وجود هدفهاي مشترك، زمينه حركت هماهنگ جامعه را فراهم ميكند
محمد صادق جوادي حصار
پيامبراكرم(ص) ميفرمايند «حبالوطن من الايمان»، يعني محبت به وطن از ايمان است. بر همين اساس، كسي كه مومن باشد، وطن خود را دوست دارد و اين محبت ريشه در باورهاي ديني و اخلاقي انسان دارد.يكي از مهمترين دلايل اين دلبستگي، وفاي به عهد است؛ چرا كه وفاي به عهد از برجستهترين ويژگيهاي انسان مومن به شمار ميرود. هر شهروندي در هر كشور، سرزمين يا اقليم، به واسطه قراردادهاي اجتماعي، آداب، رسوم، سنتها و هنجارهاي پذيرفتهشده، به صورت مكتوب يا نانوشته، با جامعه خود پيماني منعقد ميكند و پايبندي به اين پيمان، زمينهساز شكلگيري احساس تعلق به وطن است. دوستي با وطن و پاسداشت قواعد، مقررات و ارزشهاي اجتماعي، ملي و منطقهاي، نتيجه همين پيمان اجتماعي است. اين تعهد مشترك، ميان شهروند و جامعه، انس، الفت، همدلي، همزباني و همراهي ايجاد ميكند و سرمايهاي ارزشمند براي حفظ انسجام ملي به شمار ميآيد. همه مردم جهان به صورت طبيعي، منطقي و متعارف كشور خود را دوست دارند و براي حفظ آن تلاش ميكنند. اين علاقه صرفا به معناي وابستگي به خاك نيست، بلكه ناشي از پيوندهاي اجتماعي، فرهنگي و سياسي است كه ميان مردم و سرزمينشان شكل گرفته است.ملتها حاضرند براي حفظ اين پيوند اجتماعي و سياسي حتي از جان خود نيز بگذرند، زيرا اين پيوند براي آنان امنيت، آرامش، آسايش، فرصت رشد و امكان توسعه فراهم ميكند. هرگاه اين سرمايه اجتماعي آسيب ببيند، امنيت و پيشرفت جامعه نيز با تهديد روبهرو خواهد شد.اگر با دقت به تجربه كشورهاي مختلف نگاه كنيم، درمييابيم كه يكي از مهمترين عوامل رشد و توسعه آنان، هماهنگي، همصدايي و همآوايي ملي است، كشورهايي كه در درون خود گرفتار اختلافات عميق، تشتت و تفرقه نيستند، مسير توسعه را با سرعت و موفقيت بيشتري طي ميكنند.توسعه علمي، فرهنگي، اقتصادي و سياسي زماني محقق ميشود كه ملتها بر سر اهداف كلان به تفاهم و اشتراك نظر برسند. وجود هدفهاي مشترك، زمينه حركت هماهنگ جامعه را فراهم ميكند و ظرفيتهاي ملي را در مسير پيشرفت به كار ميگيرد.طبيعي، منطقي و عقلاني است كه افراد در موضوعات جزئي، سلايق و ديدگاههاي متفاوتي داشته باشند. تفاوت در سليقهها نه تنها امري پذيرفتهشده است، بلكه به تقويت قدرت انتخاب و رشد فردي نيز كمك ميكند و نبايد مانعي براي وحدت در اهداف اساسي و منافع ملي باشد.مردم ايران همانند ساير ملتهاي جهان، كشور خود را دوست دارند و براي حفظ آن حاضر به ايثار، جهاد و پرداخت هزينه هستند. اين رفتار از دو محور اصلي، يعني عقلانيت و عاطفه، سرچشمه ميگيرد و هر دو عامل در شكلگيري روحيه وطندوستي نقش تعيينكننده دارند.از منظر عاطفي، خدمت به وطن و تلاش براي حفظ آن، احساس رضايت و خرسندي در انسان ايجاد ميكند و از منظر عقلاني نيز نبود چنين رفتاري، جامعه را با آسيب، زيان و ناامني مواجه خواهد كرد. به همين دليل، دفاع از منافع ملي و پاسداشت سرزمين، يك انتخاب صرفا احساسي نيست، بلكه تصميمي مبتني بر عقل و مصلحت عمومي نيز محسوب ميشود. جواديحصار در پايان تأكيد ميكند: «مردم ايران همانند همه ملتهاي دنيا، كشور خود را دوست دارند و براي تحقق اهدافي كه از رهگذر اين دلبستگي ملي تعريف ميشود، آمادگي دارند از خودگذشتگي و جانفشاني كنند؛ چرا كه حفظ انسجام ملي، امنيت، آرامش و آينده كشور در گرو تقويت همين احساس مسووليت و همبستگي اجتماعي است.»