«اعتماد» دستاوردهاي راهبردي، نظامي و رواني «وعده صادق ۲» را واكاوي مي‌كند
دگرگوني هندسه قدرت در غرب آسيا
گروه سياسي|10 مهرماه يادآور يكي از سرنوشت‌‌سازترين نقاط عطف در تاريخ منازعات معاصر خاورميانه است، شبي كه آسمان منطقه با شليك حدود ۲۰۰ فروند موشك بالستيك ايراني روشن شد و دكترين امنيتي اسراييل را با عميق‌‌ترين چالش تاريخي خود روبهرو ساخت. عمليات «وعده صادق ۲» كه در پاسخ به ترور شهيد اسماعيل هنيه در تهران، شهيد سيد حسن نصرالله و سردار شهيد عباس نيلفروشان در ضاحيه بيروت به اجرا درآمد، تنها يك اقدام تلافي‌جويانه و واكنشي نبود، بلكه فصلي نوين در دكترين نظامي ايران، تثبيت معادله نوين بازدارندگي و بازتعريف توازن قوا ميان محور مقاومت و ائتلاف غربي-عبري در سطح منطقه رقم زد. يكي از محوري‌ترين دستاوردهاي كلان عمليات وعده صادق ۲، تغيير ريل قطعي در دكترين امنيتي و دفاعي ايران بود. سال‌ها راهبرد دفاعي كشور بر محوريت بازدارندگي نامتقارن و بهره‌گيري از جبهه‌هاي پيراموني براي مهار تهديدات تنظيم شده بود، اما زنجيره اقدامات خصمانه، به خصوص نقض حريم حاكميتي ايران در ترور هنيه در قلب پايتخت و متعاقب آن ترور فرماندهان ارشد مقاومت، ايجاب مي‌كرد كه پاسخي در تراز راهبردي و از مبدا خاك ايران صادر شود. تحليلگران مسائل بين‌الملل بر اين باورند كه وعده صادق ۲ خط بطلاني بر مفهوم سنتي «صبر استراتژيك» كشيد و مفهوم جديدي از «پاسخ فعال، متوازن و مستقيم» را جايگزين كرد. اين تغيير پارادايم به بازيگران منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي اثبات كرد كه هزينه‌سازي عليه منافع عاليه، فرماندهان و امنيت ملي ايران، بي‌درنگ با اقدامي در عمق سرزمين دشمن و با منشا مستقيم جغرافياي ايران پاسخ داده خواهد شد. اين معادله، قدرت محاسبه‌پذيري طرف مقابل را دچار اخلال ساخت و آنان را با ريسك‌هاي غيرقابل‌پيش‌بيني در محاسبات تهاجمي روبهرو كرد.
شكست محاسباتي و عبور از پيچيده‌ترين سپر دفاع هوايي جهان
از زاويه نظامي و فني، ارزش عملياتي وعده صادق ۲ در تقابل فناورانه ميان صنعت موشكي بومي ايران و يكپارچه‌‌ترين سامانه پدافند هوايي متراكم دنيا نهفته است. در جريان اين عمليات، رژيم صهيونيستي به همراه پشتيباني ناوشكن‌هاي رزمي نيروي دريايي ايالات‌متحده (مجهز به سامانه دفاع موشكي ايجيس)، از تمامي ظرفيت‌هاي چندلايه خود شامل سامانه‌هاي «پيكان ۲ و ۳»
(Arrow)، «فلاخن داوود» (David’s Sling) و «گنبد آهنين» استفاده كرد. با اين حال، ويژگي‌هاي فني برجسته اين عمليات دستاوردهاي چشمگيري به همراه داشت: تكنيك اشباع پدافندي يكي از اين دستاوردها بود. طراحي عملياتي بر پايه شليك پرحجم و همزمان پرتابه‌ها، سبب شد حسگرها و رادارهاي ردياب با حجم عظيمي از داده و اهداف همزمان مواجه شوند و توان پاسخ‌دهي لايه‌هاي پدافندي مختل شود. ازسوي ديگر حضور موشك‌هاي بالستيك نسل جديد نظير خيبرشكن، عماد و قدر به همراه بهره‌گيري از كلاهك‌هاي جداشونده و مانورپذير، خط سير سنتي پيش‌بيني بالستيك را براي رهگيرهاي پدافند به بن‌بست كشاند. نفوذ موفقيت‌آميز به پايگاه‌هاي فوق‌حساس دشمن از ديگر دستاوردهاي اين عمليات بود.
بازيابي توازن رواني و تحميل «شوك ژئوپليتيكي»
پس از ترور دبيركل حزب‌الله لبنان و فضاي تبليغاتي سنگيني كه تل‌آويو با هدف القاي «تغيير دايمي نظم منطقه» ايجاد كرده بود، وعده صادق ۲ به مثابه يك شوك ادراكي بزرگ عمل كرد. اين عمليات در لايه جنگ رواني و راهبردي چند نتيجه كليدي به دنبال داشت: فروپاشي حس مصونيت مطلق: تصوير ورود انبوه پرتابه‌ها به آسمان كلانشهرهاي اراضي اشغالي و روانه شدن بيش از ۹ ميليون نفر به پناهگاه‌ها، تصوير پوشالي «امنيت تسخيرناپذير» را در ذهن ساكنان و نخبگان حاكم شكست و آسيب‌پذيري ساختاري را به عنوان يك واقعيت انكارناپذير تثبيت كرد.
احياي روحيه و انسجام جبهه مقاومت، خنثي‌سازي تهديدهاي بازدارنده واشنگتن از ديگر موارد مهم در اين زمينه بود. در حوزه ژئوپليتيك و روابط بين‌الملل، دستاوردهاي اين عمليات مرزهاي ميدان نظامي را درنورديد. كشورهاي عربي منطقه و حوزه خليج‌فارس كه تا پيش از آن روند نزديكي به تل‌آويو تحت لواي «پيمان‌هاي عادي‌سازي» را تضميني براي امنيت مي‌دانستند، در عمل دريافتند كه چتر پدافندي و بازدارندگي غربي-اسراييلي حتي قادر به تامين امنيت خاك خود در برابر حملات موشكي دقيق نيست. در ارزيابي نهايي، عمليات وعده صادق ۲ نقطه‌اي بي‌بازگشت در توازن قواي منطقه‌اي است. ايران در اين نبرد اثبات كرد كه توان ضربه دوم موثر، تكنولوژي بومي نفوذناپذير و بالاتر از همه، «اراده سياسي و نظامي براي اعمال قدرت» را در بالاترين سطح داراست. اين سالگرد فرصتي است براي تبيين اين حقيقت كه معماري امنيتي جديد خاورميانه ديگر بر پايه معادلات يك‌سويه تنظيم نخواهد شد و هرگونه اقدام عليه امنيت و حاكميت ملي ايران، با پاسخي صريح، دقيق و تحميل‌كننده معادلات جديد در عمق استراتژيك دشمن روبهرو خواهد شد.