احتمال زمينلرزه شديد در پاناما چقدر است؟
رويدادهاي تاريخي بزرگ با بزرگاي ۷ تا ۸ و بالاتر به خوبي ثبت و مستند شدهاند، مانند رويدادهاي سالهاي ۳۶۵ و ۱۳۰۳ ميلادي و زلزله 1043 و 1780 تبريز و و بسياري از زمينلرزههاي قرنهاي ۱۹ و ۲۰ در ايران يونان و تركيه، اما دوره بازگشت آنها در هر قطعه گسلي خاص، معمولا بين چند دهه تا چند قرن متغير است.
منطقه ايران در مقايسه با شرق مديترانه، از نظر وقوع زمينلرزههاي متوسط تا بزرگ، فعاليت لرزهاي بيشتري دارد. دوره بازگشت زمينلرزههاي با بزرگاي بيش از ۶ در جنوب زاگرس و مناطق شمال غربي نسبتا كوتاه است در برخي زيرمناطق حدود ۱۰ تا ۱۵ سال، وقوع زمينلرزههاي با بزرگاي ۷ يا بيشتر در مجموع كمتر است. احتمال سالانه حدود ۵ تا ۱۵ درصد براي وقوع حداقل يك زمينلرزه با بزرگاي ۷ يا بيشتر در شمال شرق و مكران بيشتر از مركز زاگرس يا نواحي داخلي فلات ايران است. نگارنده در يك ارزيابي اخير خود براي منطقه شمال -مركز ايران، احتمال ۱۰ ساله وقوع زمينلرزهاي با بزرگاي بيش از ۷ را حدود 4.5 درصد برآورد كرد.
فلات ايران در حدود ۷۰ سال گذشته شاهد وقوع بيش از 95 زمينلرزه با بزرگاي بيش از 6 و 17 زمينلرزه با بزرگاي بيش از 7 بوده است. اين ارقام، نرخهاي آماري بلندمدت هستند و نه پيشبينيهايي كه بر اساس فهرست رويدادهاي جهاني سال گذشته تنظيم شده باشند. خوشهبنديهاي كوتاهمدت، توالي پسلرزهها يا انتقال تنش مثلا پس از زمينلرزه 21 آبان 1396 ازگله سرپل ذهاب ميتوانند احتمال وقوع محلي را بهطور موقت افزايش يا كاهش بدهند. احتمال وقوع زلزله در نزديكي گسلهاي فعالِ اصلي كه مدت زيادي از آخرين فعاليت آنها گذشته است مانند گسل شمال تبريز و گسل شمال تهران و قطعه مرمره در گسل شمال آناتولي، بيشتر و در مناطق داخلي كمتر است.