كميته دانش‌آموزان شوراي مشاوران نسل Z گزارش مي‌دهد
جشنواره پروژه‌هاي دانش‌آموزي «جوان»
اين جشنواره با همكاري كميته دانش‌آموزان شوراي مشاورين نسل زد دولت و مركز ملي كارآفريني جوانان ايران برگزار شد. هدف از آن فراهم كردن بستري براي شناسايي و پرورش استعدادهاي علمي دانش‌آموزان در سراسر كشور است. فرآيند داوري علمي آثار اين جشنواره از تاريخ 23 تا 25 ارديبهشت 1405 برگزار شده است. كميته دانش‌آموزان شوراي مشاورين نسل زد بر اين عقيده است كه پژوهش دانش‌آموزي را نبايد صرفا يك فعاليت درسي يا بخشي محدود از برنامه‌هاي آموزشي دانست، بلكه بايد آن را به عنوان يكي از بنيادي‌ترين ابزارهاي پرورش ذهن، تقويت قدرت تحليل و شكل‌گيري شخصيت فكري نسل جوان در نظر گرفت. آنچه پژوهش را ارزشمند مي‌سازد، تنها نتيجه نهايي آن نيست، بلكه مسيري است كه فرد در جريان آن طي مي‌كند؛ مسيري كه در آن، ذهن از حالت دريافت‌كننده صرف خارج شده و به يك ذهن فعال، جست‌وجوگر و خلاق تبديل مي‌شود.
پژوهش، پيش از آنكه به يافتن پاسخ مربوط باشد، به چگونه ديدن مربوط است. دانش‌آموزي كه وارد اين مسير مي‌شود، به تدريج مي‌آموزد كه به پديده‌ها سطحي نگاه نكند، بلكه فراتر از ظاهر، به لايه‌هاي عميق‌تر آنها نيز توجه داشته باشد. او ياد مي‌گيرد كه هر مساله، تنها يك پاسخ ساده ندارد و براي رسيدن به درك واقعي بايد پرسش‌هاي دقيق‌تر، سنجيده‌تر و گاه چالش‌برانگيزتري مطرح كرد. همين تغيير در نوع نگاه، نقطه آغاز شكل‌گيري تفكر عميق است.
در بسياري از ساختارهاي آموزشي سنتي، تاكيد بر حفظ مطالب و انتقال يك‌سويه دانش است. در چنين فضايي، ذهن دانش‌آموز كمتر فرصت مي‌يابد كه به صورت مستقل فكر كند يا ايده‌هاي خود را پرورش دهد. در مقابل، پژوهش دقيقا در جهت فعال‌سازي اين ظرفيت‌ها عمل مي‌كند. پژوهش، دانش‌آموز را از حالت انفعال خارج كرده و او را در موقعيتي قرار مي‌دهد كه بايد بپرسد، جست‌وجو كند، مقايسه كند و در نهايت به يك تحليل شخصي دست يابد.
يكي از مهم‌ترين كاركردهاي پژوهش در دوره دانش‌آموزي، تقويت قدرت تصميم‌گيري و قضاوت منطقي است. در فرآيند تحقيق، دانش‌آموز با اطلاعات متنوع، گاه متناقض و گسترده مواجه مي‌شود. او ناگزير است ميان اين داده‌ها تمايز قائل شود، منابع معتبر را تشخيص دهد و بر اساس شواهد، به يك جمع‌بندي منطقي برسد. اين فرآيند، به مرور زمان، قدرت تحليل و انتخاب آگاهانه را در او تقويت مي‌كند؛ مهارتي كه در تمامي ابعاد زندگي فردي و اجتماعي نقش تعيين‌كننده‌اي دارد.
از منظر اجتماعي نيز پژوهش مي‌تواند زمينه‌ساز شكل‌گيري حس مسووليت‌‌پذيري در دانش‌آموزان باشد. زماني كه آنها به بررسي مسائل واقعي جامعه مي‌پردازند، به تدريج درك مي‌كنند كه دانش، صرفا ابزاري براي پيشرفت فردي نيست، بلكه مي‌تواند در بهبود شرايط اجتماعي نيز نقش‌آفرين باشد. اين آگاهي، زمينه‌ساز پرورش نسلي متعهد، آگاه و اثرگذار خواهد بود؛ نسلي كه مي‌تواند در مسير توسعه و پيشرفت جامعه گام‌هاي موثري بردارد.
در اين ميان، رويدادهاي علمي و جشنواره‌هاي دانش‌آموزي، بستر ارزشمندي براي تقويت اين فرآيند فراهم مي‌كنند. اين رويدادها، فضايي پويا و الهام‌بخش ايجاد مي‌كنند كه در آن دانش‌آموزان مي‌توانند ايده‌هاي خود را ارايه دهند، با ديدگاه‌هاي مختلف آشنا و از تجربه‌هاي يكديگر بهره‌مند شوند. حضور در چنين محيط‌هايي، علاوه بر افزايش اعتمادبه‌نفس، انگيزه ادامه مسير پژوهش را نيز در آنان تقويت مي‌كند.
با اين حال بايد توجه داشت كه پژوهش نبايد به يك فعاليت مقطعي يا صرفا رقابتي محدود شود. ارزش واقعي آن، در تداوم و تاثير عميق آن بر شيوه انديشيدن افراد است. اگر پژوهش به بخشي از سبك يادگيري و نگرش دانش‌آموز تبديل شود، آثار آن بسيار فراتر از يك پروژه، يك مسابقه يا يك جشنواره خواهد بود و مي‌تواند مسير زندگي او را به‌طور اساسي تحت تاثير قرار دهد.
مي‌توان گفت پژوهش دانش‌آموزي، بيش از آنكه به توليد دانش منجر شود، به تربيت انديشه مي‌انجامد؛ انديشه‌اي كه قدرت پرسشگري دارد، توان تحليل دارد و از مواجهه با ابهام و ناشناخته‌ها هراسي ندارد. چنين انديشه‌اي، سرمايه‌اي ماندگار است كه مي‌تواند زمينه‌ساز خلاقيت، نوآوري و پيشرفت در سطوح مختلف باشد. آينده براي كساني است كه پرسيدن را متوقف نمي‌كنند، جست‌وجو را ادامه مي‌دهند و در مسير فهميدن، استقامت به خرج مي‌دهند. از اين رو جشنواره پروژه‌هاي دانش‌آموزي «جوان» كه به يادواره دانشمند شهيد دكتر محمدمهدي طهرانچي مزين شده است و در پنج محور اصلي شامل سمينارهاي علمي، دست‌سازه‌هاي نمايشگاهي، سخنراني علمي، توليد محتواي ديجيتال و مسابقات برگزار شد، بيش از ۱۳۰ گرايش علمي مختلف را دربرگرفته است. اين جشنواره براي تمامي مقاطع تحصيلي از دوره ابتدايي تا متوسطه اول و دوم طراحي شده تا دانش‌آموزان در سنين مختلف بتوانند توانمندي‌هاي علمي، پژوهشي و خلاقانه خود را ارايه كنند. همچنين فرآيند داوري علمي اين جشنواره به صورت مجازي و آنلاين و با حضور جمعي از اساتيد دانشگاه‌هاي كشور، فعالان علمي، دانش‌آموختگان تحصيلات تكميلي و دارندگان مدال‌هاي المپيادهاي علمي انجام شده است. در طراحي اين فرآيند، سه اصل كيفيت ارزيابي، دقت در بررسي علمي و عدالت در داوري آثار مورد توجه قرار گرفته تا پروژه‌هاي دانش‌آموزان در فضايي تخصصي و منصفانه بررسي و آثار برتر معرفي شوند. اين رويداد با استقبال بي‌سابقه‌اي از دانش‌آموزان همراه و باعث شد خيلي بيشتر از قبل به سير صعودي رشد و قدرتمندتر شدن فرزندان اين سرزمين اميدوار شويم و مطمئنا آينده را بيش از گذشته براي اين خاك مي‌بينيم.