گزارش «اعتماد» از سه پرونده جنايي در پليس آگاهي تهران
نزاع عامل اصلي سه قتل
گروه حوادث
«درگيري و خشم شديد، انتقام و اختلافات قبلي، سرقت، اختلافات عاطفي و احساسي، اختلافات مالي، اختلافات خانوادگي، مصرف الكل يا موادمخدر و اختلالات رواني» از شايعترين عوامل قتل است كه اكثرا به آنها قتلهاي ناگهاني و در لحظه گفته ميشود. اين قتلها بدون نقشه قبلي رخ ميدهد و ممكن است فرد از قبل برنامهاي براي كشتن نداشته باشد، اما در جريان درگيري تصميم به كشتن بگيرد؛ در همين راستا پليس از شهروندان خواسته در مواجهه با رفتارهاي تحريكآميز بهويژه درگيريهاي ترافيكي از پياده شدن از ماشين و ورود به نزاع فيزيكي خودداري كنند و اجازه ندهند خشم لحظهاي، سرنوشت افراد را براي هميشه تغيير دهد. «اعتماد» در اين گزارش به سه پرونده نزاع منجر به قتل كه در پليس آگاهي ثبت شده، پرداخته است.
پرونده اول: جنايت به خاطر اختلافات ملكي
كارآگاهان پليس آگاهي تهران بزرگ با بررسيهاي تخصصي، پرده از جنايتي خانوادگي با انگيزه اختلاف بر سر املاك برداشتند؛ رييس پليس آگاهي تهران بزرگ از كشف يك فقره جنايت خانوادگي و دستگيري عاملان قتل مردي ۵۸ ساله خبر داد كه پس از ورود از آلمان به ايران ناپديد شده بود و تحقيقات تخصصي پليس سرانجام راز اين فقداني را فاش كرد و گفت: «در پي ارجاع پرونده فقداني مردي ۵۸ ساله از كلانتري ۱۰۸ نواب به اداره چهارم پليس آگاهي تهران بزرگ، موضوع بلافاصله در دستور كار تيمي از كارآگاهان قرار گرفت. بررسيهاي اوليه نشان داد فقداني كه براي ديدار با خانواده و پيگيري امور شخصي از آلمان به ايران سفر كرده بود، داراي املاك متعددي در تهران بوده و پيش از ورود به كشور، موضوع فروش برخي املاك و انتقال سرمايه خود به خارج از كشور را با دوستانش مطرح كرده بود. تحقيقات ميداني و بررسيهاي اطلاعاتي نشان داد تصميم فقداني براي فروش املاك و انتقال سرمايه با مخالفت شديد برخي اعضاي خانواده مواجه شده بود؛ موضوعي كه با توجه به ناپديد شدن ناگهاني او توجه ويژه كارآگاهان را به خود جلب كرد. كارآگاهان در ادامه تحقيقات با بررسي دقيق تصاوير دوربينهاي مداربسته، سوابق تردد و اطلاعات موجود، به سرنخهاي مهمي دست يافتند؛ از جمله ورود ناگهاني و مخفيانه يكي از برادران فقداني از آلمان به تهران و اقامت او در يك پانسيون اجارهاي. بررسي مراودات و رفتار اعضاي خانواده نيز ابعاد تازهاي از پرونده را براي كارآگاهان آشكار كرد؛ بهگونهاي كه همزمان با ناپديد شدن مرد ۵۸ ساله، برخي اقدامات مشكوك از جمله شستوشوي فوري فرشها در قاليشويي و جابهجايي مبالغ قابل توجه مالي مشاهده شد.» اين مقام انتظامي گفت: «مجموعه اين قرائن و شواهد، احتمال وقوع جنايت را براي كارآگاهان قوت بخشيد و تحقيقات از موضوع يك فقداني ساده به سمت كشف يك جنايت احتمالي هدايت شد. با جمعآوري مستندات و اخذ دستورات قضايي، تيم عملياتي اداره دهم پليس آگاهي تهران بزرگ وارد مرحله عملياتي تحقيقات شد و مخفيگاه متهمان را شناسايي كرد. كارآگاهان در يك عمليات ضربتي و غافلگيرانه، متهمان را دستگير كردند و پس از حضور تيم بررسي صحنه جرم، بررسيهاي تخصصي محل با استفاده از تجهيزات و مواد مورد استفاده در علوم جنايي آغاز شد. آثار كشف شده پس از نمونهبرداري و انجام آزمايشهاي تخصصي مورد بررسي قرار گرفت و نتايج آزمايشگاهي، وجود آثار خون را تاييد كرد. متهمان در مراحل نخست تحقيقات با ارايه اظهارات ضد و نقيض تلاش داشتند مسير تحقيقات را منحرف كنند، اما كارآگاهان با تطبيق اظهارات آنان با مستندات به دست آمده و مواجهه متهمان با شواهد علمي، حلقه تحقيقات را بر آنان تنگ كردند. متهمان در نهايت لب به اعتراف گشودند و به درگيري با فقداني بر سر موضوع فروش و تصاحب املاك اعتراف كردند. متهمان در اعترافات خود عنوان كردند كه پس از درگيري، با استفاده از سلاح سرد مرتكب قتل شده و براي از بين بردن آثار جرم، جسد را مثله و به بيابانهاي اطراف منتقل كردهاند.» رييس پليس آگاهي تهران بزرگ گفت: «برابر اعترافات متهمان، جسد پس از انتقال به خارج از شهر به آتش كشيده شده بود و كارآگاهان در ادامه تحقيقات موفق شدند محل اعلام شده را شناسايي كرده و بقاياي جسد را كشف كنند. كشف آثار جنايت، نتايج آزمايشهاي تخصصي، اعترافات متهمان و ساير مستندات به دست آمده، ابعاد مختلف اين پرونده جنايي را براي ادامه روند قضايي روشن كرد. در اين پرونده، تلاش متهمان براي پاك كردن آثار جنايت نتوانست حقيقت را پنهان كند و استفاده از ظرفيتهاي علمي و آزمايشگاهي در كنار اقدامات اطلاعاتي و كارآگاهي، مسير كشف جرم را هموار كرد. پرونده متهمان براي سير مراحل قانوني و انجام تحقيقات تكميلي در اختيار مرجع قضايي قرار گرفته و تحقيقات براي روشن شدن تمامي ابعاد اين جنايت همچنان ادامه دارد. اختلافات خانوادگي بهويژه در موضوعات مالي، ارث و املاك نبايد به درگيري و خشونت منجر شود و افراد بايد براي حل چنين اختلافاتي از مسيرهاي قانوني و مراجع ذيصلاح اقدام كنند. خشم و طمع مالي ممكن است در چند لحظه، زندگي چندين نفر را براي هميشه تباه كند و تصميمي كه در يك لحظه گرفته ميشود، ميتواند پيامدهايي جبرانناپذير به دنبال داشته باشد.»
پرونده دوم: قتل بر سر جاي پارك ماشين
درگيري بر سر جاي پارك و حق تقدم ماشين منجر به جنايت شد. كارآگاهان اداره دهم با رديابي دوربينها و پلاك ماشين، متهم به قتل ۲۴ ساله را پس از فرار از كشور شناسايي كردند. اينبار يك مشاجره ساده بر سر حق تقدم و جاي پارك ماشين در يكي از مناطق شمال تهران، پايان تلخي داشت و به مرگ يك نفر انجاميد. متهم كه پس از جنايت از كشور خارج شده بود، با پيگيريهاي اطلاعاتي و عملياتي كارآگاهان اداره دهم پليس آگاهي تهران شناسايي و در نهايت با بازگشت به كشور دستگير شد و به قتل اعتراف كرد. ماجراي اين جنايت در پي اعلام يك فقره فوت مشكوك به پليس آغاز شد. پس از حضور كارآگاهان اداره دهم پليس آگاهي تهران بزرگ، تيم بررسي صحنه جرم و عوامل پزشكي قانوني در محل، بررسيهاي اوليه درباره نحوه مرگ قرباني آغاز شد. شواهد نخستين نشان ميداد مقتول در جريان يك درگيري خياباني با سرنشينان خودرويي ديگر، بر اثر اصابت ضربه چاقو مجروح شده و جان خود را از دست داده است. تحقيقات ميداني كارآگاهان نشان داد درگيري از يك اختلاف ساده بر سر مسائل رانندگي، حق تقدم و جاي پارك ماشين آغاز شده بود. مشاجرهاي كه در ابتدا ميتوانست با ترك محل و پايان دادن به بحث خاتمه پيدا كند، اما خيلي زود از فضاي لفظي خارج شد و به درگيري فيزيكي كشيد. با توجه به فرار افراد درگير پس از وقوع جنايت، شناسايي عامل اصلي قتل به يكي از مهمترين ماموريتهاي تيم جنايي تبديل شد. كارآگاهان اداره دهم براي بازسازي لحظات حادثه، تحقيقات ميداني را آغاز كردند و سراغ دوربينهاي مداربسته محدوده رفتند. در ادامه، دهها تصوير ضبط شده از دوربينهاي اطراف محل وقوع جنايت مورد بازبيني و بررسي دقيق قرار گرفت. كارآگاهان با كنار هم قرار دادن تصاوير و سرنخهاي به دست آمده، مسير تردد ماشينهاي مرتبط با حادثه را مشخص كردند. تحليل فني اطلاعات مربوط به پلاك ماشين نيز سرنخ مهم ديگري در اختيار تيم جنايي قرار داد و ماموران توانستند هويت يكي از افراد حاضر در درگيري را شناسايي كنند. تحقيقات تخصصي نشان داد ضارب اصلي جواني ۲۴ ساله است كه در جريان درگيري ميان سرنشينان دو ماشين با استفاده از شلوغي و هياهوي ايجاد شده در محل، ضربهاي با چاقو به مقتول وارد كرده است. پس از وقوع جنايت، متهم كه از مرگ مقتول مطلع شده بود از محل متواري شد. بررسيهاي بعدي كارآگاهان اما نشان داد ماجرا به فرار از صحنه جرم ختم نشده و خانواده متهم نيز پس از اطلاع از حادثه، زمينه خروج غيرقانوني او از كشور را فراهم كردهاند. به اين ترتيب، پرونده قتل وارد مرحله تازهاي شد و شناسايي محل اختفاي متهم و بازگرداندن او به كشور در دستور كار كارآگاهان قرار گرفت.كارآگاهان اداره دهم با ادامه تحقيقات و اقدامات اطلاعاتي، ارتباطات و مسيرهاي احتمالي تردد متهم را زير نظر گرفتند. پيگيريهاي مستمر پليس سرانجام حلقه محاصره اطلاعاتي را براي متهم تنگتر كرد. در ادامه اقدامات پليسي و فشارهاي قانوني بر خانواده متهم باعث شد زمينه بازگشت او به كشور فراهم شود و متهم پس از بازگشت، در اختيار كارآگاهان اداره دهم قرار گرفت.متهم پس از دستگيري و در جريان تحقيقات تخصصي با مدارك و مستندات به دست آمده از سوي كارآگاهان مواجه شد. تصاوير دوربينهاي مداربسته، اطلاعات مربوط به ماشين و ساير شواهد جمعآوري شده، امكان ادامه انكار را براي او دشوار كرد. جوان ۲۴ ساله سرانجام لب به اعتراف گشود و صراحتا به ارتكاب قتل اعتراف و جزييات درگيري و نحوه وارد كردن ضربه چاقو به مقتول را تشريح كرد. با تكميل تحقيقات اوليه، متهم با دستور مقام قضايي و صدور قرار بازداشت موقت، براي ادامه روند قانوني پرونده روانه زندان شد. پرونده اين قتل، بار ديگر نشان ميدهد كه بسياري از جنايتهاي خياباني نه از اختلافات پيچيده، بلكه از مشاجرههايي چند دقيقهاي آغاز ميشود؛ مشاجرهاي بر سر جاي پارك، حق تقدم يا يك رفتار ترافيكي كه ميتواند در چند لحظه از يك اختلاف ساده به نزاع و سپس جنايت تبديل شود. در اين حادثه نيز اگر درگيري در همان مراحل اوليه پايان مييافت، يك اختلاف رانندگي به قيمت جان يك انسان تمام نميشد و يك جوان ۲۴ ساله نيز امروز به اتهام قتل عمد پشت ميلههاي زندان نبود.
پرونده سوم: از يك متلك تا قتل در پارك قيطريه
درگيري لفظي بر سر متلكپراني به نزاع دستهجمعي كشيد؛ كارآگاهان اداره دهم با بازجوييهاي تخصصي و مواجهه با شهود، راز قتل جوان ۲۷ ساله را فاش كردند. پرونده قتلي كه در پارك قيطريه و پس از يك مشاجره لفظي آغاز شده بود، سرانجام با تحقيقات تخصصي كارآگاهان اداره دهم پليس آگاهي تهران به شناسايي عامل اصلي و اعتراف او به قتل پايان يافت.ماجرا به دوم شهريور سال ۱۴۰۴ بازميگردد؛ زماني كه خبر وقوع يك فقره قتل در محدوده پارك قيطريه به مركز فوريتهاي پليسي ۱۱۰ اعلام شد. دقايقي بعد، تيم بررسي صحنه جرم اداره دهم پليس آگاهي تهران بزرگ به همراه كارشناسان تشخيص هويت و عوامل پزشكي قانوني در محل حاضر شدند تا جزييات حادثه را بررسي كنند. كارآگاهان در نخستين بررسيها با جسد جواني ۲۷ ساله روبهرو شدند. بررسيهاي اوليه نشان ميداد مقتول از ناحيه صورت و ران دچار جراحت شده و جان خود را از دست داده است. با توجه به شرايط صحنه، پرونده به عنوان يك قتل مشكوك در دستور كار تيم جنايي قرار گرفت و تحقيقات براي كشف علت مرگ و شناسايي عامل يا عاملان جنايت آغاز شد. كارآگاهان در ادامه با انجام تحقيقات ميداني و بررسي اظهارات افراد حاضر در محل، سرنخ اصلي پرونده را به يك مشاجره لفظي رساندند؛ مشاجرهاي كه در ابتدا بسيار ساده به نظر ميرسيد، اما در مدت كوتاهي به يك نزاع دستهجمعي تبديل شده بود. بررسيهاي پليسي نشان داد درگيري پس از متلكپراني ميان يكي از افراد حاضر در محل و همراه مقتول آغاز شده و اختلاف لفظي خيلي زود از كنترل خارج شده است. در ادامه، افراد ديگري نيز وارد ماجرا شده و درگيري لفظي جاي خود را به درگيري فيزيكي داده است. در جريان اين نزاع، سلاح سرد وارد ماجرا شد و ضرباتي به مقتول وارد شد؛ ضرباتي كه در نهايت مرگ جوان ۲۷ ساله را رقم زد. با مشخص شدن ابعاد اوليه درگيري، كارآگاهان تحقيقات خود را براي شناسايي تمام افرادي كه هنگام حادثه در محل حضور داشتند، آغاز كردند. در نخستين مرحله يكي از متهمان ۲۲ ساله شناسايي و دستگير شد. اين متهم در جريان تحقيقات تلاش كرد نقش خود در جنايت را كمرنگ نشان دهد. او با ارايه روايتهاي متفاوت و اظهارات متناقض، سعي داشت مسووليت اصلي قتل را متوجه فرد ديگري كند و مدعي شد شخص ديگري در جريان درگيري سلاح سرد در اختيار داشته است، اما تغيير روايت متهم نتوانست مسير تحقيقات را متوقف كند.
كارآگاهان اداره دهم با بررسي دقيق اظهارات متهم، تحقيقات ميداني، شناسايي افراد حاضر در صحنه و جمعآوري اطلاعات از شاهدان، تناقضهاي موجود در گفتههاي او را مورد بررسي قرار دادند. متهم در چند مرحله تحت بازجوييهاي تخصصي قرار گرفت و در مواجهه با شهود، جزييات بيشتري از درگيري و نقش افراد حاضر در صحنه روشن شد. تحقيقات جنايي در اين مرحله وارد فاز تازهاي شد. كارآگاهان كه با اظهارات متناقض متهم مواجه بودند، با كنار هم قرار دادن اطلاعات به دست آمده از صحنه، گفتههاي شاهدان و اظهارات افراد درگير، تلاش كردند روايت واقعي حادثه را از ميان روايتهاي متناقض استخراج كنند. بررسيهاي تخصصي سرانجام باعث شد ادعاهاي اوليه متهم درباره نقش ديگران با پرسشهاي جديد كارآگاهان مواجه شود. در جلسات متعدد بازجويي و مواجهه با شهود، لايههاي مختلف ماجرا كنار زده و نقش متهم اصلي در درگيري بيش از پيش آشكار شد. در نهايت، هفتم مرداد ۱۴۰۵، متهم اصلي در برابر شواهد و يافتههاي تحقيقات پليسي لب به اعتراف گشود و به ارتكاب قتل اعتراف كرد. او در جريان اعترافات خود، جزييات درگيري، نحوه آغاز ماجرا و چگونگي وارد كردن ضربات مرگبار به مقتول را تشريح كرد و بدين ترتيب راز قتل جوان ۲۷ ساله پس از ماهها تحقيقات پليسي فاش شد. پس از اعتراف متهم و روشن شدن ابعاد اصلي جنايت، پرونده براي ادامه روند قضايي در اختيار مرجع قضايي قرار گرفت. با دستور بازپرس شعبه پنجم دادسراي امور جنايي تهران، متهم به اتهام قتل عمد با قرار بازداشت موقت روانه زندان شد تا تحقيقات قضايي درباره اين پرونده ادامه پيدا كند.