«اعتماد» گزارش ميدهد
لاوروف: حمله امریکا محکوم است
حديث روشني|سفر سرگئي لاوروف، وزير خارجه فدراسيون روسيه به تهران در چارچوب رايزنيهاي مستمر ميان ايران و روسيه درباره روابط دوجانبه، توافقات مشترك و تحولات منطقهاي و بينالمللي انجام شد. لاوروف درحالي راهي تهران شد كه همچنان تلاشها براي بازگرداندن پرونده ايران و امريكا به مسير ديپلماسي ادامه دارد و مواضع بازيگران منطقهاي و فرامنطقهاي درباره چگونگي مهار بحران حاكم اهميت بيشتري يافته است. گفتني است لاوروف پيشتر در منامه، رويكرد فعلي دونالد ترامپ در قبال ايران را نادرست توصيف كرده و گفته بود اين رويكرد به دستيابي به توافقي مبتني بر احترام متقابل و حقوق بينالملل كمك نميكند. وزير امور خارجه روسيه همچنين بر ضرورت پرداختن به ريشههاي درگيري، بازگشت آزادي كشتيراني در تنگه هرمز به وضعيت عادي و ايجاد ساختاري امنيتي و فراگير در منطقه تاكيد كرده بود؛ ساختاري كه ايران، كشورهاي عربي ساحلي خليجفارس، عراق و اردن را در بر بگيرد. با این حال وزیر خارجه روسیه در کنفرانس مطبوعاتی مشترکش با رییس دستگاه دیپلماسی کشورمان ضمن محکومیت تجاوزامریکا و اسراییل به ایران گفت: ما آمادگی کامل داریم که برای رسیدن به یک راه حل کمک کنیم. باید برگردیم به وضعیت قبل از بحران در خلیج فارس و تنگه هرمز و تضمین عدم تکرار تجاوز. ما تلاش میانجی گران را ارج مینهیم. در ادامه تحركات ديپلماتيك، گزارشهايي درباره احتمال سفر عاصم منير، فرمانده ارتش پاكستان به تهران طي هفته جاري منتشر شده است. اين سفر احتمالي در شرايطي مطرح ميشود كه پاكستان همچنان نقش محوري در انتقال پيامها ميان ايران و امريكا را برعهده دارد و مقامهاي ايراني نيز بر ادامه اين روند تاكيد كردهاند. براساس اطلاعات اعلام شده ازسوي مقامهاي ايراني، پيامها از مسير پاكستان و سپس قطر منتقل ميشوند. از اين رو، سفر احتمالي عاصم منير را ميتوان در چارچوب ادامه رايزنيها درباره روند ديپلماتيك و تلاش براي حفظ ارتباط ميان تهران و واشنگتن تبيين كرد. با اين حال، تا زماني كه جزييات اين سفر و محورهاي گفتوگوهاي احتمالي اعلام نشود، نميتوان درباره نتايج آن قضاوت داشت.
شانس خود را امتحان كنيد؛ ما هم كار ناتمامي داريم- در همين حال، عباس عراقچي، وزير امور خارجه كشورمان اعلام كرده كه شروط تهران در قالب طرحي هفتبندي به امريكا ارايه شده و واشنگتن نيز ديدگاههاي خود را مطرح كرده؛ ديدگاههايي كه ايران در حال بررسي و پاسخگويي به آنهاست. عراقچي تاكيد دارد در صورت پايبندي امريكا به شروط ايران، تنگه هرمز در روز ششم بازگشايي و مذاكرات در روز هفتم آغاز خواهد شد. او شروط تهران را عادلانه و مبتني بر تعهدات پيشين امريكا دانسته و تاكيد كرده كه ايران در كنار حفظ آمادگي دفاعي، ديپلماسي عزتمندانه را نيز دنبال ميكند. در عين حال و با وجود ادامه تبادل پيامها برخي ناظران بر اين باورند كه تهديدهاي اسراييل همچنان يكي از عوامل تاثيرگذار و مخرب بر فضاي سياسي و امنيتي منطقه است. بنيامين نتانياهو، نخستوزير اسراييل اخيرا مدعي شد تلآويو حتي بدون كمك امريكا نيز آمادگي انجام حمله پيشگيرانه عليه ايران را دارد. او همچنين درباره احياي توانمنديهاي ايران هشدار داده و ادعا كرده است كه حدود ۹۰درصد اهداف اسراييل عليه ايران محقق شده است. در واكنش به اين ادعا، عباس عراقچي، رييس دستگاه ديپلماسي كشورمان در پيامي خطاب به امريكا و اسراييل نوشت: «آخرين باري كه ميخواستيد كار را تمام كنيد، ايران قدرتمندتر از قبل شد. ميخواهيد دوباره شانس خود را امتحان كنيد؟ بفرماييد؛ اما مراقب باشيد، ما هم كارهاي ناتمامي داريم.» اين موضعگيري در شرايطي رسانهاي شد كه دونالد ترامپ نيز با انتشار پيامي حمايت علني خود را از نتانياهو در آستانه انتخابات پارلماني اسراييل اعلام كرد. ترامپ در پيام خود، نخستوزير اسراييل را «نخستوزيري جنگجو» و شريكي مهم در مقابله با كشورمان توصيف كرد؛ حمايتي كه تنها چند روز پيش از انتخابات ۲۷ اكتبر اعلام شد و از آن جهت اهميت دارد كه نظرسنجيها حاكي از آن بودهاند كه ائتلاف نتانياهو براي دستيابي به اكثريت پارلماني با دشواري روبهرو است. نتانياهو نيز از حمايت ترامپ قدرداني كرد و در اظهارات انتخاباتي خود، مقابله با تهديد ادعايي ايران را از محورهاي اصلي استدلالش براي ادامه حضور در قدرت قرار داد.
يمن و عربستان؛ جبهه ديگري از تنشهاي منطقهاي-در كنار تنش ميان ايران و امريكا و تهديدهاي اسراييل، تحولات يمن و افزايش درگيري ميان عربستان و انصارالله نيز بر نگرانيها درباره گسترش بحران در منطقه افزوده است. تحولات روزهاي اخير و عملياتهاي مرتبط با مناطق تازه اشغالشده، بار ديگر آسيبپذيري امنيتي عربستان را برجسته كرده است. همچنين گزارشهايي درباره حملات به زيرساختهاي اين كشور و تحركات انصارالله در مناطق نزديك به بابالمندب منتشر شده كه اهميت اين جبهه را در معادلات امنيتي و دريايي منطقه افزايش ميدهد. در همين چارچوب، احتمال افزايش حمايت امارات از نيروهاي مخالف انصارالله و حمايت احتمالي مصر از تلاشهاي دفاعي عربستان مطرح شده است. فرآيندي كه به ادعاي برخي تحليلگران در صورت تحقق آن، نقش بازيگران خارجي در تحولات يمن ميتواند پررنگتر شود و بر پيچيدگي معادلات اين جبهه بيفزايد. همزمان، هشدارهاي امنيتي صادرشده ازسوي سفارتخانههاي امريكا در برخي كشورهاي منطقه نيز بازتابي از نگرانيها درباره وضعيت امنيتي و احتمال گسترش تنشهاست. گفتني است شوراي همكاري خليجفارس نيز اخيرا در بيانيهاي بر ضرورت بازگشت به گفتوگو و ديپلماسي براي حل بحران ميان ايران و امريكا تاكيد كرده است. اين موضعگيري در كنار هشدارهاي روسيه درباره خطر جنگي تمامعيار و ادامه نقشآفريني پاكستان در انتقال پيامها، نشان ميدهد كه نگراني از گسترش بحران به يكي از محورهاي اصلي تحركات ديپلماتيك منطقه تبديل شده است، به گونهاي كه در چنين وضعيتي، مسير تحولات بيش از هر چيز به نتيجه رايزنيهاي ديپلماتيك، پاسخ واشنگتن به شروط ايران و نحوه مديريت تنشها در جبهههاي مختلف منطقهاي وابسته خواهد بود.