زندگي در ارتفاع!

به ‌صورت عادي و رايج، بسياري از مردم دوست دارند خانه‌اي داشته باشند، چارديواري، با حياط و باغچه و شمعداني، دور از هياهوي شهر و شلوغي زندگي آپارتماني كه مستقل و راحت زندگي كنند. طبعا، اين خانه با حياط و گل‌وگلدانش مساحتي بزرگ‌تر از سطح يك واحد آپارتماني مي‌طلبد. نگهداري و ايمني و امنيتش هم به تمامه به عهده همان تك خانواده‌اي است كه خانه را دراختيار دارد. طبعا، زندگي در محله‌اي كه از اين خانه‌هاي تك و مستقل تشكيل شده، مزايا و امتيازهاي خود را دارد، به ‌ويژه اگر محله داراي قدمت باشد و اهالي با همديگر آشنا باشند و نيازهاي روزمره خانواده هم قابل تهيه در محله باشد. يعني اهالي خانواده نيازي به رفتن به مركز شهر يا مناطق ديگر شهري براي رفع نيازهاي روزمره نداشته ‌باشند، اما براي اينكه دكان و مغازه‌هاي اين محله امكان تداوم داشته ‌باشند بايد حداقلي از مشتري در محله باشد. مثلا حداقل 200 خانواده. تا قصابي و بقالي و اتوشويي محله بتواند دخل ‌و خرج كند. حال، بياييم حساب كنيم اين 200 خانواده در يك محله نه، در يك كوچه چقدر فضا لازم دارد تا به ظرايف موضوع بيشتر پي ببريم. فرض كنيم هر خانه فقط 200 مترمربع زمين اشغال كند. با برِ 10 متري. اگر خانه‌ها را در دوطرف يك كوچه بچينيم تنگ هم، 100 خانه در هر طرف، طول كوچه به يك كيلومتر مي‌رسيد و كل مساحت زمين و كوچه بين آنها حدود 50 هزار مترمربع. يك كيلومتر يعني  چهار  ايستگاه استاندارد اتوبوس شهري. طبعا تامين زيرساخت‌هاي شهري مثل تاسيسات آب و برق و گاز و تلفن براي 200 انشعاب هم هزينه و امكانات خاص خودش را مي‌طلبد. حالا  اگر اين  200 خانواده را در يك مجتمع مسكوني مثلا 15 يا 20 طبقه اسكان بدهيم، به جاي 50  هزار مترمربع،  فقط پنج  هزار مترمربع لازم است. اهالي طبقات بالا اين شانس را دارند كه شهر را نظاره كنند و از نسيم خنك صبح لذت ببرند. اسكان در مجتمع‌هاي بزرگ مسكوني مزاياي ديگر هم دارد. معمولا ايمني و امنيت بيشتري نسبت به خانه‌هاي تك و مستقل دارد، ارتباط با خانواده‌ها مي‌تواند اصولي‌تر باشد، چون برخي نيازها براي همه مشترك است. مثل نظافت و نگهداري ساختمان و تاسيسات و نگهباني. در مجامع‌هاي بزرگ و بلندمرتبه ياد مي‌گيريم كار جمعي بكنيم. مجبوريم براي اداره ساختمان «مديريت» انتخاب كنيم، آن‌هم مستقيم و بدون فشار از بيرون. به اين ترتيب در زندگي گروهي در مجتمع بزرگ تمرين دموكراسي مي‌كنيم. ياد مي‌گيريم براي مديريت محيط زندگي‌مان افراد مورد وثوق را انتخاب كنيم. اين يعني تمرين براي انتخابات شوراي شهر و مجلس و رياست‌جمهوري. به اين‌ترتيب هر چه مجتمع بزرگ‌تر باشد اين تمرين جدي‌تر مي‌شود. مثلا كوچك‌ترين مجتمع شهرك اكباتان تهران 320 واحدي است. علاوه بر اينها، زمين خداست كه داستانش  مفصل‌تر است. 
معمار و مدرس دانشگاه