد، روند فروش سينماها را ميتواند خوب كند و فكر ميكنم اگر امسال اتفاق خاصي نيفتد و مشكل به وجود نيايد تا پايان سال حدود ۱۰ ميليون نفري كه نسبت به تعداد مخاطبان سال گذشته ممكن است كمتر شوند تا حد زيادي بتوانيم، جبران كنيم.
وي همچنين بر ضرورت حمايت از سينما تاكيد كرد و گفت: اميدوارم از سينما حمايت شود، چوب لاي چرخش نگذارند و مشكل جديدي به وجود نياورند تا بتوانيم كار كنيم. سينماها بعد از ماهها، به تازگي دوباره يك انرژي گرفتهاند. نيروها سر كار هستند و پرداخت بدهيها هم پيگيري ميشود. اميدواريم اين روند ادامه پيدا كند.
اما ما صرفا به آمار و ارقام موجود اكتفا نكرديم و صحبتهاي سرتيپي باعث شد به سينماي پرمخاطب كوروش، فرهنگ و سينما آزادي برويم و از نزديك فضا را رصد كنيم تا ببينيم ارقام و اعدادي كه درباره فروش فيلمهاي روي پرده منتشر ميشود، صحت دارد يا خير؟ شايد باورتان نشود ساعت 4 بعدازظهر براي اكران فيلم «خانم والده» در سينما كوروش جمعيت زيادي آمده بود. همينطور براي فيلم «اسكورت» و... .
ميخواستيم بريم كافه اومديم سينما
در سينما كوروش به ميان جمعيت ميروم، با اينكه ميدانم مردم اين روزها حال و حوصله صحبت ندارند و ممكن است بد و بيراه بشنوم، اما سر صحبت را با افرادي كه به تماشاي فيلم آمدند، باز ميكنم. ليلا 50 ساله به همراه دخترش به سينما آمده، از او ميپرسم: چه شد كه به سينما آمديد؟ ميگويد: واقعا احتياج به روحيه داشتم، هر فيلم كمدي كه اكران شود بلافاصله به سينما ميآيم. روزگار خوبي نيست و با تماشاي فيلم كمدي براي چند دقيقه از تلخيها دور ميشويم و اين براي من اهميت دارد.
آذر دكتراي روانشناسي دارد، ميگويد: براي دومين بار است كه به تماشاي فيلم «خانم والده» مينشينم، «خانم والده» خيلي فيلم خوبي نيست، اما لحظات شادي دارد و من براي همين خنديدن به سينما آمدم تا دوباره فيلم را ببينم و روحيهام عوض شود.
آنيتا و آرميا 25 ساله دو دوست قديمي كه با هم ميخندند و صحبت ميكنند، خودم را معرفي ميكنم و از آنها ميپرسم كه چه شد به تماشاي اين فيلم آمدند؟ آنيتا ميگويد: من كلا به سينما و فيلم علاقه دارم، همه فيلمهاي روي پرده را ميبينيم، اسم فيلمها را نام ميبرم و او ميگويد همه را ديدم. آرميا اما ميگويد: خيلي با سينما اوكي نيستم الان هم به دعوت آنيتا به سينما آمدم. ميخواستيم برويم كافه چند دقيقهاي وقت بگذرانيم، ترجيح داديم سينما بياييم.
سه پسر كه با پاپكورن و آبميوه جلوي در ورودي سالن سينما ايستادند، توجهم را جلب ميكنند، 28 سال دارند و دانشجو هستند، يكي از آنها ميگويد: خانم بنويس ما طرفدار فيلم كمدي هستيم و هر فيلمي كه لحظاتي ما را شاد كند، ميبينيم.
دختر و پسر جواني روي صندليها نشستهاند و منتظرند اكران فيلم شروع شود، با دختر كه به نظر ميرسد 30 سال سن دارد گفتوگو ميكنم، ميگويد: من از سينما استقبال ميكنم به شرط آنكه فيلم خوب اكران شود، فيلم خوب باشد محال است كه با همسرم به سينما نياييم. سينما تنها تفريح خانواده ماست .
مردم از كجا متوجه فيلمهاي خوب اكران ميشوند؟
جمعيت زياد سينماها را كه ميبينم از خودم ميپرسم، مردم از كجا متوجه اكران اين فيلمها ميشوند و از آن استقبال ميكنند؟
از رضا 38 ساله كه سوپرماركت دارد و به همراه همسرش به سينما كوروش آمده، ميپرسم، او ميگويد: از طريق ماهواره متوجه شدم كه فيلم آقاي عطاران اكران است، بهطور كل به عطاران علاقه دارم، هم من و هم همسرم. اما تعريف فيلم را از دوستانم شنيدم، اميدوارم فيلم خوبي باشد.
بگذاريد مردم شاد شوند
طاهره، 56 ساله، خانم چادري كنار سالن سينما ايستاده و منتظر است در سالن باز شود، از او ميپرسم: چطور شد به سينما آمديد؟ ميگويد: به قيافه من نگاه نكن كه چادري هستم، سينما و تئاتر را زياد دنبال ميكنم، تقريبا هم فيلمهاي روي پرده را ديدم، شنيدم «خانم والده» به موضوع زنپوشي ميپردازد، آمدم ببينم چطور است. معمولا فيلم كمدي نميبينم، «اسكورت» را ديدم و دوست داشتم. خيلي موضوع مهمي داشت، «استخر» سروش صحت را هم ديدم، بد نبود ولي «اسكورت» بهتر بود.
از طاهره خانم كه زني خوش صحبت است شغلش را ميپرسم، ميگويد: خانهدار هستم، اما در خانه شيريني ميپزم و ميفروشم.
به او ميگويم: چطور متوجه فيلمهاي خوب روي پرده ميشود؟ ميگويد: اگر فيلمي خوب باشد دهان به دهان ميپيچد، شك نكنيد، فيلم خوب مخاطبان زيادي را جذب ميكند . شما نگاه كنيد كمدي ديگري هم روي پرده است، اما مردم به «خانم والده» روي ميآورند.
همان لحظه در سالن سينما باز ميشود و جمعيت داخل سالن سينما كوروش ميشوند. من و طاهره خانم هم وارد ميشويم و كنار هم و به تماشاي فيلم مينشينيم. حين تماشاي فيلم به واكنش طاهره خانم دقت ميكردم، لبخند به لب داشت و بعضي لحظهها ميخنديد، بعد از پايان فيلم از او ميپرسم: فيلم چطور بود؟ ميگويد: براي لحظاتي خنديديم و خوشحال شديم، همين! فيلم خوبي نبود. ولي همين كه لحظاتي در اين شرايط مردم را سرگرم كرد و باعث شد بخنديم، خودش كلي است. چادرش را روي سرش محكم ميكند و ميگويد: به همسرم ميگويم با پسرم بيايند و فيلم را ببينند. شايد خودم هم دوباره بيايم. براي من از بازي جمشيديفر ميگويد و هر دو ميخنديم.
به طاهره خانم ميگويم: مشكلي با فيلم نداشتين؟ ميگويد: نه اصلا، خنده مردمم براي من مهم است نه سليقه شخصيام. الهي كه مشكلات كشور زودتر حل شود. خانم برو در روزنامهتان بنويس مردم ايران بهترين مردم هستند .
امان از رضا عطاران
به سينما آزادي ميروم، جاي سوزن انداختن نبود، ساعت 6 بعدازظهر سالن سينما براي «خانم والده» كيپ تا كيپ پر است و صداي خنده مردم هر از چند گاهي به هوا پرتاب ميشود. كنار من دختري نشسته كه مدام ميخندد، وقتي متوجه نگاه من ميشود، ميگويد: امان از رضا عطاران و عباس جمشيديفر.
با هم از سينما بيرون ميآييم، نامش مهري است و 50 سال دارد از او ميپرسم: نظرش درباره فيلم چه بود؟ ميگويد: من خيلي به فيلم از نظر ساختاري و محتوا نگاه نميكنم فقط ميآيم لحظاتي شاد باشم و خب رضا عطاران اين المانها را دارد.
همسرش رضا كه شغل آزاد دارد، ميگويد: براي لحظاتي خنديديم، خوب بود.
تعريف فيلم را زياد شنيديم
ساعت 5 عصر است و در سينما فرهنگ هم جمعيت زيادي جمع است و سالن سينمايش كاملا پر ميشود، قبل از اكران فيلم، يكي از آقايان كه تقريبا 40 سال دارد در لابي منتظر اكران فيلم است، نظرم را جلب ميكند. از او ميپرسم كه چطور شد براي تماشاي اين فيلم آمديد؟ ميگويد: مدتها بود كه به سينما نميآمدم ولي تعريف اين فيلم را شنيدم و همچنين زنپوشي رضا عطاران برايم جذاب است، فيلم متفاوتي بايد باشد.
آذر 40 ساله ميگويد: من فيلم «اسكورت» را خيلي دوست داشتم، ولي براي خنديدن به تماشاي اين فيلم آمدم.
مينا و غزل هم تقريبا همسن و سال هستند، غزل ميگويد: از طريق ماهواره متوجه شديم اين فيلم اكران است و تعريف فيلمهاي روي پرده را از دوستانمان شنيديم و آمديم ببينيم. «اسكورت» هم انگار فيلم خوبي است. مينا ميگويد: من و دوستم زياد سينما نميآييم، اما كمدي شاد و در ضمن كيفيت خوبي داشته باشد حتما ميبينيم. او ميگويد: آخرين فيلمي كه در سينما ديديم، «پيرپسر» بود كه خيلي دوستش داشتم. «اسكورت» را هم ميبينيم.
چرا به سليقه مردم احترام نميگذاريم؟
با دو روزنامهنگار و يك منتقد سينما صحبت ميكنم، علي كه 40 سال دارد، ميگويد: سينمايي كه روزهاي سختي را سپري ميكند، براي ادامه حيات و جلوگيري از تعطيلي تن به اين فيلمها دهد، هيچ اشكالي هم ندارد، همه جاي دنيا فيلمهاي كمدي اكران ميشود تا خواسته توده مردم را برآورده كند. سينماي ايران هم به «خانم والده» نياز دارد، هم «جانشين» و هم «اسكورت»، در اين ميان تماشاگر فهيم خودش فيلم خوب را انتخاب ميكند .
وقتي كرونا شد كسي جرات نميكرد فيلمش را اكران كند، اصلا مردم ميترسيدند به سينما بروند، اما اكران فيلم كمدي دوباره پاي مردم را به سينما باز كرد. به نظرم «خانم والده» تمام المانهاي سينماي عامهپسند و توده مردم را رعايت كرده و زوج عباس جمشيديفر و رضا عطاران تا سالها كنار هم خوب قرار ميگيرند و مردم را ميخندانند.
اين دوست روزنامهنگار راست ميگفت، لحظاتي كه عباس جمشيديفر و رضا عطاران با هم بازي دارند صداي خنده مخاطبان بيشتر شنيده ميشود.
علي همچنين به نظرات عدهاي تندرو اشاره ميكند و ميگويد: بايد به خواسته و انتخاب مردم احترام گذاشت، كسي كه به زور مردم را به سينما نياورده، خودش پول ميدهد، خودش وقت ميگذارد، اجازه بدهيد لذت ببرد.
مردم نياز به روحيه دارند
اما روزنامهنگار ديگر مريم است، او ميگويد: با فيلم «خانم والده» همراه بودم و بعد از مدتها از دست شيطنتهاي رضا عطاران خيلي خنديدم. عطاران در اين فيلم خيلي خوب از پس نقش برآمد، اما فيلم، فيلم خوبي نيست، قصه و ساختار منسجم ندارد، فقط براي شاد كردن مردم ساخته شده، اگر كسي مخالف اين فيلم است، نبيند ولي حق ندارد مانع تماشاي ديگران شود، مردم خودشان عقل و شعور دارند و تشخيص ميدهند كه چه فيلمي را ببينند و چه فيلمي را نبينند، در اين شرايط سخت و اخبار ناگوار همين قدر تنفس را نبايد از مردم گرفت. مردم نياز به روحيه و حال خوب دارند، خصوصا اينكه فيلم ردهبندي سني خورده است. پس لطفا سنگ نيندازند.
يك منتقد سينما هم ميگويد: فيلم «خانم والده» لحظات شاد خوبي دارد و من بعد از مدتها به قصهها و موقعيتها خنديدم، اما واقعا فيلم، فيلم خوبي نيست. اي كاش وقت بيشتري براي قصه گذاشته ميشد و بزن دررويي فيلم نميساختند.