سخاوت و علم ايراني، پيوند اعضا را متحول مي‌كند
معصومه مجيدي ذوالبين
به مناسبت هفته گراميداشت اهدا
هر ساله، هفته اهدا در ايران به چيزي بيش از يك كمپين عمومي تبديل مي‌شود، اين هفته به يادآوري ملي شفقت، همبستگي و اميد تبديل مي‌شود. پشت هر اهداي عضو و بافت، يك خانواده داغدار، يكي از فداكارانه‌ترين تصميمات قابل تصور را مي‌گيرد: تبديل تراژدي به زندگي براي ديگران. شجاعت آنها ايران را قادر ساخته است تا به يكي از كشورهاي پيشرو در منطقه در پيوند عضو و بافت و پزشكي ترميمي تبديل شود. در قلب اين دستاورد، متخصصان متعهدي هستند كه در بانك‌هاي بافت و مراكز تحقيقاتي ايران كار مي‌كنند، جايي كه علم مدرن و سخاوت انساني براي نجات جان انسان‌ها به هم مي‌رسند. امروزه، مراكز بانك پيوند ايران طيف گسترده‌اي از ارگان‌ها و بافت‌ها را از اهداكنندگان مرگ مغزي پس از رضايت خانواده بازيابي و فراهم‌آوري مي‌كنند. اين موارد علاوه بر ارگان‌هاي حياتي نظير قلب، كليه، كبد، قلب و ريه شامل پوست، استخوان، فاسيا، پريكارد، دريچه‌هاي قلب و بسياري ديگر از پيوندهاي نجات‌بخش زندگي است. از طريق روش‌هاي پيشرفته پردازش كه در اتاق‌هاي تميز با استاندارد GMP انجام مي‌شوند، اين بافت‌هاي اهدايي به محصولات آلوگرافت «آماده مصرف» ايمن و با كيفيت بالا تبديل مي‌شوند كه مي‌توانند بلافاصله به بيماران در سراسر كشور كمك كنند. اين دستاوردها نه تنها نقاط عطف علمي هستند، بلكه دستاوردهاي ملي نيز محسوب مي‌شوند. دانشمندان، جراحان، محققان، هماهنگ‌كنندگان، پرستاران و متخصصان آزمايشگاه ايراني، علي‌رغم چالش‌هاي اقتصادي و تحريم‌هاي بين‌المللي فراوان، زيرساخت پيشرفته‌اي براي پيوند و مهندسي بافت ايجاد كرده‌اند. بافت‌هاي آلوگرافت توليد شده در ايران اكنون هزاران بيمار را با كسري از هزينه محصولات وارداتي، به درمان‌هاي ترميمي و نجات‌بخش زندگي دسترسي مي‌دهند. اين امر بار مالي بيماران و سيستم مراقبت‌هاي بهداشتي را به طرز چشمگيري كاهش داده و در عين حال دسترسي گسترده‌تر به مراقبت‌هاي پزشكي پيشرفته را تضمين مي‌كند.
پشت هر پيوند موفقيت‌آميز، داستاني عميقا انساني نهفته است. يك قرباني سوختگي كه پوست اهدايي دريافت مي‌كند. كودكي كه به دليل دريچه قلب اهدايي زنده مي‌ماند. بيماري كه پس از دريافت پيوند استخوان دوباره راه مي‌رود. مادري كه پس از پيوند عضو به خانواده‌اش بازمي‌گردد. اين نتايج تنها به اين دليل ممكن شده‌اند كه يك خانواده، در تاريك‌ترين لحظه فقدان، تصميم گرفته است كه به ديگران زندگي ببخشد. فرهنگ ايراني همواره ريشه در همدلي، معنويت، فداكاري و كمك به نيازمندان داشته است. تمايل خانواده‌هاي اهداكننده براي امضاي فرم‌هاي رضايتنامه در لحظات غم عميق، يكي از شريف‌ترين جنبه‌هاي جامعه ايران را نشان مي‌دهد. تصميم آنها فراتر از پزشكي است - اين يك عمل انساني و ميراثي ماندگار است. اهدا، پايان داستان يك زندگي نيست. اين تكثير زندگي در بسياري ديگر است. پيشرفت ايران در پزشكي پيوند و مهندسي بافت همچنين اهميت سرمايه‌گذاري در استقلال علمي را نشان مي‌دهد. مراكز تحقيقاتي ايران با موفقيت پزشكي باليني، بيوتكنولوژي، پزشكي ترميمي و مهندسي بافت را براي ايجاد محصولاتي مطابق با استانداردهاي بين‌المللي تركيب كرده‌اند. اين پيشرفت‌ها ايران را به عنوان يك رهبر منطقه‌اي در بانكداري بافت و درمان‌هاي ترميمي قرار مي‌دهد. با اين حال، علي‌رغم اين موفقيت‌ها، نياز همچنان زياد است. هزاران بيمار هنوز منتظر اندام‌ها و بافت‌هاي نجات‌بخش هستند. آگاهي عمومي، آموزش و بحث آزاد در مورد اهداي عضو همچنان ضروري است. هر گفت‌وگوي آگاهانه مي‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد. هر رضايتي مي‌تواند به بيماران و خانواده‌هاي متعددي اميد ببخشد. در طول اين هفته اهدا، ما بايد نه تنها از تيم‌هاي علمي و متخصصان مراقبت‌هاي بهداشتي كه خستگي‌ناپذير در پشت صحنه كار مي‌كنند، بلكه از همه مهم‌تر، از خانواده‌هاي اهداكننده كه دلسوزي آنها همه اينها را ممكن مي‌سازد، تجليل كنيم. سخاوت آنها نمايانگر روح واقعي ايران است؛ روح مهرباني. روح فداكاري. روحي كه حتي در لحظات غم و اندوه، زندگي را انتخاب مي‌كند و از طريق آن روح، زندگي‌هاي بي‌شماري همچنان شفا مي‌يابند، احيا مي‌شوند و نجات مي‌يابند.
عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران
معاون پژوهشي بانك فرآورده‌هاي پيوند