مهدي گلشني، استاد ممتاز فيزيك دانشگاه صنعتي شريف درگذشت
مرگ نظريهپرداز علم ديني
محسن آزموده
ديروز خبر آمد كه مهدي گلشني، استاد ممتاز فيزيك دانشگاه صنعتي شريف در هشتاد و هفت سالگي درگذشت. دوست و همكارم، حسين امامي كه خبر را به من داد، گفت كه صبح امروز با او قرار داشتم. حسين دو هفته پيش هم گفتوگويي با دكتر گلشني به ما داد كه در تاريخ 16 آبان در صفحه انديشه روزنامه اعتماد با اين تيتر منتشر شد: «توليد علم ما، عمدتا سكولار است». همين يك جمله به خوبي بيانگر ديدگاههاي گلشني درباره علم جديد است. او از مهمترين نظريهپردازان علم ديني بود و بر اين باور كه علم ديني و غيرديني در ايران دارد و در مقام عضو پيوسته فرهنگستان علوم و عضو سابق شوراي عالي انقلاب فرهنگي، از علم اسلامي دفاع ميكرد. البته گلشني خود دانشآموخته علم (ساينس) جديد بود. او زاده اصفهان بود، در دانشگاه تهران ليسانس فيزيك گرفت و در سال 1348 از دانشگاه بركلي امريكا در مقطع دكتراي رشته فيزيك با گرايش ذرات بنيادي فارغالتحصيل شد. پس از تحصيل به ايران بازگشت و در دانشگاه صنعتي آريامهر (شريف بعدي) استاديار شد. در سال 1364 در همين دانشگاه استاد شد. گلشني به زبانهاي عربي و انگليسي تسلط داشت و آثار فراواني به زبانهاي فارسي و انگليسي و عربي نگاشت. او همچنين بنيانگذار دپارتمان فلسفه علم دانشگاه صنعتي شريف بود و در زمينه رشد و اشاعه رشته فلسفه علم در ايران نقش قابل توجهي داشت.
گلشني يك اختلافنظري هم با عبدالكريم سروش داشت، ديگر چهرهاي كه مثل او در توسعه فلسفه علم در ايران بسيار موثر است. سروش مدعي بود كه گلشني او را از پژوهشگاه علوم انساني اخراج كرده، اما گلشني اين ادعا را كذب خواند و گفت: اخراج او به علت موارد اداري و غيبتهاي طولاني و با تصميم كميتهاي در وزارت علوم صورت گرفته است. مهدي گلشني در بهمن سال 1396 در دانشگاه شريف سخنراني تندي كرد كه در آن نسبت به وضعيت اين دانشگاه نكات مهمي مطرح شد. «حال دانشگاه صنعتي شريف خوب نيست... فرار مغزها درست نيست، فراردهي مغزها درست است». اينها بخشي از اظهارنظرهاي بحثبرانگيز گلشني است كه برخي گفتند موجب بازنشستگي او در سال 1397 شد. البته بعد از آن دانشگاه به اظهار او پاسخ داد و پس از آن هم دكتر گلشني كماكان به دانشگاه شريف رفت و آمد داشت. يادش گرامي.