بازار پس از بازگشايي نمادهاي بسته
ميترا فرخ پور لنگرودي
كارشناس ارشد مديريت و فعال بازار سرمايه
بورس تهران در حالي وارد يازدهمين ماه از سال 95 شد كه در ماه گذشته شاهد برگزاري جلساتي با حضور رييس سازمان بورس و فعالان بازار بود. شايد تغيير رويكرد نسبت به توقف طولاني مدت نمادها، يكي از درخواستهاي قابل توجه در اين جلسات بود چرا كه اين روزها سازمان بورس و اوراق بهادار در واكنش به اين انتقاد، براي بازگشايي نمادهاي متوقف تلاش محسوسي ميكند.
هرچند باز شدن نمادهاي بزرگ، خوشبينيهايي جهت آزاد شدن نقدينگي بهوجود آورده است ولي از سوي ديگر به دليل شرايط نامناسب بنيادي، گشايش آنها موج فروش و ريزش سنگيني بر شاخص تحميل ميكند. در اين ميان باز شدن نماد معاملاتي بانك ملت، «وبملت»، پس از شش ماه در روز سهشنبه با افت 37 درصدي معادل 3 هزار و 600 ميليارد تومان، مواجه شد و شاخص بازار سهام را با كاهش شديد 880 واحدي وارد كانال 78 هزار كرد. اين ريزش قابل ملاحظه، نگرانيها را در بازار سرمايه افزايش داده است به ويژه دو نماد ديگر بزرگ بانكي، يعني بانك تجارت، «وتجارت»، و بانك صادرات، «وبصادر»، در حالي در انتظار بازگشايي هستند كه از وضعيت نامناسبتري نسبت به بانك ملت برخوردار هستند. هرچند توقف بيشتر نمادها به خاطر عدم شفافيت اطلاعات آنها است ولي توقف طولانيمدت، اعتماد و اطمينان را از بازار سرمايه ميربايد. بسياري از كارشناسان معتقدند كه اينگونه ريسكهاي سيستماتيك نگرانيها را تشديد ميكند و اعتمادها را از بين ميبرد و مشاهده زيان سنگين سهامداران خصوصا سهامداران بانكي كه به خيال خود در قسمتهاي كمريسك بازار سرمايهگذاري كرده بودند، موجب رويگرداني از بازار سرمايه ميشود. با اين حال گروهي از فعالان بازار با اينگونه برخوردها موافق هستند و آن را در جهت افزايش شفافيت بازار ميدانند و بسياري ديگر اين توقفهاي طولاني مدت را سختگيرانه و به زيان بازار ميدانند. در روز آغازين هفته گذشته به احترام و افتخار شهيدان آتشنشان و خانوادههاي محترم ايشان، در اين روز انجام معاملات در بازارهاي عادي بورس اوراق بهادار تهران از ساعت 10 الي 10:03 به مدت 3 دقيقه متوقف شد. اكثر گروهها شروعي متعادل داشتند ولي با گذشت زمان، منفي شدند و در اواخر بازار افزايش عرضهها در اكثر گروهها به خصوص گروههاي بزرگ اتفاق افتاد كه در نهايت معاملات منفي اكثر نمادها را درپي داشت. در روز يكشنبه و در ادامه ارسال گزارشات فصلي شركتها، با وجود اينكه اكثر اين گزارشات حاكي از وضعيت مناسب شركتهاي بورسي بود ولي تحولات خاصي در قيمت سهام آنها رخ نداد و همچنان تك نمادهاي كوچك پراقبال بودند. روز دوشنبه افزايش تقاضا در نمادهاي گروه فلزي و معدني و به خصوص گروه رويي محسوس بود و نمادهاي «فسرب»، «كمنگنز»، «فزرين»، «كاما» و «كبافق» به صف خريد رسيدند. در آن روز نماد بنياددار شركت ملي صنايع مس ايران، «فملي»، پس از اعلام تعديل مثبت 60 درصدي نسبت به پيشبيني قبلي با رشد حدود 3 درصدي مورد بازگشايي قرار گرفت. در روز سهشنبه همانطور كه پيشتر اشاره شد نماد «وبملت» با افت سنگين 38 درصدي مورد بازگشايي قرار گرفت. هرچند نمادهاي بورسي پس از ورود اين شوك، در ادامه به آرامش بازگشتند ولي مسبب اصلي افت شاخص در آن روز نماد «وبملت» به حساب آمد. در روز آخر معاملاتي بانك ملت تحت تاثير حمايت حقوقيها شروعي مثبت را تجربه كرد و در پايان، شاخص كل متاثر معاملات منفي نمادهاي «پارسان» و «ومعادن» با افت 33 واحدي نسبت به هفته گذشته به ارتفاع 78049 رسيد. در آن روز بانك تجارت با انتشار گزارش 9 ماهه تحقق 164 ريال زيان به ازاي هر سهم را اعلام كرد و اينگونه ترسي ديگر درخصوص ريزش شاخص بر دل سهامداران انداخت. بانك تجارت با ارايه گزارش 9 ماهه به بازگشايي نزديكتر شد حال بايد ديد در صورت بازگشايي و ريزش چندين درصدي قيمت سهم عكسالعمل سرمايهگذاران چگونه است. چنانچه اعتمادها از بين نرود و سرمايهگذاران نمادهاي بزرگ بعد از اين بازگشاييها و آزاد شدن نقدينگي، سرمايه خود را خارج نكنند و به خريد سهم در قسمتهاي ديگر بازار سرمايه بپردازند، شايد سبب تحرك قابل توجهي در بازار شوند و اين امر در ميان مدت و بلندمدت براي خود و سهامداران ديگر بسيار مفيد باشد.