«اعتماد» گزارش مي‌دهد
گزينه‌هاي محدود رياض
حديث روشني| تحولات اخير يمن وارد مرحله تازه‌اي شده است. حملات انصارالله به عربستان، به ويژه هدف قرار گرفتن فرودگاه بين‌المللي ملك خالد در رياض، نشان داد كه دامنه درگيري‌ها از خطوط نبرد در يمن فراتر رفته و زيرساخت‌هاي غيرنظامي، حمل و نقل هوايي و مسيرهاي راهبردي انرژي عربستان نيز در معرض تهديد قرار گرفته است. براساس گزارش‌هاي منتشر شده، حمله روز شنبه به فرودگاه رياض دست‌كم ۱۲ كشته و بيش از ۳۰۰ زخمي بر جاي گذاشت؛ شمار قربانيان بعدا افزايش يافت. حمله ديگري در روز يكشنبه نيز به كشته شدن يك نفر و زخمي شدن ۱۱ نفر انجاميد. مقام‌هاي سعودي از بررسي خسارات و ارزيابي ايمني تاسيسات خبر داده‌اند. انصارالله نيز ضمن پذيرش مسووليت حملات، درباره استفاده از فرودگاه‌ها و حريم هوايي عربستان هشدار داده است. همزمان به ادعاي رويترز، گزارش‌هايي از هدف قرار گرفتن فرودگاه «دمام» و تاسيسات شركت آرامكو منتشر شده است. در ميانه تشديد تنش‌ها، عباس عراقچي، وزير امور خارجه كشورمان در تماس تلفني با فيصل بن فرحان، همتاي سعودي خود با ابراز نگراني از تشديد بحران، تاكيد كرد كه رويكرد نظامي و نبود راه‌حل سياسي، وضعيت را پيچيده‌تر مي‌كند و بحران راه‌حل نظامي ندارد. او همچنين آمادگي ايران را براي كمك به آغاز گفت‌وگو ميان عربستان و يمن و پيشبرد راه‌حل سياسي اعلام كرد. به ادعاي برخي ناظران اهميت تشديد حملات انصارالله به مواضع عربستان تنها به خسارات مستقيم محدود نمي‌شود، چراكه عربستان در شرايطي با تهديد فزاينده روبه‌رو شده كه جنگ گسترده‌تر منطقه‌اي و محدوديت‌هاي تنگه هرمز، اهميت مسيرهاي جايگزين صادرات نفت را افزايش داده است. از طرفي خط لوله شرق به غرب عربستان و بندر «ينبع» در ساحل درياي سرخ، ازجمله مسيرهايي هستند كه رياض براي انتقال نفت به بازارهاي جهاني به آنها اتكا دارد. به همين دليل، گسترش حملات به غرب عربستان مي‌تواند بخشي از مزيت راهبردي اين مسير جايگزين را نيز زير سوال ببرد. همزمان با اين شرايط تركيه، پاكستان و عربستان در چارچوب همكاري‌هاي دفاعي و توافق مشترك خود، رايزني‌ها را افزايش داده‌اند. تركيه و پاكستان، همراه با مصر و عربستان، حملات به فرودگاه رياض را محكوم كرده‌اند؛ با اين حال، وزير خارجه تركيه تاكيد كرده كه نقش آنكارا بر حمايت دفاعي و فني متمركز خواهد بود نه اعزام نيرو براي عمليات تهاجمي.
دوراهي دشوار براي عربستان
نشريه رسپانسيبل استيت‌كرفت طي انتشار يادداشتي بر اين نكته تاكيد دارد كه تقويت توان نظامي انصارالله و تغيير موازنه ميداني، گزينه‌هاي رياض را محدود كرده است. به نوشته اين نشريه، انصارالله در سال‌هاي اخير توانايي توليد بخشي از تسليحات در داخل يمن را افزايش داده و از فناوري‌هاي نوظهور و ابزارهاي نامتقارن براي تهديد رقبايي با منابع نظامي بيشتر استفاده كرده است. اين روند، در كنار شبكه تامين قطعات و مواد اوليه از خارج يمن، ظرفيت عملياتي اين گروه را تقويت كرده است. به نوشته اين نشريه خروج امارات متحده عربي از يمن در ژانويه ۲۰۲۶، تحت فشار عربستان، يكي از عوامل موثر بر تحولات جنوب و ساحل درياي سرخ دانسته شده است. امارات پيش‌تر از شوراي انتقالي جنوب حمايت مي‌كرد؛ اما اختلافات ميان رياض و ابوظبي بر سر نيروهاي همسو با امارات، به تضعيف اين جريان و افزايش شكاف در شوراي رهبري رياست‌جمهوري يمن انجاميد. به نوشته اين وبگاه تلاش عربستان براي مهار جدايي‌طلبان جنوب نه تنها مطالبات استقلال‌طلبانه را از بين نبرد، بلكه بخشي از نيروهايي را كه پيش‌تر در ساختار سياسي مورد حمايت رياض حضور داشتند، از اين روند دور كرد. اين وضعيت براي عربستان دو پيامد داشت: از يك‌سو، نيروهاي مورد حمايت رياض در يمن با انسجام و كارآمدي محدودي روبه‌رو هستند؛ ازسوي ديگر، انصارالله توانسته از شكاف‌هاي داخلي رقباي خود بهره ببرد. به نوشته وبگاه رسپانسيبل استيت‌كرفت سه گزينه كلي پيش روي رياض قرار دارد؛ ادامه حمايت نظامي از شوراي رهبري رياست‌جمهوري، تغيير جهت به سوي نيروهاي جدايي‌طلب جنوب يا بازگشت به مذاكرات با انصارالله براي دستيابي به توافقي كه امكان خروج تدريجي عربستان از جنگ را فراهم كند. با اين حال، اتكاي بيشتر به گزينه نظامي خطر گرفتار شدن عربستان در جنگي فرسايشي و نامتقارن را افزايش مي‌دهد؛ جنگي كه در آن حتي حملات محدود مي‌توانند خسارات نمادين و اقتصادي قابل‌توجهي ايجاد كنند. در مقابل، توافق با انصارالله نيز براي نيروهاي يمني مخالف اين گروه و بخشي از جامعه‌اي كه از حاكميت آن گريخته‌اند، پيامدهاي دشواري خواهد داشت. همزمان گزارش وال‌استريت ژورنال حاكي از آن است كه تشديد درگيري عربستان با انصارالله، علاوه بر افزايش هزينه‌هاي امنيتي رياض، برنامه‌هاي اقتصادي محمد بن‌سلمان، وليعهد اين كشور را نيز با تهديد روبه‌رو كرده است. اين گزارش با اشاره به آسيب‌پذيري فرودگاه‌ها و تاسيسات انرژي عربستان مي‌نويسد كه حملات اخير، امنيت زيرساخت‌هايي را به چالش كشيده كه براي تحقق برنامه‌هاي وليعهد در زمينه تنوع‌بخشي به اقتصاد و كاهش وابستگي به نفت اهميت دارند. اين نشريه با اشاره به پروژه‌هاي عظيم اقتصادي محمد بن‌سلمان، ازجمله شهر آينده‌نگر نئوم، پروژه مكعب در رياض و مجموعه اسكي در بيابان، نوشته است كه هزينه اين طرح‌ها به تريليون‌ها دلار مي‌رسد؛ رقمي بلندپروازانه براي دولتي با بودجه سالانه حدود ۳۵۰ ميليارد دلار. به نوشته اين روزنامه، هزينه‌هاي جنگ با ايران و خسارات اقتصادي ناشي از آن، محاسبات مالي اين پروژه‌ها را پيچيده‌تر كرده است. اين گزارش همچنين از خطراتي تازه براي برنامه عربستان در حوزه هوش مصنوعي سخن مي‌گويد، زيرا مراكز داده نيز ممكن است به اهداف بالقوه حملات تبديل شوند.