آلودگي هوا ادامه دارد
خودمان فكري به حال خودمان بكنيم
باران سه‌شنبه نتوانست پايتخت را از ذرات معلق و آلودگي هوا نجات دهد و سازمان هواشناسي با صدور اخطاريه‌اي نسبت به افزايش غلظت آلاينده‌ها در شهرهاي صنعتي و پرجمعيت از امروز تا چهارمين روز زمستان هشدار داد. اين هشدار با تاكيد بر اين دستورالعمل منتشر شده كه افراد مسن، بيماران تنفسي و كودكان از تردد در شهر خودداري كنند و بر كاهش تردد درون شهري توصيه شده است. همچنين در گزارش سازمان هواشناسي تصريح شده است: در پي حاكميت اين وضعيت جوي، كيفيت هوا تا حد ناسالم براي گروه‌هاي حساس در اوايل هفته كاهش مي‌يابد و در صورت عدم كاهش منابع آلاينده شهري، رسيدن آلودگي هوا به حد ناسالم براي تمام گروه‌ها دور از انتظار نيست.
شايد مهم‌ترين انتظار از دولت و كميته كاهش آلودگي هوا تصميم‌گيري موثر در اين شرايط است. موضوعي كه بسياري از خانواده‌ها به ويژه والدين تهراني را كلافه كرده اين است كه تا آخرين ساعات شب نمي‌دانند كه روز بعد مدارس تعطيل شده‌اند يا نه. از سوي ديگر اگر وضعيت پيش‌بيني شده به گونه‌اي است كه از همين الان انتظار آلودگي هوا به حد ناسالم مي‌رود، مسوولان تصميم‌گيرنده در اين زمينه از همين ابتداي هفته تكليف شهروندان به‌ويژه خانواده‌ها را روشن كنند.
اين در حالي است كه در روزهاي اخير علاوه بر آلودگي هوا بحث بوي نامطبوع تهران نيز مورد مناقشه بوده و زهرا سماعي، سرپرست دفتر پايش فراگير سازمان حفاظت محيط زيست در اين باره به ايسنا گفته است: اين سازمان علاوه بر نمونه‌برداري‌ها، بازديدهاي ميداني از منابع احتمالي انتشار بوي نامطبوع را دستور كار خود قرار داده است اما به هر حال كشف منابع بو پيچيدگي‌هاي زيادي دارد.
همان طور كه در مورد آلودگي هوا هيچ اقدام قاطعي صورت نمي‌گيرد در مورد بوي نامطبوع تهران نيز اظهارنظرهاي مختلفي تمركز درباره تصميم‌گيري در اين مورد را متزلزل كرده است. عيسي كلانتري، رييس سازمان حفاظت محيط زيست تاكيد كرده اين بوي نامطبوع، بوي زباله و گوگرد است و متاسفانه همه آن را انكار مي‌كنند زيرا كسي بودجه كافي براي جابه‌جايي سايت پسماند آرادكوه و حل معضل بو ندارد. از سوي ديگر انوشيروان محسني‌بندپي، استاندار تهران نيز سه گاز گوگرد دي‌اكسيد، سولفيد هيدروژن و آمونياك را علت پخش بوي نامطبوع در تهران اعلام كرد اما با وجود اين هنوز علت دقيق انتشار بوي نامطبوع در تهران- كه مورد تاييد همه دستگاه‌هاي مربوطه باشد- مشخص نشده است. سرپرست دفتر پايش فراگير سازمان حفاظت محيط زيست در پاسخ به اين پرسش كه آخرين اقدامات سازمان حفاظت محيط زيست براي علت‌يابي انتشار بوي نامطبوع در تهران چيست، به ايسنا توضيح داده است: طي چند روز اخير نمونه‌برداري‌هاي متعددي از هواي پايتخت- بيشتر در مناطق جنوبي شهر- براي آناليز بوي آن انجام شده است. در حال حاضر دستگاه‌هايي وجود دارد كه با استفاده از آنها از تركيبات عالي فرار نمونه‌برداري مي‌شود، چراكه اين تركيبات، آلايندگي بيشتري نسبت به ساير گازها دارند و از اين رو خطرناك هستند. سرپرست دفتر پايش فراگير سازمان حفاظت محيط زيست افزوده است: از سوي ديگر دستگاهي وجود دارد كه بو را آناليز و مولد آن را نيز تبيين مي‌كند. سازمان حفاظت محيط زيست در حال خريداري اين دستگاه و طي كردن پروسه اداري آن است، چراكه ابتدا بايد وزارت صنعت تاييد كند كه اين دستگاه مشابه ايراني ندارد و سازمان حفاظت محيط زيست پس از اخذ مجوزهاي لازم، اقدام به ثبت سفارش براي خريداري اين دستگاه كند.
سماعي همچنين تاكيد كرده چنانچه اين دستگاه به دست ما برسد، مي‌توانيم در چند دسته اصلي منابع اين بو را اعلام كنيم البته موضوع مهم اين است كه بوي نامطبوع در تهران توزيع نرمالي ندارد و از اين رو سازمان حفاظت محيط زيست با يك پايش نمي‌تواند به منشا آن برسد.
حال با توجه به اينكه هنوز دستگاهي براي آناليز بوي نامطبوع تهران وجود ندارد و بايد ديد كه اين دستگاه آن هم در شرايط تحريم و پيچيدگي‌هاي آن كي خريداري و در كشور مستقر مي‌شود و از سوي ديگر آلودگي هواي تهران چنين كمر به ماندگاري بسته كه باد و باران هم از پس آن برنيامده‌اند، مهم‌ترين پرسش اين است كه خودمان چگونه خودمان را از اين وضعيت نجات دهيم؟
شاخص كيفيت هوا به 6 دسته شرايط پاك، قابل قبول، ناسالم براي گروه‌هاي حساس، ناسالم، خيلي ناسالم و خطرناك طبقه‌بندي مي‌شود و شرايط خيلي ناسالم، هشداري براي سلامتي به حساب مي‌آيد كه در آن هر فردي ممكن است اثرات جدي سلامت را تجربه كند. مهدي كمري، كارشناس بهداشت هواي معاونت امور بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي در گفت‌وگو با ايسنا گفته است: اجتناب از سفرهاي غيرضروري در طول روز و ساعات پر ترافيك، استفاده از وسايل حمل و نقل عمومي، استفاده از ظرفيت سامانه‌هاي الكترونيكي براي انجام خدمات بانكي و متوقف كردن فعاليت‌هايي كه سبب تشديد آلودگي هوا مي‌شود(فعاليت‌هاي عمراني) را از مهم‌ترين راهكارهاي موثر در كاهش آلودگي هوا عنوان كرد.
اما اگر مجبور شديم در اين شرايط از خانه بيرون بياييم و بيشتر در معرض آلودگي هوا قرار گرفتيم چه كار كنيم يا از چه ماسكي استفاده كنيم؟ كمري استفاده از ماسك‌هاي تنفسي مناسب (ماسك‌هاي تنفسي FFP۲ فيلتردار) را از ديگر راهكارهاي مقابله با اثرات زيانبار آلودگي هوا در شرايط آلوده برشمرده و گفته است: مصرف ماسك‌هاي جراحي به هيچ عنوان براي فيلتر كردن ذرات ۲.۵ ميكرون فايده‌اي ندارد. ذرات معلق كمتر از ۲.۵ ميكرون اغلب جزو آلاينده‌هاي شهر تهران هستند؛ بنابراين ماسكي كه شما انتخاب مي‌كنيد بايد قابليت فيلتر كردن اين ذرات را داشته باشد. افرادي كه مجبورند در خارج از منزل فعاليت كنند از ماسك‌هاي مخصوص P۲ استفاده كنند. اگر ماسك شما خراب شده، آسيب ديده يا اگر تنفس با آن براي شما سخت شده بايد حتما ماسك‌تان را عوض كنيد.
همچنين به گفته فاطمه عابديني، فوق تخصص ريه و عضو هيات علمي دانشگاه، اقشار آسيب‌پذير جامعه شامل كودكان زير 6 سال، سالمندان بالاي ۶۵ سال و مبتلايان به بيماري‌هاي مزمن(قلبي، ريوي، كليوي و كبدي) است. او به ايسنا در اين باره توضيح داده است: تزريق واكسن آنفلوآنزا و عفونت ريه(پنوموكوك) براي افرادي كه سابقه آسم و بيماري‌هاي ريوي دارند همچنين اقشار آسيب‌پذير جامعه لازم و ضروري است. پرسش ديگر در اين زمينه اين است كه براي خنثي كردن خطرات آلودگي هوا چه غذاهايي مصرف كنيم؟
نسرين اميدوار، دكتري تخصصي علوم تغذيه با بيان اينكه آلاينده‌هاي موجود در هواي آلوده از عواملي هستند كه باعث بروز اكسايش در بدن ما مي‌شوند به ايسنا گفته است: بايد غذاهايي را مصرف كنيم كه به مقدار كافي آنتي‌اكسيدان داشته باشند و به سيستم ايمني ما براي مقابله با شرايط كمك كنند. مصرف به اندازه آنتي اكسيدان ويتامين C مي‌تواند به تقويت سيستم ايمني بدن كمك زيادي كند. تمام سبزيجات برگ‌دار سبز، پيازچه، كلم سبز، انواع مركبات، توت فرنگي و گوجه فرنگي منابع مهم ويتامين C هستند. اين متخصص مصرف بيشتر ميوه و سبزيجات را توصيه كرد و گفت: مصرف سبزيجاتي همچون خانواده كلم‌ها از جمله كلم بروكلي، كلم پيچ و گل كلم، اسفناج، پيازچه و ميوه‌هايي از جمله انواع مركبات و سيب در هواي آلوده بسيار مفيد هستند؛ زيرا مي‌توانند حالت‌هاي شبيه به آسم را نيز كمرنگ كنند. همچنين بايد مراقب باشيم كه در صورت داشتن زمينه حساسيت و آسم، غذاهايي را كه محرك اين عارضه‌ها هستند كمتر مصرف كنيم.
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي درباره اثر مصرف شير و لبنيات در روزهاي آلوده توضيح داد: مصرف شير در روزهاي آلودگي هوا توصيه مي‌شود و در عين حال مصرف لبنيات كافي و غذاهاي متنوع، سيستم ايمني بدن را تقويت مي‌كند.