انقلاب يا اصلاح
«انقلاب يا اصلاح» كتابي در حوزه فلسفه سياسي و انديشه اجتماعي است كه در سال ۱۹۸۱ منتشر شد. اين اثر صرفا نوشته يك نويسنده نيست، بلكه متن يك مناظره فكري ميان هربرت ماركوزه و كارل پوپر است. اين كتاب يكي از مهم‌ترين رويارويي‌هاي فكري ميان دو جريان بزرگ قرن بيستم، يعني ماركسيسم انتقادي و ليبراليسم دموكراتيك به شمار مي‌رود. پرسش محوري كتاب اين است: «اگر جامعه دچار بي‌عدالتي و سلطه شده باشد، راه تغيير چيست؟ انقلاب يا اصلاحات؟» دو متفكر پاسخ‌هاي كاملا متفاوتي به اين پرسش مي‌دهند: هربرت ماركوزه معتقد است كه سرمايه‌داري پيشرفته، حتي در جوامع دموكراتيك، ساختارهاي سلطه را بازتوليد مي‌كند و اصلاحات جزيي قادر به تغيير بنيادين آن نيستند. از نگاه او، آزادي واقعي تنها با دگرگوني ريشه‌اي ساختارهاي اقتصادي، فرهنگي و سياسي امكان‌پذير است. كارل پوپر اما برعكس، انقلاب را خطرناك مي‌داند، زيرا معمولا به خشونت، تمركز قدرت و استبداد منجر مي‌شود. او از نظريه مشهور خود با عنوان «مهندسي اجتماعي گام‌به‌گام» دفاع مي‌كند؛ يعني جامعه بايد از طريق اصلاحات تدريجي، نقد مستمر و نهادهاي دموكراتيك بهبود يابد. اين كتاب فقط درباره «انقلاب يا اصلاح» نيست، بلكه موضوعات عميق‌تري را نيز بررسي مي‌كند، از جمله ماهيت انسان و جامعه، مفهوم آزادي، سرمايه‌داري و ازخودبيگانگي، نقش دموكراسي، امكان تحقق عدالت اجتماعي، رابطه فلسفه و سياست، جايگاه علم در شناخت جامعه، نقد ماركسيسم و نقد ليبراليسم و خشونت سياسي و مشروعيت آن. اين كتاب براي اولين‌بار در سال ۱۳۵۱ با ترجمه هوشنگ وزيري از سوي انتشارات خوارزمي منتشر شده و به تازگي چاپ پنجم آن با طرح جلدي تازه از سوي انتشارات خوارزمي منتشر شده است.