رهبر انقلاب در پيامي خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمي و ورزشي مطرح كردند
نقشه راه نخبگان براي «ايران هر چه قوي‌تر»
آيت‌الله سيد مجتبي حسيني‌خامنه‌اي، رهبر معظم انقلاب اسلامي در پيامي به نخبگان و مدال‌آوران علمي و ورزشي در ميادين جهاني، با اشاره به نقش بي‌بديل نخبگان و افتخارآفرينان نوجوان و جوان در «عرصه‌هاي علمي و ورزشي» و «تجلي اميد و پيشرفت و نشاط در كشور»، كليد «هر چه قوي‌تر شدن ايران» را مرزشكني علمي نخبگان دانستند و تاكيد كردند: در چارچوب فراراهبرد «العلمُ سلطان»، پيشرفت كشور نيازمند يك خيزش علمي عميق و شتابان است و مسوولان بايد ضمن فراهم كردن زيرساخت‌ها و زمينه‌هاي اين جهش علمي، از ظرفيت‌هاي فردي و خرد جمعي نخبگان نيز بهره‌گيري حداكثري داشته باشند.
متن پيام مقام معظم رهبري كه امشب در مراسم تجليل از مدال‌آوران علمي و ورزشي در رويداد «مدال‌آوران كشوردوست» توسط حجت‌الاسلام‌والمسلمين حاج علي‌اكبري قرائت شد، به اين شرح است:
«بسم‌الله الرحمن الرحيم
اين روزها بنا به يكي از اقوال، با ايام شهادت سرور و سيده بانوان اهل بهشت، حضرت صديقه اطهر، فاطمه زهرا صلواتالله و سلامه عليها مصادف است. عجيب است مجهول ماندن زمان شهادت آن حضرت؛ همچنان‌كه مكان باشرافت دفن آن نور الهي مخفي مانده و در مرتبه عاليه، قدر و منزلت حضرتشان نيز نامعلوم و فوق فهم بشر است. شخصيتي نمونه در عبادت، عبوديت و بندگي خدا و مثال اعلي در همراهي خاص و همهجانبه با پيامبر اعظم و دفاع جانانه از ولايت اميرالمومنين صلواتالله و سلامه عليهما و آلهما و در معرفت‌آموزي و تعليم و در موقع‌شناسي و قيام براي حق و ايستادگي و تبيين و اسوه تراز اول در صبر و فداكاري و ايثار و خدمت بي‌منت و مواسات در جامعه و نمونه در همسري و مادري و تربيت فرزندان و نسل ائمه اطهار صلواتالله و سلامه عليهم كه رهبران بشريت هستند و نمونه در تلاش و كوشش و مجاهدت و پاكي و آراستگي و تقوا و نورانيت و معنويت و در يك كلام اسوه‌اي براي همه زنان و مردان با ايمان. از زمره فضائل درخشان جامعه فاطمي اين است كه نقشه راه حركت‌هاي بزرگ اجتماعي، حضور در ميادين و عرصه‌هاي مبارزه و جهاد و حركت‌هاي مردمي و حتي اراده پيشرفت در عرصه‌هاي علمي و خدمتگزاري متواضعانه و بي‌منت را براي ملت انقلابي و مسلمان ايران مي‌گشايد.
ايران عزيز ما در اين مقطع زماني، بيشتر مظهر اراده و اميد است و نقش نخبگان و جوانان با استعداد و توانمند ايراني در اين اميد و پيشرفت و قدم نهادن در مسير آينده درخشان آن، بي‌بديل است. اما جغرافياي نخبگي، منحصر در ساحت علم و فناوري يا ورزش و انواع مهارت‌ها نيست. هر نوع ممتاز بودنِ مثبت و مطلوب مي‌تواند نخبگي را تحقق بخشد. اين روزها ما شاهد جلوه نخبگي زبدگاني از مردمان اين سرزمين هستيم كه با نظر به افقي وسيع‌تر در راه اعتلاي پرچم مقدس وطن خود مجاهدت به عمل مي‌آورند؛ اينان نخبگان بصيرت و جهاد هستند. ما «ريزعلي خواجوي»ها و «علي لندي»ها را نخبگاني مي‌دانيم كه نامشان بايد بر سر در امكنه فرهنگي درج شود و از اين قبيل گل‌هاي سرسبد جامعه، شهدا و ايثارگراني هستند كه با ايثار جان و سلامت خود، اثري فوق‌العاده بر سرنوشت ايران اسلامي و ملت عزيزش گذاشتند و مدال بندگي را از معبود يگانه دريافت كردند.ابتدا فرصت را مغتنم شمرده و كسب نشان‌ها و مدال‌هاي متعدد و افتخارات علمي در المپيادهاي نجوم و اختر فيزيك، رياضيات، علوم زمين، جغرافيا، فيزيك، شيمي، زيست‌شناسي، رايانه و هوش مصنوعي، علوم انساني و نيز انواع افتخارات ورزشي اخير را به همه مردم عزيز كشورمان و تك‌تك افتخارآفرينان تبريك مي‌گويم و تجليل و قدرشناسي خود را نسبت به عزم و اراده پيشرانان قافله افتخار و اميد و پرچم‌داران پيشرفت كشور در همه اقشار نخبه از نوجوانان و جوانان تا مربيان و اساتيد و فرزانگان ابراز مي‌كنم.
انگيزه و اميد نخبگان براي تحول در كشور، شعله فروزنده‌اي است كه اينجانب در طول سال‌ها و دهه‌هاي گذشته از دور و نزديك شاهد آن هستم و مشاهده حركت عظيم و اميدآفرين نخبگان و جريان علمي در كشور و جلوه‌هاي اين حركت در قهرماني‌هاي مكرر، پي‌در‌پي و هر ساله در رشته‌هاي علمي، المپيادها و رشته‌هاي ورزشي براي همه ملت ايران، افتخارآميز و غرورانگيز است.رتبه‌هاي درخشان ورزشكاران پرتلاش كشورمان در رشته‌هاي مختلف در روزها و ماه‌هاي اخير و ثبت نصاب‌هايي تازه، از تلاش و همت و اراده و ايمان آنان حكايت مي‌كند. آن ورزشكاراني كه با قدرت جسماني و قوت روحي و اخلاقي و ايماني و تلاش مستمر خود بر اقتدار ايران عزيز در برابر چشم همه ملت‌ها مي‌افزايند و سرزنده بودن ملت غيور ايران را به رخ همه جهان مي‌كشند؛ آن بانوان ورزشكاري كه نشانه افتخارآميز پوشش زن ايراني را در جهان تلألو مي‌بخشند؛ آن مدال‌آوران ورزشي كه در قلب ملت ايران شادماني و شوق‌آفريني مي‌كنند و پرچم سرافراز ايران اسلامي را عزت مي‌بخشند؛ هر يك به اندازه خود در معنابخشي به ايران قوي، سهيم و موثرند.
از آنجا كه اين روزها، روزهاي نشاط و توجه به علم و تحقيق در دانشگاه‌ها و حوزات علميه و مدارس است، شايسته مي‌دانم در اين باب، سخني كوتاه با علاقه‌مندان دانش، نخبگان ملت و فرزنگان ايران عزيز داشته باشم.
نخبگي، يك نعمت و موهبت الهي است و مايه اصلي آن، استعداد و بهره هوشي است كه ملت ايران خصوصا جوانان كشورمان از اين نعمت و ثروت عظيم خداداد برخوردارند. شرط عقل و بندگي آن است كه انسان شكر نعمت الهي را نيكو به جاي آورد و اگر شكر در همه مراتب قلبي، زباني، و عملي آن صورت گيرد، مسير رسيدن به كمال آن نعمت فراهم مي‌شود. قدرشناسي نعمت نخبگي نيز ابتدا بايستي توسط خود شخص نخبه و سپس در مراتب بعد در محيط اطراف او از پدر و مادر و خانواده و معلم و استاد تا فضاي مدرسه و دانشگاه و نظام كشور صورت گيرد تا اين ظرفيت را رشد و فزوني بخشيده و آن را به درستي به كار گيرد. بر همين اساس شخص نخبه در شكر عملي اين نعمت مسووليت سنگين‌تري داشته و شايسته است علاوه بر توانمندسازي و رشدِ نخبگي خود، اين استعداد را به احسن وجه در حل مسائل كشور و جامعه به كار گيرد.نخبه شخصي نيست كه به صِرف دارا بودن استعداد و هوشِ قابل توجه همچون تافته‌اي جدا بافته تنها به اميال زودگذر و شخصي فكر كند؛ نخبه آن شخصي است كه دغدغه رشد استعدادش را دارد و خود را يك عنصر موثر در جامعه تعريف مي‌كند و از استعداد و ظرفيتش براي رشد خود و جامعه‌اش به صورت توأمان استفاده مي‌نمايد. نخبه ايراني نشان داده است كه مي‌توان دانش و استعداد را به ابزاري براي حل مسائل واقعي مردم و كشور تبديل كرد و از سلول‌هاي بنيادي و نانو و فناوري‌هاي زيستي تا فناوري‌هاي پيشرفته هوا و فضا و صنعت و معدن و پزشكي و كشاورزي و هسته‌اي و انرژي و زيرساخت، به دنبال كاربردي كردن علم و دانش و نخبگي خود بود. همه ما، آثار و جلوه‌هاي اين حركت پيش‌رونده را در زندگي واقعي مشاهده مي‌كنيم. توليد برق با توربين‌هاي ايراني در نيروگاه‌ها، فناوري دانش‌بنيان در آب‌شيرين‌كن‌هاي جزاير جنوبي، پرواز پهپادهاي كشاورزي بر فراز مزارع، باغ‌ها و شاليزارهاي شمالي براي بهينه‌سازي عمليات كشاورزي و آب و خاك، تولد فرزندان خانواده‌هاي نابارور با فناوري‌هاي پيشرفته رويان، تشخيص و درمان بيماري‌هاي صعب‌العلاج با راديوداروها، پايش زمين و آب و محصولات با ماهواره‌هاي سنجشي و ارتقاي بهره‌وري و امنيت غذايي با ابتكارات علمي و فناوري تنها نمونه‌هايي قابل بيان از اين مجموعه عظيم و پربركت است و بسياري ديگر از اين موارد خصوصا در عرصه‌هاي دفاعي و نظامي به وقت خود بارها چشمان دنيا را خيره كرده و در آينده نيز چنين خواهد بود. ايران قوي بر پايه اقتدار علمي و فناوري استوار است و اين محور، يكي از مهم‌ترين مولفه‌هاي نقش‌آفريني ايران در معادلات و نظم جديد جهاني است. پس كليد هر چه قوي‌تر شدن آن، مرزشكني و راه‌حل‌گشايي نخبگان در مسائل علمي كشور است و خباثت و جنايت دشمنان ايران اسلامي عليه دانشمندان و نخبگان، نشان‌دهنده نقش موثر نخبگان در قوت كشور است. آن دشمني كه دانشمندان برجسته و نخبگان موثر جامعه ما را در جنگ‌هاي تحميلي دوم و سوم و البته سال‌ها قبل از آن در محيط‌هاي علمي و زندگي عادي‌شان ترور مي‌كند، چشم ديدن پيشرفت و اقتدار ايران را ندارد و از همه ابزارها و شيوه‌هاي خود براي تضعيف نخبگان ايران عزيز استفاده مي‌كند؛ از نااميدسازي و مأيوس كردن تا تصرف ذهن و روح‌شان، بلعيده شدن در هاضمه استعمار نوين و تبديل كردن آنها به پيچ و مهره ماشين غارت و سرمايه‌سالاري غرب. غافل از اينكه قطره خون نخبگان و دانشمندان و اساتيد و دانشجويان و دانش‌آموزان شهيد اين ملت، توفاني از اراده و پيشرفت را به پا كرده و مي‌كند.
ملت ايران سابقه تمدن كهن خود و افتخارات گوناگون در علوم و فنون و برخورداري از مفاخر و دانشمندان نام‌آور جهان را در كنار دو قرن عقب‌ماندگي شديد و انفعال تاريخي دوران قاجار و پهلوي به ياد دارد. اين ملت، قدر و ارزش فراراهبرد پيروزمندانه «العِلمُ سلطان» و نتايج آن در نپذيرفتن سلطه علمي غرب و رشد سريع علمي و تحقيقاتي نخبگان در سه دهه اخير كه مقدار قابل توجهي از آن مرهون تدابير خاص و هدايت‌هاي رهبر عظيم‌الشأن شهيد قدس‌الله نفسه‌الزكيه بوده است را مي‌داند. اگر تا قبل از مقطع كنوني و جنگ تحميلي سوم، خيزش جديد علمي، توصيه‌اي لازم و ضروري براي نخبگان بود، تجربه دو جنگ اخير به همه ثابت كرد كه اين خيزش علمي جديد بايستي عميق و پرشتاب باشد.براي اين مقصود لازم است علاوه بر مسوولان دستگاه‌ها و مراكز علمي، تحقيقاتي و فناوري، يكايك نخبگان و فرزانگان ايران عزيز به ماموريت اصلي خود در ساخت آينده شكوهمند ايران اسلامي و پيشرفت و آباداني آن اهتمام ورزيده و نكات زير را مورد توجه قرار دهند: اولا، براي رشد علوم پايه و علوم انساني در كشور برنامه جدي و عملي دقيق وجود داشته باشد. رشد و توسعه علوم پايه از قبيل فيزيك، شيمي، علوم زيستي و رياضي به عنوان پايه‌هاي اصلي ساير علوم و فناوري‌هاي كاربردي، پيشران پيشرفت علمي و فناوري كشور است. هر ملتي كه به جايي رسيده، از علوم پايه رسيده و كشور بدون توسعه در اين علوم، همواره عقب مي‌ماند.ثانيا، تمركز بر حقايق كشف نشده، مرزشكني در علوم پايه و مسابقه دايمي براي حل مسائلِ حل نشده معروف در اين علوم خصوصا رياضيات به عنوان يك هدف و مقصد، مستمرا مورد توجه قرار گيرد.ثالثا، نقطه كليدي در خيزش علمي، خلاقيت و نوآوري است. ميدان دادن به خلاقيت و تخيل مثبت كه عنصر اصلي رشد و گشايش در همه يا عمده علوم است، شجاعت علمي براي ابداع و خلق و ابتكار و افزايش اعتماد به نفس شخصي و ملي براي تجربه كردن راه‌هاي نو و نرفته، بسيار لازم و مفيد است. در نظر گرفتن مشوق‌هاي قابل قبول و جذاب براي هر كسي كه بتواند خلاقيتي كارساز ارايه كند، در زمينه‌سازي اين مساله موثر است.
رابعا، خوداتكايي در حل مسائل علمي، فراهم كردن زيرساخت‌ها و رفع گلوگاه‌هاي فناوري براي كنشگري و عمل فراسرزميني، تركيبي از استحكام ساخت درون براي افق‌‌گشايي در سطح جهاني را ايجاد مي‌كند.خامسا، ميدان دادن به استعداد نخبگان رشته‌هاي تجربي و عملي از جمله در اتصال صنعت به دانشگاه از آغازين سال‌هاي دانشجويي و تسهيل كسب‌وكارهاي دانش‌بنيان، نقش مهمي در به‌كارگيري دانش و رشد نخبگان دارد. هم‌جهت شدن ظرفيت‌هاي علم و فناوري كشور و تقويت پيوند ميان نخبگان و مراكز علمي و تحقيقاتي با شركت‌هاي دانش‌بنيان، صنايع و حتي شركت‌هاي نوپا در كنار حمايت‌هاي دستگاه‌هاي اجرايي از زنجيره دانش تا مصرف، حول محور مسائل مهم امروز و فرداي كشور از قبيل آب، خاك، غذا و انرژي تا هوش مصنوعي مي‌تواند ميز كار استاد و دانشجو را از آزمايشگاه‌هاي دانشگاه‌ها و مراكز تحقيقاتي به كارگاه‌ها و كارخانجات متصل و منتقل كند. جهش شتابان در صورتي محقق مي‌شود كه منافع اقتصادي و بازار تجاري‌سازي محصولات و خدمات، با انگيزه و اراده نخبگان ممزوج شود و اتصال پايدار و مستمر نهاد علم و تحقيق را با صنعت و بازارِ مصرف برقرار كند.همچنين نقش‌آفريني مستقيم و موثر نخبگان انواع رشته‌هاي نظري و تجربي دانشگاه و حوزه در سطوح طرح‌ريزي و خط‌‌‌مشي‌گذاري، كمك شاياني به پيشرفت كشور مي‌كند و مسوولان وظيفه دارند از ظرفيت‌هاي فردي و عقلانيت و خرد جمعي نخبگان متعهد بهره وافر بگيرند.اگر اين مسير به درستي پيموده شود، مركز ثقل و كانون‌هاي دانش خصوصا بعضي از انواع علوم پايه به تدريج از كشورهاي غربي به ايران خواهد آمد و كشور در سال‌هايي نه چندان دور به مرجعيت علمي و فناوري تبديل شده و هدف پيش‌گفته رهبر حكيم و شهيدمان اعلي‌الله‌مقامه‌الشريف در مورد تبديل شدن فارسي به يكي از زبان‌هاي مرجع علمي دنيا محقق خواهد شد.ان‌شاءالله به بركت خون شهيدان عرصه نخبگي و دعاي خير سرور و مولايمان عجل‌الله تعالي فرجه‌الشريف، خيزش علمي عميق و شتابان نخبگان و فرزانگان ملت و پيشرفت همهجانبه ايرانِ هر چه قوي‌تر براي رسيدن به تمدن نوين اسلامي - ايراني محقق و ميسور شود.»
سيد مجتبي حسيني‌خامنه‌اي
۴/آبان /1405