«اعتماد» از ديدارهاي رييس‌جمهور در حاشيه اجلاس كشورهاي مشترك‌المنافع گزارش مي‌دهد
ديپلماسي فشرده پزشكيان در آسياي ميانه
گروه سياسي| در روزهايي كه روبيو، وزير امور خارجه ايالات متحده و ساير مقامات امريكايي در آتن با بيان برخي گزاره‌هاي كذب و غيرواقعي درباره تمدن ايران و هخامنشيان از تقابل تمدن‌ها سخن گفتند، رييس‌جمهور ايران در عشق‌آباد توجه افكار عمومي را به ارتباط متقابل و گفت‌وگوي تمدن‌هاي جلب كرد. سفر مسعود پزشكيان، رييس‌جمهوري ايران به عشق‌آباد پايتخت تركمنستان جهت شركت در همايش بين‌المللي «ارتباط متقابل زمان‌ها و تمدن‌ها» (با محوريت سران و رهبران حوزه مشترك‌المنافع و آسياي ميانه)، به فرصتي كليدي براي بازتنظيم مناسبات همسايگي و چانه‌زني‌هاي حساس بين‌المللي تبديل شد. در كانون توجه اين دور از ديپلماسي منطقه‌اي، رايزني يك ساعته و حساس پزشكيان با ولاديمير پوتين و ديدارهاي فشرده با سران منطقه قرار داشت كه در بطن تنش‌هاي فزاينده منطقه‌اي، پيام‌هاي ژئوپليتيك روشني به همراه داشت.
زادروز پوتين و تحكيم شراكت جامع تهران و مسكو
نقطه ثقل ديپلماسي پزشكيان، گفت‌وگو با ولاديمير پوتين، رييس‌جمهور فدراسيون روسيه بود. اين ديدار با مناسبت زماني تولد پوتين تقارن داشت؛ موضوعي كه رييس‌جمهور ايران با تبريك زادروز همتاي روس خود و آرزوي موفقيت، فضايي صميمانه براي آغاز اين نشست دوجانبه فراهم كرد. پزشكيان با اشاره به اراده راسخ تهران بر تعميق پيوندهاي راهبردي گفت: «روابط جمهوري اسلامي ايران و فدراسيون روسيه استراتژيك، برادرانه و غيرقابل خدشه است؛ ظرفيت‌هاي اقتصادي و ژئوپليتيك دو كشور مكمل يكديگرند و ما مصمم به نهايي‌سازي و امضاي معاهده جامع مشاركت راهبردي در حاشيه اجلاس بريكس در كازان هستيم.»رييس‌جمهور ايران همچنين با ورود به بحران‌هاي ملتهب غرب آسيا، جنايات رژيم صهيونيستي در غزه و لبنان را غيرقابل پذيرش دانست و تاكيد كرد: «جامعه جهاني و به‌ويژه روسيه به عنوان يك قدرت موثر جهاني، بايد نقش فعال‌تر و تعيين‌كننده‌تري در توقف ماشين جنگي تل‌آويو ايفا كنند.»ولاديمير پوتين نيز ضمن ابراز خرسندي از اين ديدار و قدرداني از پيام تبريك مسعود پزشكيان، سطح روابط دو كشور را ممتاز خواند و اظهار داشت: «توسعه همه‌جانبه همكاري‌ها با تهران اولويت بدون قيد و شرط سياست خارجي مسكو است. ما به صورت فعال در صحنه‌هاي بين‌المللي با يكديگر هماهنگ هستيم و ارزيابي‌هاي ما از رويدادهاي جاري جهان بسيار به يكديگر نزديك و در بسياري از موارد يكسان است.» پوتين بر شتاب‌گيري پروژه‌هاي ترانزيتي شمال-جنوب، همكاري‌هاي گازي، بندري و راه‌آهن تاكيد و اعلام كرد كه روسيه مشتاقانه چشم‌انتظار امضاي سند همكاري‌هاي جامع با ايران است.
جهش در سوآپ انرژي
و بازارچه‌هاي مرزي با تركمنستان
رييس‌جمهور در جريان اين سفر با سردار بردي‌محمداف، رييس‌جمهور تركمنستان و همچنين قربانقلي بردي‌محمداف، رهبر ملي اين كشور به‌طور جداگانه ديدار كرد. پزشكيان مرزهاي دو كشور را مرز صلح، امنيت و خويشاوندي تاريخي قلمداد كرد و گفت: «ما مرز مشترك طولاني و پيوندهاي عميق فرهنگي و تباري با مردم تركمنستان داريم. جمهوري اسلامي ايران آماده است سطح تعاملات در حوزه ترانزيت، احداث خطوط جاده‌اي و ريلي و تعاملات برق و گاز را به سطحي بي‌سابقه ارتقا دهد.» طرف تركمنستاني نيز با تمجيد از جايگاه ايران، بر اجراي توافقات انتقال گاز و بهره‌برداري كامل از كريدورهاي شمال-جنوب تاكيد كرد. سردار بردي‌محمداف برپايي نشست آتي كميسيون مشترك اقتصادي در تهران را ريل‌گذاري نويني براي احياي تبادلات مرزي و سوآپ منابع عنوان كرد.
رايزني‌هاي قفقاز باكو، ايروان و اصل تغييرناپذيري مرزها
در حاشيه اين نشست، تحولات شكننده قفقاز جنوبي و پيگيري مسيرهاي ترانزيتي محور گفت‌وگوهاي رييس‌جمهور ايران با مقامات جمهوري آذربايجان و ارمنستان بود. پزشكيان در ديدار با الهام علي‌اف، رييس‌جمهور آذربايجان، ضمن تاكيد بر احترام به حاكميت ملي و برادري تاريخي دو ملت همسايه اظهار داشت: «ايران همواره مدافع صلح عادلانه و رفع تنش‌ها در منطقه است. ما توسعه مسيرهاي اتصالي از جمله كريدور ارس را تضمين‌كننده منافع باكو و منطقه مي‌دانيم، اما همچنان باور داريم كه حل مسائل قفقاز بايد صرفا از طريق فرمت‌هاي منطقه‌اي و بدون دخالت بازيگران فرامنطقه‌اي حل‌وفصل شود.» علي‌اف نيز در اين نشست با استقبال از حسن نيت تهران، بر امنيت مرزهاي مشترك و اجراي پروژه‌هاي پل‌سازي و ترانزيتي تاكيد كرد. همچنين در تبادل نظر با مقامات ارمنستان، پزشكيان بار ديگر موضع اصولي و خلل‌ناپذير جمهوري اسلامي ايران مبني بر مخالفت با هرگونه تغيير در مرزهاي بين‌المللي و جغرافياي سياسي منطقه را تصريح كرد و خواستار شتاب‌گيري پيمان صلح پايدار ميان باكو و ايروان با حفظ حاكميت ملي كشورها شد؛ رويكردي كه مورد استقبال نخست‌وزير ارمنستان به عنوان لنگرگاه ثبات‌ساز ايران در قفقاز قرار گرفت.
گشايش دالان‌هاي نوين تجاري با آسياي مركزي؛ رايزني با ازبكستان و قزاقستان
پزشكيان در بخش ديگري از برنامه‌هاي ديپلماتيك خود با شوكت ميرضيايف، رييس‌جمهور ازبكستان و ديگر رهبران حاضر از جمله قزاقستان ديدار و تبادل نظر كرد. وي در اين ديدارها با اشاره به سياست همسايگي دولت چهاردهم گفت: «ارتقاي تبادلات تجاري با كشورهاي آسياي ميانه نه يك انتخاب، بلكه يك ضرورت راهبردي براي پيوند دادن اقتصادهاي منطقه به آب‌هاي آزاد جنوب و بازارهاي جهاني است.» پزشكيان در ديدار با همتاي ازبكستاني، تشكيل كارگروه‌هاي تخصصي اقتصادي و تسهيل رواديد بازرگانان تصويب و طرفين بر هدف‌گذاري ارتقاي مبادلات تجاري تا سقف چند ميليارد دلار توافق كردند. دستاوردهاي ديدارهاي فشرده پزشكيان در عشق‌آباد نشان داد كه تهران، با تكيه بر ديپلماسي متوازن، همزمان مهار بحران‌هاي مرزي در قفقاز، فعال‌سازي ظرفيت‌هاي راكد تجاري با آسياي ميانه و تقويت شراكت فراگير با مسكو را دنبال مي‌كند؛ سفري كه با محوريت رايزني با ولاديمير پوتين و تفاهمات منطقه‌اي، گامي تثبيت‌كننده در آستانه اجلاس سران بريكس به شمار مي‌رود.