منزلت زن از نگاه بنيان‌گذار (۱۷)
احمد مازني
حضرت فاطمه زهرا (س)؛ الگوي زنان ايراني
ماه‌هاي جمادي الاول و جمادي الثاني مزين به نام مبارك حضرت فاطمه زهرا (س) است. براساس روايات مختلف، مراسم سوگواري فاطميه برگزار مي‌شود و پس از آن زادروز آن حضرت در بيستم جمادي‌الثاني است كه در ايران روز زن و گراميداشت مقام مادر است؛ يكي از جلوه‌هاي برجسته نگاه ارزش‌مدار
امام‌خميني (ره) به جايگاه زن، انتخاب سالروز ولادت حضرت فاطمه زهرا (س) به عنوان روز زن است؛ انتخابي كه فراتر از يك نامگذاري تقويمي، بيانگر نگرش عميق ايشان به منزلت زن و ضرورت معرفي الگوهاي متعالي براي زنان جامعه اسلامي است. از ديدگاه امام خميني (ره)، حضرت فاطمه زهرا(س) والاترين الگوي زن در تاريخ بشريت است و سيره و سبك زندگي آن بانوي بزرگ مي‌تواند راهنماي زنان در عرصه‌هاي فردي، خانوادگي و اجتماعي باشد.
بر همين اساس، ايشان در ارديبهشت ۱۳۵۸، سالروز ولادت حضرت فاطمه (س) را به عنوان روز زن اعلام كردند تا اين مناسبت، فرصتي براي بازشناسي مقام زن و تبيين نقش او در جامعه باشد. امام خميني (ره) در نخستين پيام راديو-تلويزيوني خود به مناسبت ميلاد حضرت فاطمه زهرا (س)، با اشاره به جايگاه تاريخي و مبارزاتي اين بانوي بزرگ و دخترش حضرت زينب كبري (س)، فرمودند: «فردا روز زن است. روز زني است كه عالم به او افتخار دارد؛ روز زني است كه دخترش در مقابل حكومت‌هاي جبار ايستاد و آن خطبه را خواند و آن حرف‌ها را زد كه همه مي‌دانيد؛ زني كه در مقابل يك جباري ايستاد
-كه اگر مردها نفس مي‌كشيدند همه را مي‌كشتند- و نترسيد و ايستاد و محكوم كرد حكومت را، يزيد را محكوم كرد. به يزيد فرمود تو قابل آدم نيستي، تو انسان نيستي. زن يك همچو مقامي بايد داشته باشد.» (صحيفه امام، ج ۷، ص ۳۴۰)
در نگاه امام، الگوي زن مسلمان تنها به عرصه خانواده محدود نمي‌شود، بلكه حضور آگاهانه، شجاعانه و مسوولانه در صحنه‌هاي اجتماعي و دفاع از حق و حقيقت نيز از جلوه‌هاي منزلت زن است. از همين رو، ايشان در امتداد سيره حضرت فاطمه زهرا(س)، حضرت زينب كبري (س) را نيز الگويي برجسته براي زنان ايراني معرفي مي‌كنند و با تجليل از مادراني كه در راه اسلام و ارزش‌هاي الهي از عزيزان خود گذشته‌اند، مي‌فرمايند: «ما مكرر ديديم كه زنان بزرگواري زينب‌گونه -عليهاسلام‌الله- فرياد مي‌زنند كه فرزندان خود را از دست داده و در راه خداي تعالي و اسلام عزيز از همه چيز خود گذشته و مفتخرند به اين امر و مي‌دانند آنچه به دست آورده‌اند بالاتر از جنات نعيم است، چه رسد به متاع ناچيز دنيا...» (صحيفه امام، ج ۲۱، ص ۳۹۸) امام خميني(ره) در چهارم ارديبهشت ۱۳۶۰ نيز به مناسبت سالروز ولادت حضرت فاطمه زهرا(س)، پيام ديگري صادر كردند و اين روز را فرصتي براي پاسداشت مقام و نقش تاريخي زن دانستند. در بخشي از اين پيام آمده است: «روز ولادت سراسر سعادت صديقه طاهره كه والاترين روز براي انتخاب روز زن است، به ملت شريف ايران، خصوصا زنان محترم تبريك و تهنيت عرض مي‌كنم... در چنين محيط فاسد و وحشت‌زايي، پيامبر بزرگ اسلام دست زن را گرفت و از منجلاب عادات جاهليت نجات بخشيد... تا نشان دهد كه زن، بزرگي ويژه‌اي در جامعه دارد كه اگر برتر از مرد نباشد، كمتر نيست. پس اين روز، روز حيات زن و روز پايه‌گذاري افتخار و نقش بزرگ او در جامعه است.» (صحيفه امام، ج ۱۴، ص ۳۱۶)
بنابراين، نامگذاري زادروز حضرت فاطمه زهرا(س) به عنوان روز زن، در انديشه بنيان‌گذار جمهوري اسلامي، حامل پيامي روشن است؛ كرامت زن، برخورداري از شخصيت مستقل، نقش‌آفريني در خانواده و جامعه و حضور آگاهانه در مسير حق، از اصول بنيادين نگرش اسلام به زن است. اين روز، فرصتي براي بازگشت به الگوهاي اصيل و بازخواني جايگاه والاي زن در فرهنگ اسلامي و ايراني است.