رگه اصلي
محمد خيرآبادي
مي‌نشيني روبه‌روي مادرت و تصميم مي‌گيري درباره‌اش داستاني بنويسي. وقتي نگاه كردنت به او در حالي كه سيب مي‌خورد طول مي‌كشد؛ سر و كمر راست مي‌كند و عينكش را با پشت انگشت خميده وسطي مي‌چسباند به چشم‌هايش و مي‌گويد: «چي شده؟»
«ها... چي؟»
«هيچي... مي‌گم از كي اينطوري خيره شدي؟... داري براندازم مي‌كني؟»
«نه نه، همين‌جوري يهويي حواسم پرت شد.»
«نميدونم والا.»
راست مي‌گويد؛ نمي‌داند چرا نگاهش مي‌كني. ولي تو داري خوب براندازش مي‌كني تا به چيزهايي در عمق وجودش نفوذ كني كه به درد داستاني بخورد كه هرچند مختصر مي‌خواهي درباره‌اش بنويسي. موهايش كم‌پشت شده و از وقت حنايش گذشته. چون از پوست كه زده بيرون تا نصفه‌ها سفيد است و مابقي هنوز حنايي رنگ. چند روزي است كه به خانه‌ات آمده. از صبح كه مي‌روي سر كار تا عصر كه برگردي تنهاست. شب‌ها كه خانه هستي كار كردنش را تعطيل مي‌كند، اما در طول روز آشپزي مي‌كند، با كاموا روميزي و شال و كلاه مي‌بافد. سريال‌هايي را مي‌بيند كه تا حالا يكي- دو دور كامل ديده و با اينكه گاهي احساس مي‌كند چرت و پرت است، ولي مايل است تلويزيون مدام روشن باشد. بعد از همين چند خط كه درباره مادرت مي‌نويسي، كاغذ و قلمت را جمع مي‌كني. به نظرت امروز نتوانستي چندان به درونش نفوذ كني. فردا بايد دوباره بنشيني روبه‌رويش و شروع كني به نوشتن.
فردا مي‌شود، دوباره مي‌نشيني روبه‌رويش. اين‌بار با پشت انگشت خميده وسطي، در خلال طعم ترش پرتقال، عينكش را به چشم‌هايش مي‌چسباند و با لحني مصمم‌تر از ديروز مي‌پرسد: «داري نقاشي منو مي‌كشي؟»
«ها... چي؟»
«مي‌گم داري منو مي‌كشي؟»
«نه نه، من مگه نقاشي بلدم بكشم؟»
«نميدونم والا.»
باز هم راست مي‌گويد، در تلاشي تا با كلمات تصويري از او بكشي؛ از چين و چروك‌هاي صورتش كه انقباض ناشي از طعم ترش پرتقال چند برابرش كرده، از چشم‌هايش كه پشت عينك درشت‌تر از اندازه واقعي هستند و از دست‌هايش كه خيلي آرام به سمت نمكداني حركت مي‌كنند كه قرار است از ترشي پرتقال كم كند. نه، امروز هم نشد؛ هنوز چيزي در مادرت براي يك داستان درست و حسابي پيدا نكردي.
الان چند وقت است كه هر روز از سر كار برمي‌گردي، مي‌نشيني روبه‌روي مادرت تا درباره‌اش داستاني بنويسي، اما نمي‌داني چرا هيچ موضوعي به ذهنت نمي‌رسد. بي‌دليل شروع مي‌كني به گفتن چيزي تا سر صحبت باز شود.
«حوصله‌ات كه سر نرفته؟»
مادرت يك عدد مويز برمي‌دارد و جرعه‌اي از استكان چاي سر مي‌كشد. مدت‌هاست كه قند نمي‌خورد. مي‌گويد: «چرا مادر... فردا پنجشنبه است، اگه كار نداري منو ببر خونه آبجيت، اونجا سرگرم ميشم با آوا، لااقل سر و صداي بچه هست، اينجا تو كه روزها خونه نيستي، خيلي سوت و كوره.»
مي‌گويي: «باشه.» و سر صحبتي كه باز كرده بودي، خودش هم مي‌آيد. داستانت را ننوشته‌اي و حالا مادرت قرار است برود. بايد تمام زور خودت را بزني كه همين امشب، حتي شده يك داستان خيلي كوتاه درباره‌اش بنويسي، اما از هر دري مي‌نويسي، چيزي از تويش در نمي‌آيد. جملات را كش مي‌دهي، تصويرسازي شخصيت مي‌كني، توصيف فضا و مكان را به آن اضافه مي‌كني، اما اين يك داستان نيست؛ شرح ميوه خوردن مادرت است. نگاه كردنش به تلويزيون، تسبيح زدنش، لب جنباندنش، ذكر گفتنش، عصا زدنش تا برسد به دستشويي و...
پاييز است و مادرت بي‌هيچ مقدمه‌اي شروع مي‌كند به تعريف كردن داستاني از روزهاي اول مدرسه رفتن تو. گوش‌هايت تيز مي‌شود، چشم‌هايت چهار تا. دست و پايت را گم مي‌كني. همين حالا بنويسيش؟ يا صدايش را ضبط كني؟ چه كار كني؟ خاطرات بچگي‌ات را طوري تعريف مي‌كند كه انگار خودت مو به مو و لحظه به لحظه آن را به ياد داري. بالا و پايين‌هاي قصه‌اش بي‌نظير است، به جايش خنده‌دار است و طنزآميز، به جايش احساس‌برانگيز و غم‌دار. انگار تازه رسيده باشي به رگه اصلي يك معدن قيمتي. ذهنت مي‌پرد به اينكه يك جوري مادرت را چند روز بيشتر نگه داري تا تمام قصه‌هايش را بيرون بكشي. چه بهانه‌اي بياوري؟ چطور روزهايش را پر كني كه حوصله‌اش سر نرود؟ حالا كه فهميدي چطور به اعماق شخصيت مادرت نفوذ كني، بايد از فرصت استفاده كني. صدايش تو را به خود مي‌آورد.
«چي شد؟»
«ها... چي؟»
«مي‌گم وسايلمو جمع كنم، فردا صبح منو مي‌بري؟»
«نميدونم والا.»