گروه سياسي| «ايران با چشمان باز و بياعتمادي دور جديد مذاكرات را دنبال ميكند.» اين عباراتي است كه مهرداد لاهوتي و علي بابايي دو تن از نمايندگان مجلس در گفتوگو با «اعتماد» با استفاده از آنها تحليل دريچه تازه مذاكراتي ميان ايران و امريكا را آغاز ميكنند. واقع آن است كه تحولات تازهپيرامون پرونده هستهاي و روابط ايران و ايالاتمتحده، به ويژه پس از ارسال سيگنالها و نامهنگاريهاي منتسب به چهرههاي سياسي همچون جيدي ونس، فضاي سياسي كشور را وارد فاز تازهاي كرده است. در اين ميان، اعلام روز گذشته رييسجمهور مبني بر تفويض اختيارات ويژه از سوي مقام معظم رهبري به دولت براي پيشبرد امور حساس، نقطه عطف راهبردي در مديريت اين پرونده به شمار ميرود. اعطاي اين اختيارات خاص، ساختار تصميمگير كلان كشور را از انجمادهاي بروكراتيك و روزمرّگيهاي مرسوم رهانيده و به تيم اجرايي و ديپلماسي كشور ابزار لازم براي مانور منعطف، هوشمندانه و بهنگام در ميدان ديپلماسي را اعطا كرده است. تجربههاي پيشين ثابت كرده است كه در مواجهه با رويكردهاي تركيبي و پرفشار ايالاتمتحده، ديپلماسي ايستا كارايي ندارد، لذا برخورداري از پشتوانه تصميمگيري سريع و قاطع، گامي ضروري براي صيانت از منافع ملي است. ازسوي ديگر، هماهنگي و همافزايي تنگاتنگ ميان دولت و مجلس با محوريت اركان عالي نظام، تضمينكننده پشتوانه داخلي قدرت مذاكرهكنندگان است. دشمنان و بازيگران غربي همواره چشمانتظار بروز شكاف ميان قواي سهگانه و اركان تصميمساز بودهاند تا از اين طريق، سناريوي فشار و تلههاي رسانهاي خود را پيش ببرند. با اين حال، انسجام موجود ميان پاستور و بهارستان پيام روشني به طرف مقابل مخابره ميكند كه ايران در صيانت از حقوق مسلم خود داراي صدايي واحد است. در مجموع، رويكرد كنوني تهران تركيبي متوازن از «ديپلماسي فعال» و «هوشياري راهبردي» است. استفاده از هر دريچه ديپلماتيك براي كاهش فشارهاي اقتصادي و تحقق مطالبات مردم، توام با بياعتمادي ريشهدار به رفتار غرب، چارچوبي است كه ميتواند منافع ملي را در اين پيچ حساس تاريخي تضمين كند؛ به شرط آنكه بازيگران سياسي داخلي نيز با پرهيز از شتابزدگي رسانهاي، خيمه وحدت ملي را حفظ كنند.
در همين خصوص لاهوتي و بابايي نمايندگان لنگرود و ساري در گفتوگو با «اعتماد» ضمن تشريح مواضع كشورمان درقبال مذاكرات با ايالاتمتحده امريكا، بر استمرار ديپلماسي توام با حفظ اقتدار ميداني تاكيد كردند. اين نمايندگان با اشاره به بدعهديهاي مكرر غرب و ايالاتمتحده، تصريح ميكنند كه ايران همواره حامي صلح بوده و جنگطلب نبوده است، اما با وجود بياعتمادي عميق به طرفهاي غربي و برخي كشورهاي همسايه، روند ديپلماسي در دولتهاي مختلف پيگيري شده و نظام از حقوق مسلم خود كوتاه نخواهد آمد.
علي باباييكارنامه: ايران با بياعتمادي پاي ميز مذاكره حاضر ميشود
علي باباييكارنامه، رييس كميسيون اجتماعي مجلس، ضمن تبيين راهبرد ايران در مواجهه با دور جديد مذاكرات با ايالاتمتحده، بر ضرورت هوشمندي، حفظ امنيت ملي و اجتناب از افتادن در تلههاي رسانهاي و ديپلماتيك تاكيد ميكند. بابايي معتقد است ايران از هر دريچه و روزنهاي در ديپلماسي براي تحقق حداكثري منافع ملت بهره ميگيرد، اما همزمان با اتكا به وحدت ملي، اقتدار درونزا و انسجام ميان اركان نظام با محوريت دكتر قاليباف، مسير هوشمندانهاي را در برابر دسيسههاي غرب دنبال ميكند.
نماينده ساري در گفتوگو با «اعتماد» درباره راهبرد و رويكرد ايران در قبال دور جديد تحولات و مذاكرات با امريكا اظهار داشت كه آنچه امروز بيش از هر چيز براي امنيت ملي كشور حائز اهميت است، برخورد هوشمندانه، دقيق و با ظرافت خاص در برابر توطئهها و ابزارهاي گوناگون دشمنان است. او ادامه ميدهد: «ما نبايد با دريافت يك نامه يا سيگنال مثبت به وجد بياييم و با دو نامه يا اقدام سلبي دچار نگراني و انفعال شويم، بلكه بايد با رويكردي آرام، مطمئن و اتكا به ظرفيتهاي عظيم داخلي و وحدت ملي، امنيت پايدار كشور را رقم بزنيم، چراكه دشمن در هر لحظه در حال آزمايش و سنجش اراده ملت و حاكميت ايران است.»
رييس كميسيون اجتماعي مجلس با اشاره به شرايط حساس سياسي در ايالاتمتحده و قرار داشتن در آستانه انتخابات اين كشور خاطرنشان ميكند: «سياستمداران امريكايي در مواجهه با مطالبات ملتهاي خود به بنبست رسيدهاند. نبايد به سادگي از كنار تحولات گذشت، چراكه امريكاييها تلاش ميكنند با ابزارهايي نظير نوسانات قيمت نفت، نرخ ارز و ارسال پيامهاي ديپلماتيك رسانهاي، فضا را مديريت كنند. اگر در داخل كشور سياستمدارانه و هوشمندانه برخورد نكنيم، ممكن است ناخواسته در دامها و تلههاي طراحيشده ازسوي اركان اطلاعاتي و ديپلماتيك ايالاتمتحده گرفتار شويم.»
اين نماينده مجلس در بخش ديگري از اين گفتوگو، با انتقاد صريح از پديده شتابزدگي در اظهارات و موضعگيريهاي رسانهاي برخي چهرههاي سياسي ميگويد: «من واقعا تعجب ميكنم كه چرا برخي سياستمداران به محض طرح يك موضوع يا عدم طرح آن، بلافاصله به سراغ مصاحبه و اظهارنظرهاي شتابزده ميروند. تصور اينكه با چند چراغ سبز در زواياي مختلف پيرامون مسائل امنيت ملي يا شاخصهايي كه امريكا براي ما تنظيم كرده، ميتوان به نتيجه رسيد، خطايي راهبردي است كه ممكن است كشور را در تلههاي خطرناك قرار دهد.»
بابايي با تاكيد بر اينكه ايران از هر دريچه و فرصت ديپلماسي براي تامين و تحقق منافع مردمش استفاده ميكند، ميافزايد: «مهم اين است كه تيم مذاكرهكننده و مسوولان ارشد كشور با حساسيت بالا، مشورت با متخصصان حوزه امنيت ملي و افراد حرفهاي در عرصه ديپلماسي حركت كنند. امروز بيش از هر زمان ديگري نيازمند وحدت، همافزايي و هماهنگي كامل ميان اركان نظام و قواي سهگانه هستيم.»
او در ادامه با اشاره به اهميت هماهنگي در اركان عالي تصميمگيري كشور ميگويد: «امروز اركان مذاكره و تصميمگيري با محوريت جناب آقاي دكتر قاليباف بايد با هوشياري كامل مراقب باشند تا در برابر سناريوهاي جديد و پيچيده طرف مقابل، واكنشي دقيق، بهنگام و متناسب نشان دهند. گاهي پاسخ ندادن به برخي فضاسازيها خود يك اقدام هوشمندانه است و گاهي نيز بايد متناسب با سناريوهاي دشمن، گامهاي عملياتي محكمي برداشت، بنابراين تمامي مسائل مرتبط با منافع ملي بايد با حداكثر دقت، انضباط و شدت راهبردي پيگيري شود تا هيچگونه خللي در مسير استيفاي حقوق ملت بزرگ ايران ايجاد نگردد.»
مهرداد لاهوتي: احترام به حقوق ملت ايران شرط رسيدن به توافق است
مهرداد لاهوتي در گفتوگو با «اعتماد» درباره رويكرد جمهوري اسلامي ايران نسبت به موضوع مذاكرات با امريكا اظهار داشت كه ايران هيچگاه خواهان جنگ نبوده و در طول تاريخ معاصر، به ويژه در دوران جنگ 8ساله و 2جنگ 12 روزه و 40 روزه، صرفا در موضع دفاعي قرار داشته است. او ميافزايد: «ما هرگز جنگطلب نبودهايم و جنگ را آغاز نكردهايم؛ به ما حمله شد و در دوران دفاع مقدس و پس از آن نيز جمهوري اسلامي با اقتدار پاي كار آمد و تا ثانيه آخر در برابر متجاوزان ايستاد.»
اين نماينده مجلس با اشاره به تحولات منطقهاي و مواضع كشورهاي جهان در قبال منازعات، قضاوت افكار عمومي دنيا را مورد توجه قرار داد و گفت: «اگر نگاه كنيد، كشورهايي كه امروز مطيع هستند، جرات نداشتند به پايگاههاي امريكايي حمله كنند، اما ايران با اقتدار عمل كرد. در مورد كشورهاي منطقه نيز اگر واكنشي نشان داده شد، به دليل خطاهاي خود آنها بود كه اجازه دادند كشوري از فاصله دههزار كيلومتري و با قصد ضربهزدن به ايران، از خاكشان استفاده كند؛ موضوعي كه خودشان نيز از اهداف آن مطلع بودند.»
لاهوتي در بخش ديگري از اين گفتوگو به سابقه ديپلماسي در ادوار مختلف رياستجمهوري در ايران اشاره كرد و گفت: «بار مذاكره هرگز قطع نشده است؛ از دوران آيتالله هاشميرفسنجاني گرفته تا دولتهاي ديگر، به جز مقاطعي در دوران احمدينژاد، مذاكره همواره يكي از موضوعات در دستور كار به شكلهاي مختلف بوده است. بنابراين، اگر بدعهدي و عهدشكني رخ داده، همواره ازسوي طرف مقابل بوده است.»
او با تاكيد بر اينكه تجربههاي تلخ گذشته و بدعهديهاي امريكاييها نشان ميدهد نبايد به آنها اعتماد كرد، خاطرنشان ميكند: «تجربه نشان داده است كه ما در عين پيگيري ديپلماسي، بايد اقتدار ايران را كه در ميدان نبرد به نمايش گذاشتهايم، در ميز مذاكره نيز حفظ كنيم. ما از حق و حقوق مسلم ملت ايران كوتاه نخواهيم آمد و امريكاييها بايد در مذاكرات اين واقعيت را بفهمند كه احترام به حقوق ملت ايران شرط رسيدن به نتيجه است.»
لاهوتي هشدار داد كه اگر طرف مقابل بخواهد با ادبيات زور، قلدري و نگاه از بالا با جمهوري اسلامي مواجه شود، قطعا خود آنها متضرر خواهند شد. وي با اشاره به شرايط اقتصادي جهان و تاثير بحرانهاي بينالمللي بر زندگي مردم افزود: «حوادثي كه در دنيا رخ داده، قيمت حاملهاي انرژي را افزايش داده و زندگي را بر مردم جهان و به تبع آن بر مردم ايران سخت كرده است؛ اين واقعيتي است كه نبايد ناديده گرفته شود.»
اين چهره سياسي در جمعبندي مواضع خود تاكيد ميكند: « ايران در عين آمادگي براي مذاكره، هيچگونه اعتمادي به دولت امريكا، دونالد ترامپ، كشورهاي اروپايي و حتي برخي كشورهاي همسايه كه به گفته او به ايران خيانت كردهاند، ندارد. لاهوتي در پايان گفت: «بنابراين، با بياعتمادي پاي ميز مذاكره ميرويم، اما با همان اقتدار و بدون كوتاه آمدن از حق مسلم مردم، مسير خود را دنبال خواهيم كرد.»