گروه اجتماعي
«رييس‌جمهوري، استعفاي وزير بهداشت را پذيرفت و سعيد نمكي؛ معاون امور علمي، فرهنگي و اجتماعي سازمان برنامه و بودجه را به سرپرستي وزارت بهداشت منصوب كرد.»
مهم‌ترين اتفاقات دو روز گذشته همين بود. گرچه طي اين دو روز، متن استعفاي سيد حسن قاضي هاشمي هم منتشر شد و وزير سابق بهداشت، به سرپرست جديد اين وزارتخانه تبريك گفت و به دنبال استعفاي وزير، عباس زارع نژاد؛ مشاور وزير و رييس مركز اطلاع‌رساني وزارت بهداشت هم، از سمت خود استعفا داد، اما تحليل سكوت رسانه‌اي رييس قوه مجريه در قبال استعفاي وزير بهداشت و به دنبال آن، انتخاب فردي از سازمان برنامه و بودجه براي سرپرستي وزارت بهداشت، باقي اخبار و اتفاقات تابع استعفاي وزير را هم تحت الشعاع خود قرار داده است.
انتظار عمومي چه بود ؟
بنا به گفته ايرج حريرچي؛ سخنگوي وزارت بهداشت، سيد حسن قاضي‌زاده هاشمي روز چهارشنبه 5 دي ماه استعفاي خود را به رييس‌جمهوري تقديم كرد اما تا يك هفته پس از تقديم استعفاي وزيري كه به اذعان رييس قوه مجريه، محبوب‌ترين وزير كابينه بود و در دولت يازدهم هم، مسووليت اجراي طرحي را قبول كرد كه اعتبار و افتخارش، حضور مجدد حسن روحاني در قامت رييس دولت دوازدهم را تضمين كرد، جز نمايندگان مجلس و رييس دفتر رييس‌جمهوري، هيچ نقل مستقيمي از حسن روحاني در حمايت از مواضع انتقادي وزير بهداشت شنيده نشد. در هفته‌اي كه گذشت، فقط چند نماينده مجلس، مدافع انتقادات قاضي‌زاده هاشمي بودند و محمود واعظي؛ رييس دفتر رييس‌جمهوري، روز چهارشنبه و در پايان جلسه هيات دولت، به خبرنگاران گفت: «رييس جمهوري تا اين لحظه استعفاي ايشان را قبول نكرده و مي‌خواهد كه وزير در دولت بماند.»
واعظي در حالي از امتناع تلويحي رييس قوه مجريه از پذيرش استعفاي وزير گفته بود كه روز دوشنبه، اخبار تاييد نشده‌اي درباره رايزني دولت با برخي گزينه‌ها براي قبول سرپرستي وزارت بهداشت شنيده مي‌شد.
واكنش مقام مافوق، هر واكنشي؛ اعم از تاييد يا تقبيح اقدام و اعلام وزير بهداشت، حداقل انتظاري بود كه طي روزهاي گذشته، جامعه رسانه‌اي، پزشكي و حتي كاربران شبكه‌هاي اجتماعي و مخاطبان جامعه عمومي را به مرور لحظه به لحظه اخبار كابينه و نهاد رياست‌جمهوري واداشت اما دريغ از يك جمله يا يك كلمه كه روحاني در اين يك هفته درباره مجري طرح تحول سلامت بر زبان بياورد.
دي ماه 1391 كه مرضيه وحيد دستجردي با حكم رييس‌جمهوري وقت از وزارت بهداشت عزل شد، جامعه عمومي و حتي محافل پزشكي، موافقان و حتي مخالفان، بيش از آنكه بابت عزل شدن اولين وزير زن در جمهوري اسلامي، ابراز تاسف كنند، براي نحوه ترك وزارت وزيري متاسف بودند كه به هر حال، 3 سال در مقام وزارت زحمت كشيد و از زندگي و آسايشش مايه گذاشت تا در درجه اول، در راستاي سوگندي كه به عنوان يك پزشك بر زبان آورده، به هموطنان خود خدمت كرده باشد و در درجه دوم، مسووليتي را كه به عنوان وزير، نسبت به آن متعهد شده بود به سرانجام برساند. وحيد دستجردي، عصر پنجشنبه 7 دي ماه، ساختمان وزارت بهداشت را با بدرقه چند خبرنگار و عكاس و مسوول دفترش ترك كرد و در روزهاي پس از آن، دريغ از يك مراسم توديع.
رفتار رييس دولت دوازدهم، بي‌شباهت به رييس دولت دهم نيست. بي‌تفاوتي در قبال استعفاي غير سياسي‌ترين وزير كابينه و خودداري از به زبان آوردن حتي يك جمله در مذمت ترك كابينه سوال‌‌برانگيز است.
پيوندهاي دوستي قديمي‌تر از حضور قاضي‌زاده هاشمي
حسن قاضي‌زاده هاشمي، مهم‌ترين دليل قطعي شدن تصميم به استعفا را متوجه تامين نشدن اعتبارات مورد نياز حوزه سلامت عنوان كرده و در متن استعفاي خود كه روز پنجشنبه و پس از اعلام رسمي خبر انتصاب سعيد نمكي به سرپرستي وزارت بهداشت منتشر شد، خطاب به حسن روحاني نوشته است: «پس از خداوند دانا و توانا، جنابعالي مطلع و شاهد هستيد كه اينجانب صرفا با انگيزه خدمت به مردم و تحقق آرمان‌هاي امام و انقلاب و رهبري و نيز شهدا و جانبازان و ايثارگران عزيز، وارد دولت‌هاي يازدهم و دوازدهم شدم. اعضاي محترم هيات دولت نيز گواهند كه طي چند سال گذشته تلاش كردم كه به واسطه ناهماهنگي و خلف وعده‌هاي مكرر مديريت سازمان برنامه و بودجه كشور به اين مرحله نرسيم. اما آن روال ادامه يافت و حتي دستورهاي مكرر حضرتعالي در طول سال‌هاي گذشته، همچنان معطل مانده يا ناقص اجرا شده است و به يقين، سلامت هموطنان را در آينده نه چندان دور با چالش‌هاي فراوان مواجه خواهد نمود؛ لذا ادامه كار را امكانپذير نمي‌بينم و به ناچار بدين وسيله استعفاي خود را از ادامه مسووليت تقديم مي‌نمايم. لازم مي‌دانم يك‌بار ديگر از اعتماد حضرت عالي و مجلس شوراي اسلامي در دوران فعاليت دولت‌هاي يازدهم و دوازدهم صميمانه سپاسگزاري نمايم؛ سال‌هايي كه به لطف الهي و با كمك معاونان و روساي دانشگاه‌ها و همراهي پرسنل مهربان و سختكوش و صبور نظام سلامت در بخش‌هاي دولتي و خصوصي و جامعه فداكار و نجيب پزشكي و پرستاري و مامايي و پيراپزشكي و ... توانستيم خدماتي را هر چند نه آنچه در نظر بود، به هموطنان عزيز به ويژه طبقات محروم و مستضعف در اقصي نقاط كشور ارايه دهيم.» محمدباقر نوبخت كه از او در نامه استعفاي وزير به عنوان «مرد اول» نام برده شده، رييس سازمان برنامه و بودجه است. فردي كه مديريت بودجه كشور را در اختيار دارد و براي تخصيص و افزايش و كاهش اعتبارات تمام دستگاه‌ها تصميم‌گيري مي‌كند. استعفاي وزير بهداشت كه تابعي از اختلافات بودجه‌اي با نگرش رييس فعلي سازمان برنامه و بودجه است، شايد به همين علت با سكوت رييس‌جمهوري مواجه شده كه حسن روحاني، تمايلي به حمايت از منتقدان و معترضان «سازمان مديريت و برنامه‌ريزي» ندارد.
پس از انتشار خبر استعفاي وزير بهداشت، انتظار اين بود كه همچون ساير دستگاه‌ها، قائم‌مقام اين وزارتخانه به سرپرستي وزارت بهداشت منصوب شود نه اينكه از همان سازماني كه عملكردش، وزير را به ترك وزارت مصمم كرد، سرپرست انتخاب شود. انتخاب سرپرست وزارت بهداشت از سازمان برنامه و بودجه، تاييد ديگري بر نزديكي ديدگاه رييس‌جمهوري به رييس سازمان برنامه و بودجه است و جالب آنكه سعيد نمكي كه تا صبح روز 13 دي 1397 و با حكم عيسي كلانتري؛ رييس سازمان حفاظت محيط زيست، به عنوان مشاور عالي و عضو هيات‌مديره صندوق ملي محيط زيست انجام خدمت مي‌كرد و در محفل فعالان و دوستداران محيط زيست، از او به عنوان يك مدافع و فعال سرسخت حوزه شكار و يك شكارچي پرسابقه ياد مي‌شود، قرار است از امروز، عينك محيط زيستي خود را با عينك محيط انساني عوض كند؛ آن‌هم صرفا به سبب اينكه 28 سال قبل، معاون بهداشت وزير بهداشت وقت بوده است. اقدام رييس‌جمهوري براي انتصاب سرپرست از جمع ياران محمد باقر نوبخت، غير آنكه به تلاش براي جبران دلشكستگي رييس سازمان برنامه و بودجه تعبير شود، چه معناي ديگري دارد؟
سعيد نمكي:
بودجه بخش سلامت در دولت روحاني 4 برابر شده و افزايش آن غيرممكن و غيرمنطقي است و بايد به سراغ مديريت آن با اجراي اقدامات راهبردي برويم.
طرح تحول سلامت، متعلق به وزارت بهداشت و وزير بهداشت نيست و مربوط به كل دولت آقاي روحاني و دولت تدبير و اميد است .
هفته گذشته با وزير بهداشت ملاقات داشتم و با توجه به اينكه ايشان يكي از وزراي فعال دولت است، درخواست كرديم بمانند و ما نيز هر كمكي كه بتوانيم انجام مي‌دهيم، اما به صورت ناگهاني استعفا دادند.