ميناب زخمي بر حافظه جمعي ما
مجيد فراهاني
در كنار معاون اجرايي رييسجمهور، به زيارت مزار شهداي دانشآموز ميناب رفتيم؛ كودكاني كه بايد فرصت زندگي، آموختن، روياپردازي و ساختن آينده را ميداشتند، اما در آتش جنگ و خشونتي كه نام ترامپ و نتانياهو با آن گره خورده است، جان خود را از دست دادند. در آنجا، سكوت سنگين مزارها بيش از هر سخني حرف براي گفتن داشت. پشت هر نام، دنيايي از آرزوهاي ناتمام، لبخندهاي خاموش شده، خانوادههايي چشمانتظار و آيندهاي بود كه ديگر هرگز به خانه بازنميگردد. آنچه در ميناب اتفاق افتاد، صرفا از دست رفتن تعدادي جان بيگناه نبود؛ گسستي دردناك در زندگي خانوادهها و زخمي عميق بر روان و حافظه جمعي جامعه بود. ميناب امروز فقط نام يك شهر نيست؛ نام يك سوگ مشترك است. سوگي كه از مرز خانههاي داغدار عبور كرده و به حافظه تاريخي يك ملت پيوسته است. وقتي كودكي قرباني خشونت ميشود، تنها يك خانواده داغدار نميشود؛ بخشي از اعتماد جامعه به امنيت، آينده و حرمت زندگي نيز آسيب ميبيند. اين همان چيزي است كه ميتوان آن را «تروماي جمعي» ناميد؛ زخمي رواني و اجتماعي كه در يك لحظه بر پيكره جامعه مينشيند، اما آثار آن ممكن است سالها و حتي نسلها باقي بماند. زخم ميناب را نميتوان تنها با برگزاري مراسم، ابراز همدردي يا چند جمله تسليت التيام بخشيد. اين زخم به همدلي، شنيدن صداي بازماندگان، حمايت مستمر از خانوادهها و مراقبت از كودكان و نسل آسيبديده نياز دارد.
در چنين لحظاتي، مسووليت ما فقط به يادآوري فاجعه محدود نميشود. بايد اجازه ندهيم رنج خانوادههاي داغدار در هياهوي روزمرگي و گذر زمان به فراموشي سپرده شود. عدالت، حقيقتيابي، حمايت از بازماندگان و پاسداشت كرامت قربانيان، بخشي از مسووليت اخلاقي و انساني ماست. كودكان ميناب ديگر به مدرسه بازنميگردند؛ اما مسووليت ما در قبال روياهاي ناتمام آنان همچنان باقي است. بايد از دل اين اندوه، ارادهاي براي دفاع از صلح، امنيت، حقوق كودكان و حرمت جان انسانها بسازيم. امروز در برابر مزار آنان ايستاديم؛ با دلي اندوهگين و وجداني سنگين. شايد هيچ واژهاي نتواند جاي خالي آن كودكان را پر كند، اما ميتوانيم عهد كنيم كه نامشان فراموش نشود و صداي مظلوميتشان در حافظه اين سرزمين زنده بماند. ميناب را نبايد فراموش كرد، زيرا فراموشي، زخم را درمان نميكند، بلكه آن را به زخمي خاموش و ماندگار تبديل ميكند. يادشان گرامي و راهشان چراغ راه پاسداران صلح و كرامت انساني.