گروه اجتماعي
به دنبال صدور هشدار قرمز هواشناسي براي استان‌هاي تهران، خوزستان، كردستان، لرستان، چهارمحال و بختياري و كهگيلويه و بويراحمد، گزارش‌ها از جاري شدن سيلاب، رانش زمين، مسدود شدن مسيرهاي جاده‌اي و روستايي و آبگرفتگي خيابان‌ها در برخي شهرهاي اين استان‌ها خبر مي‌دهد. طبق اعلام سازمان مديريت بحران كشور، از شامگاه جمعه، 25 استان تحت تاثير پديده بارش و ال‌نينو قرار گرفته، اما در اين ميان، چند استان شرايط خاص‌تري داشتند و سازمان هواشناسي كشور، روز چهارشنبه درباره وضعيت جوي در اين استان‌ها هشدار داد كه از روز جمعه، اين هشدارها جدي‌تر شد تا در نهايت شدت بارش‌ها در بعضي شهرهاي كشور، خساراتي به زيرساخت‌ها و مناطق مسكوني وارد كرد. پيش‌بيني سازمان هواشناسي كشور اين بود كه در روزهاي شنبه و يكشنبه، استان‌هاي خوزستان، لرستان، چهارمحال‌وبختياري، كهگيلويه‌وبويراحمد، كردستان و تهران كه هشدار قرمز دريافت كرده‌اند با شرايط خاص‌تري نسبت به ساير استان‌هاي كشور مواجه شوند ولي طبق گزارش‌هايي كه معاون عمليات سازمان امداد و نجات جمعيت هلال‌احمر دريافت كرده، بارش‌ها در بقيه استان‌ها و از جمله، كرمانشاه، ايلام، زنجان، بوشهر، مركزي، اصفهان، گيلان، مازندران، اردبيل و تمام مناطق واقع در دامنه‌هاي جنوبي البرز هم ادامه دارد و احتمال وقوع سيلاب، طغيان رودخانه‌ها، آبگرفتگي معابر و زيرگذرها، رعدوبرق و وزش باد شديد، علاوه بر آسيب به شبكه‌هاي خدماتي مثل برق و گاز و مخابرات، از جمله مخاطراتي است كه به دنبال اين‌بارش‌ها پيش‌بيني شده است.
تاكيد تمام مسوولان حوزه مديريت بحران براي اين دو روز، خودداري از سفرهاي غيرضروري و به خصوص، خودداري از تردد با خودروي شخصي، پرهيز جدي از كوهنوردي و صعود به ارتفاعات و توقف و اتراق در حاشيه رودخانه و مسيل‌ها به دليل خطر طغيان و وقوع سيلاب بوده و اين‌طور كه سازمان مديريت بحران كشور اعلام كرده، تمام دستگاه‌هاي امدادي و خدماتي، از جمعه و به دنبال آغاز بارش‌ها در وضعيت آماده‌باش قرار گرفته‌اند.
با اين حال ميزان خسارات بارش‌ها در استان‌هاي تهران، خوزستان، كردستان، لرستان، چهارمحال و بختياري و كهگيلويه و بويراحمد كه به‌طور مشخص هشدار قرمز هواشناسي دريافت كردند، كم نبوده و طبق اعلام رييس سازمان مديريت بحران كشور، در حالي كه تا عصر ديروز، بيشترين بارش‌ها در استان‌هاي لرستان و چهارمحال و بختياري گزارش شده، بارش‌ها باعث قطع برق 100 روستاي استان لرستان شده و چند مسير در محدوده استان لرستان و خوزستان به دليل فرونشست يا ريزش كوه، مسدود شده است.
گزارش ديگري از خسارات بارش‌ها در استان لرستان و به نقل از فرماندار خرم‌آباد حاكي از آن است كه بر اثر ورود رسوبات ناشي از سيلاب، راه دسترسي ۱۵۸ روستا مسدود شده، تعدادي از منازل مسكوني در مناطق آسيب‌ديده دچار آبگرفتگي شده، شكستگي دكل‌هاي برق باعث قطع برق ۱۲۰ روستا شده و گازرساني به هفت روستا هم قطع شده و دو دهانه پل در مناطق آسيب‌ديده هم تخريب شده است.
طبق اعلام جمعيت هلال احمر، تا بعد از ظهر ديروز هم به دنبال شدت بارش‌ها در 8 استان، به 69 آسيب ديده از اين پديده جوي امدادرساني شده و در متن بيانيه اين نهاد امدادي آمده است: «در بازه زماني ساعت ۹ صبح روز ۱۴ آبان تا ساعت 9 صبح ۱۶ آبان ۱۴۰۵، در پي ورود سامانه بارشي به كشور، استان‌هاي اصفهان، لرستان، چهارمحال و بختياري، البرز، كرمان، كهگيلويه و بويراحمد، مازندران و مركزي تحت تاثير قرار گرفتند. شهرستان گلپايگان و معابر روستايي اين شهرستان در استان اصفهان، شهرستان خرم‌آباد، شهر سپيددشت، شهرستان دورود، محور دورود به سپيددشت در استان لرستان، شهرستان كوهرنگ در استان چهارمحال و بختياري و شهرستان نظر‌آباد در استان البرز، دچار آبگرفتگي و سيلاب شدند و 69 نفر در اين حوادث آسيب ديدند و امدادرساني شدند.
اما علاوه بر اين اطلاعيه، گزارش‌هاي استاني هم از گستردگي خسارات ناشي از بارش‌هاي شبانه‌روز گذشته در بسياري استان‌هاي كشور حكايت دارد.
بنا به گزارش دفاتر استاني خبرگزاري‌ها، در سپيددشت لرستان، بارش‌هاي شديد و سيل‌آساي سامانه اخير خسارت‌هايي به منازل مسكوني و راه‌هاي ارتباطي وارد كرده و منازل ۲۸ خانوار در اين منطقه دچار آبگرفتگي شده و نيروهاي امدادي به ۱۱۰ نفر از افراد گرفتار در شرايط ناشي از بارندگي كمك كرده‌اند.
همچنين چندين نقطه از خطوط ريلي محور جنوب در محدوده استان لرستان به دليل آب‌شستگي دامنه كوه‌ها و ريزش سنگ به مسير مسدود شده است. بارندگي‌هاي اخير در اين منطقه علاوه بر زيرساخت‌هاي جاده‌اي، تردد ريلي را نيز تحت تاثير قرار داده است.
در شهرستان اليگودرز نيز طغيان رودخانه « زز » در بخش « ززوماهرو » خسارت‌هايي به مسيرهاي ارتباطي روستاها وارد كرده علاوه بر آنكه جاري شدن سيلاب و رانش زمين، راه ارتباطي تعدادي از روستاها را با مشكل مواجه كرده و گزارش‌ها از مسدود شدن مسير ۵۰ روستا در اين شهرستان حكايت دارد.
در استان ايلام، افزايش حجم روان‌آب‌ها موجب طغيان رودخانه چوار شده است. بارندگي‌هاي شديد در اين منطقه، جريان آب رودخانه را افزايش داده و احتمال گسترش سيلاب در مناطق پايين‌دست را به همراه داشته است.
تصاوير منتشرشده از شهر ايلام، آبگرفتگي معابر و جاري شدن سيلاب در برخي خيابان‌ها را نشان مي‌دهد علاوه بر آنكه بارش‌هاي شديد و افزايش حجم آب در مسيرهاي هدايت روان‌آب، عبور و مرور در بخش‌هايي از شهر را با مشكل مواجه كرده است.
بارندگي‌هاي شديد در استان البرز هم موجب آبگرفتگي گسترده معابر كرج شده و تردد خودروها و شهروندان را در برخي خيابان‌ها با مشكل مواجه كرده و تصاوير منتشرشده از سطح شهر، تجمع آب در معابر و جاري شدن روان‌آب در برخي مسيرها را نشان مي‌دهد.
بارش شديد باران در شهرستان محلات در استان مركزي هم موجب سيلابي شدن بخش‌هايي از جاده‌هاي ارتباطي شده و در پي اين‌بارندگي‌ها، مسير ارتباطي روستاي گلچشمه به محلات، آسيب ديده است. در شهرستان خمين هم بارندگي‌هاي شديد كه تا صبح شنبه به 49.7 ميلي‌متر رسيده، موجب جاري شدن سيلاب در برخي معابر شده و تصاوير منتشرشده از اين منطقه، حجم بالاي روان‌آب‌ها و آبگرفتگي مسيرهاي شهري را نشان مي‌دهد.
در استان چهارمحال‌وبختياري، بارندگي‌هاي اخير موجب افزايش جريان آب در سرچشمه زاينده‌رود در منطقه كوهرنگ شده كه اين افزايش، طغيان آب در سرچشمه زاينده‌رود را به دنبال داشته است.
بنا به گزارش‌هاي استاني، كوهرنگ با ثبت ۶۸.۵ ميلي‌متر بارندگي تا شامگاه جمعه، بيشترين بارش استان چهارمحال و بختياري را در شبانه روز ۱۵ آبان داشته كه افزايش بارندگي در اين منطقه، علاوه بر پرآب شدن سرچشمه‌ها، احتمال جاري شدن سيلاب را افزايش داده است.
به دنبال هشدار سازمان هواشناسي درباره بارش شديد باران و برف، پليس راه هم از مسدود شدن مسير شمال به جنوب و جنوب به شمال جاده چالوس و آزادراه تهران-شمال از عصر ديروز تا اطلاع ثانوي و با هدف تامين ايمني مسافران و كاربران جاده‌اي خبر داده و در حالي به مسافران توصيه كرده كه از مسيرهاي جايگزين براي تردد به شمال كشور استفاده كنند كه ترافيك در آزادراه قزوين-كرج-تهران در محدوده‌هاي گلشهر و محمدشهر و آزادراه كرج-قزوين در محدوده شهرك صنعتي كاسپين هم سنگين گزارش شده است.
تهران اين روزها را چگونه سپري مي‌كند؟
استان تهران، يكي از استان‌هايي بود كه ديروز و بعد از 7 سال، هشدار قرمز بابت مخاطرات جوي دريافت كرد و 6 شهرستان استان تهران شامل فيروزكوه، دماوند، امامزاده داوود، پرديس، شميرانات و بخش كن در شهر تهران مشمول هشدار قرمز شده‌اند. بارندگي پيوسته در پايتخت و نيمه شمالي استان هم، از شامگاه جمعه آغاز شد و طبق اعلام مركز مديريت بحران استانداري تهران، بيشترين بارش در شبانه روز جمعه تا شنبه، در منطقه پس‌قلعه با 45 ميلي‌متر بارندگي ثبت شده، اما مركز هماهنگي عمليات اضطراري سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران هم خبر داده كه ميزان پرشدگي روددره دربند در صبح شنبه حدود ۷ درصد بوده است. گزارش از وضعيت بارندگي‌ها در استان تهران، حكايت از بارش اولين برف پاييزي در شمشك و همچنين، بارش برف در ارتفاعات شمالي تهران دارد و درياچه تار در شهرستان دماوند هم با بارش 20 سانت برف پاييزي، سپيدپوش شده است.
اما در كنار زيبايي‌هاي اين‌بارش كه بركتي است براي پايتخت و شهرستان‌هاي استان، مخاطرات اين‌بارش هم در تصاوير ارسالي شهروندان ثبت شده است. در حالي كه رييس مركز عمليات اضطراري شهر تهران از احتمال اختلال در تلفن‌هاي ثابت و همراه و همچنين اختلال در حامل‌هاي انرژي در روزهاي شنبه و يكشنبه و به دنبال سيل عظيم بارش‌ها در استان خبر داده و پيش‌بيني كرده كه با آبگرفتگي وسيع در سطح شهر و بالا آمدن آب رودها و رودخانه‌ها مواجه باشيم، بعد از ظهر ديروز خبري هم درباره آبگرفتگي ايستگاه متروي تئاتر‌شهر و البته اقدام زودهنگام عوامل مترو براي مهار نفوذ آب به اين ايستگاه تقاطعي منتشر شد كه مدير ارتباطات و امور بين‌الملل شركت بهره‌برداري متروي تهران در توضيح اين حادثه گفت كه منشا ريزش آب، نفوذ آب از سطح خيابان به داخل ايستگاه مترو بوده و اين موضوع ارتباطي با تاسيسات مترو نداشته و غير از اين مورد هم هيچ مشكل جدي و حادي در هيچ‌يك از ايستگاه‌هاي مترو گزارش نشده و تمامي موارد مرتبط با آبگرفتگي و ريزش آب نيز مهار و كنترل شده است.
يك منبع آگاه در مديريت شهري پايتخت، در گفت‌وگو با « اعتماد» درباره مخاطرات اين‌بارش از بابت جاري شدن سيلاب در پايتخت گفت كه مناطق شمالي تهران، منطقه 14 كانال منوچهري (ابوذر)، مناطق 15، 21، 22، 8 (مسيل باختر)، 1، 2، 5 و منطقه 3 تهران و همچنين ساختمان شهرداري منطقه 15 در خطر وقوع سيلاب قرار دارند و گزارش‌هاي نهادهاي امدادي و مديريت شهري هم حاكي از پرشدگي 41 درصدي كانال پارك ارم، پرشدگي قابل توجه مسيل منوچهري (ابوذر) است كه خطر جاري شدن سيل را تشديد مي‌كند علاوه بر آنكه مناطق دربند، دركه، وردآورد، چيتگر، پارك ارم، جمشيديه و مسيل منوچهري گلوگاه سيلابي پايتخت هستند.
علي نصيري؛ رييس سازمان پيشگيري و مديريت بحران شهر تهران هم در گفت‌وگو با « اعتماد » در توضيح آخرين وضعيت پايتخت بابت بارش‌هايي كه از شامگاه جمعه در شهر تهران آغاز شده و همچنين در توصيف هشدار قرمزي كه سازمان هواشناسي براي استان تهران صادر كرده، گفت: «هشدار قرمز به معناي احتمال بروز سيلاب با خسارات گسترده است. البته هشدار قرمز عمدتا براي مناطق شمالي استان تهران از جمله شميرانات، ميگون، لواسان، شمشك، دربند، آبعلي و پرديس صادر شده و ميزان بارش‌ها هم از روز جمعه قابل توجه بوده چنانكه به عنوان نمونه، از ساعت 6 عصر روز جمعه تا 10 و نيم صبح شنبه، در ايستگاه سولقان 34 ميلي متر و در ايستگاه بهرود 23 ميلي‌متر بارندگي گزارش شده كه عدد بزرگي است. بنابراين، تمركز هشدار قرمز سازمان هواشناسي بر شهر تهران نبوده ولي شهر تهران هم تحت‌الشعاع اين هشدار خواهد بود. در هشدار تكميلي كه روز شنبه 16آبان صادر شد، سازمان هواشناسي پيش‌بيني كرد كه فعاليت سامانه بارشي در استان تهران، تا پايان شامگاه يكشنبه ادامه دارد و هواي تهران هم سردتر خواهد شد. همچنين طبق اين هشدار قرمز، احتمال لغزندگي معابر در شهر و وقوع صاعقه، وزش باد شديد در ارتفاعات و همچنين احتمال تگرگ و كولاك برف در بالادست شهر هم وجود دارد. »
نصيري در ادامه توضيحاتش درباره تدابير ايمني براي پايتخت در مواجهه با اين حجم از بارش‌هاي پاييزي افزود: «پنجشنبه دو هفته قبل، با شهرداران 7 منطقه‌اي كه گلوگاه سيلابي تهران محسوب مي‌شود، جلسه داشتيم و اين گلوگاه‌ها بررسي شد و در حال حاضر هم، نقشه پهنه‌بندي سيل در پايتخت را داريم. در سطح شهر تهران، ايستگاه‌هاي سنجش راداري ميزان آب رود‌دره‌ها در مناطقي از جمله دربند، دركه، وردآورد، كانال مجاور اتوبان باكري، تجريش، مسيل منوچهري (ابوذر) مجاور ساختمان شهرداري منطقه 15، پارك چيتگر، پارك ارم و جمشيديه مستقر است. از روز جمعه و با آغاز بارش‌ها در شهر تهران، علاوه بر دستور آماده‌باش به تمام شهرداري‌ها و ايستگاه‌هاي آتش‌نشاني و ستاد مديريت بحران در مناطق 22 گانه پايتخت، با توجه به استمرار بارندگي، احتمال بالازدگي آب از كانال‌ها به دليل اشباع ظرفيت كانال وجود دارد. در برخي نقاط شهر كه نگراني از بالازدگي آب وجود داشت، پمپ‌هاي تخليه سيل در كنار گلوگاه‌هاي سيلابي شهر مستقر شد و عوامل آتش‌نشاني، خدمات شهري و مديريت بحران هم در اين نقاط حضور دارند. در بعضي گلوگاه‌هاي سيلابي مثل كانال‌ها هم نيوجرسي بتوني قرار داديم كه در صورت بالازدگي آب از كانال، جريان آب توسط اين نيوجرسي‌ها هدايت شود. تا بعدازظهر شنبه هيچ خسارت جاني به سبب بارندگي‌ها گزارش نشده و از شامگاه جمعه تا بعدازظهر شنبه 12 مورد سقوط درخت، 15 مورد آبگرفتگي معابر و چند مورد آبگرفتگي ساختمان‌هاي مسكوني و تجاري و مساجد اتفاق افتاده است. فعلا نگراني مهم در شهر تهران نداريم. با توجه به اينكه نقاطي در شهر تهران به دليل سستي لايه‌هاي خاك با خطر فروريزش مواجهند، در اين وضعيت جوي و به دليل حجم روان آبي كه در زير زمين جاري خواهد شد، احتمال فروريزش زمين صفر نيست ولي خطر شايعي نيست. آن دسته از دارايي‌هاي شهر كه در معرض سيل هستند و از جمله، ايستگاه‌هاي مترو و بيمارستان‌ها و حتي ساختمان‌هاي دولتي را هم شناسايي كرديم و با روساي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي درباره بيمارستان‌هاي در معرض سيل مكاتبه كرديم و هشدار لازم را داديم. به مردم توصيه مي‌كنيم كه تا روز دوشنبه از هر گونه كوهنوردي و سفر به تفرجگاه‌ها و همچنين از سفر به استان‌هاي درگير بارش و از جمله استان تهران و به خصوص، نقاط شمالي استان تهران و از جمله، لواسانات و شميرانات و رودبار قصران و امامزاده داوود خودداري كنند. براي شهروندان تهراني هم اين توصيه را داريم كه تا دوشنبه، از تردد غير ضروري با خودرو پرهيز كنند تا بار ترافيكي شهر حجيم نشود. شهروندان، در صورت مواجهه با جريان سيلاب، فقط به سمت ارتفاعات بروند و به هيچ‌وجه در مواجهه با آبگرفتگي، وارد جريان آب نشوند، چون آب روان با عمق 15سانتي‌متر مي‌تواند يك فرد بزرگسال را با خود ببرد و 30 سانتي‌متر آب روان هم مي‌تواند يك خودرو را ببرد. »