منزلت زن از نگاه بنيان‌گذار (۱۰)
اين واقعه را به يكي از صحنه‌هاي با شكوه حضور زنان در نهضت اسلامي تبديل كرد. در ۱۷ شهريور كه به جمعه سياه معروف شد چند تن از شهدا از دانش‌آموزان دختر و نيز از زنان بودند كه معروف‌ترين اين شهدا محبوبه دانش فرزند شهيد حجت‌الاسلام دانش آشتياني (از شهداي هفتم تير ۱۳۶۰) است. با عزيمت امام خميني از عراق به فرانسه و همزمان با آغاز سال تحصيلي در مهر ماه، دانش‌آموزان و معلمان نقش بارز و مهمي در مبازات برعهده گرفتند. در اين ميان، معلمان زن و دانش‌آموزان دختر، همگام با مردان، نقش مهمي در همگاني شدن انقلاب اسلامي ايفا كردند؛ برپايي تظاهرات در داخل و خارج مدارس، اعتصاب، عدم حضور در مراسم حكومتي، توزيع اعلاميه و... بخشي از اين اقدامات بود. همچنين زنان در تظاهرات مختلف روزانه و همچنين تظاهرات‌هاي سراسري و ميليوني تاسوعا، عاشورا و اربعين و همچنين در مراسم استقبال تاريخي از امام‌خميني حضور گسترده‌اي داشتند. علاوه بر اينكه تعدادي از شهداي دوران انقلاب از زنان و دانش‌آموزان دختر بودند، مادران و خواهران شهداي دوران نهضت اسلامي در افشاي چهره واقعي رژيم پهلوي در مراسم تشييع و تدفين و همچنين مراسم ختم شهدا نقش ويژه و موثري داشتند. (آرشيو مركز اسناد انقلاب اسلامي)
رهبر جنبش هم چنان اين نقش را تبيين مي‌كند و به شكل‌هاي گوناگون آن را مي‌ستايد ازجمله مي‌فرمايد: «من در جامعه زن‌ها يك‌جور تحول عجيبي مي‌بينم كه بيشتر از تحولي است كه در مردها پيدا شده [است].» (صحيفه نور، ج۱۱، ص ۱۶۲) «خانم‌هايي كه در قبل وضعشان يك نحو ديگري بود و رژيم آنها را به يك مسائل ديگري مشغول كرده بود، متحول شدند به كساني كه در مقابل رژيم ايستادند.» (همان، ج۸، ص۱۸۴) «نهضت اسلامي به بركت اسلام چنان تحولي در نفوس زن و مرد به وجود آورده كه ره صد ساله را يك شبه طي نموده است.» (همان، ج۱۲، ص۷۲) «اين يك تحولي بود كه بشر نمي‌توانست اين تحول را درست كند. اين تحول الهي بود.» (همان، ۷، ص۱۲۹) «اين تحول كه در ايران پيدا شد، تحول همه‌جانبه بود.» (همان، ص۲۶۲) «همان زن‌هايي كه آن وقت كه هيچ بي‌تفاوت بودند راجع به كشور خودشان، راجع به همه چيز، همين‌ها وارد شدند در ميدان و ديديم كه خوب هم مي‌توانند انجام وظيفه كنند.» (همان، ج۹، ص۱۵۶)