از تغيير رييس كاركنان كاخ سفيد تا پرونده هگست و رقابت جانشينان؛ لرزههاي شكست سنگين جمهوريخواهان در انتخابات مياندورهاي كنگره به كاخ سفيد و كابينه ترامپ را آشكارتر كرده است، بدين معنا كه پيروزي دموكراتها در هر دو مجلس كنگره، تنها موازنه قدرت در واشنگتن را تغيير نداد، بلكه بحث درباره مسوول يا مسوولان و متغيرهاي شكست اين حزب، آينده اعضاي دولت و مسير باقيمانده رياستجمهوري دونالد ترامپ و سياستهايش را متاثر كرده و موجب شده تا هم ميان اعضاي كاخ سفيد بلكه فراتر از آن در حزب «ماگا» شاهد نوعي چندصدايي عريان باشيم. دولتي كه تا پيش از انتخابات ميكوشيد تصويري منسجم از خود نشان دهد، اكنون با پرسشي دشوار روبهرو است؛ آيا براي جبران شكست بايد سياستها تغيير كنند يا افرادي كه مجري آن سياستها بودهاند؟
اين گزارش با تكيه بر دادههاي نشريههايي چون فايننشالتايمز، نيوزويك و موسسه مطالعاتي شوراي آتلانتيك، موقعيت اعضاي دولت و نزديكان رييسجمهور امريكا را بررسي كرده؛ از مقامهايي كه با فشار براي بركناري و استيضاح روبهرو هستند تا چهرههايي كه در ميانه بحران، آينده سياسي خود را دنبال ميكنند.
نخستين نشانه اختلافات، فرداي انتخابات آشكار شد. زماني كه جيدي ونس، معاون رييسجمهور امريكا جنگ با ايران را عامل شكست جمهوريخواهان معرفي كرد و خواستار گفتوگويي صريح درباره مسير آينده شد. ساعاتي بعد، گزارشهايي درباره كنارهگيري ماركو روبيو، وزير خارجه و مشاور امنيت ملي منتشر ولي بلافاصله توسط شخص روبيو تكذيب شد، اما رد خود را برجاي گذاشت و موجب گشت تا برخي مفسران و تحليلگران امريكايي با استناد به رقابتهاي فشرده براي كارزار 2028 رياستجمهوري اين احتمال را برجسته كنند كه روبيو ممكن است براي نگه داشتن شانس پيروزي احتمالياش در اين رقابت از ترامپ و كابينهاش فاصله بگيرد. اين خبر و احتمال به وزير خارجه كابينه ترامپ محدود نماند و موجب شد تا درباره فاصله گرفتن چهرههاي آيندهدار حزب از تصميمهاي پرهزينه ترامپ پرسشهاي بيپاسخي باقي بماند.
1- موقعيت شكننده هگست
در اين ميان، پيت هگست، وزير دفاع بيش از ديگران در معرض فشار قرار گرفت. او در آستانه ارايه طرح استيضاحش به مجلس نمايندگان، با انتشار ويديويي از عملكرد خود دفاع كرد، تلاش مخالفان را سياسي دانست و تاكيد كرد كه از موضعش عقبنشيني نميكند. ترامپ نيز اعلام كرد قصد دارد او را در اين سمت نگه دارد، هر چند پذيرفت درخواستهايي براي جايگزيني وزير دفاع دريافت كرده است. رييسجمهوري حتي پا را فراتر گذاشت و در شبكه اجتماعي ايكس ادعا كرد: «پيت هگست براي دفاع از خود در برابر توماس مسي، نماينده سابق كنگره كه فردي ناراضي، عصباني و شكستخورده است، نمره A با سه علامت مثبت (+ + +) ميگيرد. او يك بازنده تمامعيار است!» از همين رو تلاش توماس مسي، نماينده جمهوريخواه براي پيشبرد استيضاح وزير دفاع امريكا سرانجام در رايگيري مقدماتي ۱۰ نوامبر متوقف شد؛ مجلس با ۲۱۱ راي در برابر ۲۰۴ راي، طرح را به كميته قضايي ارجاع داد و مانع رسيدگي فوري به آن شد.
فايننشالتايمز در گزارشي، هگست را چهره اصلي جنگ نامحبوب با ايران معرفي ميكند؛ جايگاهي كه او را به يكي از آسيبپذيرترين اعضاي دولت ترامپ تبديل كرده است. مجري پيشين فاكسنيوز، از آغاز انتخابي بحثبرانگيز براي وزارت دفاع بود و تغييرات گستردهاش در فرماندهي ارتش، محدوديت رسانهها و نحوه ارتباط با نمايندگان، مخالفتهايي فراتر از حزب دموكرات ايجاد كرد. اكنون منتقدان او فقط درباره نتيجه جنگ سوال ندارند؛ شيوه اداره پنتاگون نيز زير ذره بين است. توماس مسي در هشت محور استيضاح، هگست را به اقدام نظامي بدون مجوز كنگره، نقض الزامات حفاظت از غيرنظاميان و سوءاستفاده از اختيارات متهم كرده است. البته اين موارد در طرح استيضاح مطرح شدهاند و هنوز درباره صحت قضايي آنها حكمي صادر نشده است.
كوري شيك، پژوهشگر ارشد و مدير مطالعات سياست خارجي و دفاعي موسسه امريكن انترپرايز با انتشار گزارشي تلاش كرد تا فرآيند استيضاح هگست كه بينتيجه مانده را با انتشار يادداشتي در فارنپاليسي در سطحي گستردهتر بررسي كند. به نوشته شيك: كنار گذاشتن فرماندهان باتجربه، برنامهريزي نامناسب، طولاني شدن ماموريت نيروها و دشواري تامين بودجه، توان مديريتي وزارت دفاع را تضعيف كرده است. او همچنين رابطه آسيبديده هگست با كنگره را مشكلي اساسي براي اداره نهادي ميداند كه به تصويب بودجه وابسته است. حال آنگونه كه شيك نوشته حمايت ترامپ فعلا به حفظ هگست براي ماندن در اين سمت كمك كرده است. جمهوريخواهان در رايگيري اخير مانع پيشبرد فوري طرح شدند، اما ارجاع به كميته، تبرئه وزير دفاع يا پايان هميشگي پرونده نيست. با آغاز كار كنگره جديد، دموكراتها ميتوانند روند تازهاي را پيگيري كنند. كاترين دان تنپاس، پژوهشگر تغييرات نيروي انساني دولتهاي امريكا نيز به رسانه امريكايي نيوزويك گفته احتمال بركناري هگست ميتواند با تلاش براي كاهش تنش پيش از تحقيقات كنگره ارتباط داشته باشد. در مقابل، باقيماندن او به معناي ادامه دفاع كاخ سفيد از مقامي است كه مسووليت جنگ بيش از ديگران به نامش ثبت شده است.
2- وقتي شاهين امريكايي
جاي حامي ترامپ را گرفت
نخستين تغيير مهم، اما در دفتر رييسجمهور رخ داد. ترامپ درست ساعاتي بعد از مصاحبه 60 دقيقهاياش كه در جريان آن با هرگونه تغيير در كابينه مخالفت كرد، سوزي وايلز را از رياست كاركنان كاخ سفيد كنار گذاشت و استيون ميلر، معاون او و از نزديكترين مشاوران خود را جانشينش كرد. وايلز به تشكيلات سياسي ترامپ منتقل شد و ميلر از ۹ نوامبر مسووليت تازه را برعهده گرفت. گفته ميشود سوزي وايلز تنها يك روز پس از اعلام كنارهگيري از اين سمت با اتهامهاي سنگين فساد و نفوذ شركتها بر تصميمهاي دولت روبهرو شده است. حال اين جابهجايي نشان داد باوجود تاكيدهاي اوليه رييسجمهوري بر حفظ تيم، تغييرات و جابهجايي مهرهها آغاز شده است. هر چند كه تاكنون معلوم نيست به بازسازي گسترده دولت منتهي ميشود يا خير و آيا چهرههايي راديكالتر در اين كابينه تعريف شوند. بسياري در اين باره ترديد دارند بالاخص بعد از آنكه آكسيوس با انتشار گزارشي ميلرف چهره تازه منصوب شده را شاهين امريكايي خواند و دربارهاش نوشت «استيون ميلر هيچ شباهتي به سوزي وايلز ندارد: او به قدرت تقريبا بيحدوحصر رياستجمهوري باور دارد، حزب دموكرات را يك سازمان افراطي ميداند و در روياي سركوب بيرحمانه مهاجرت و دشمنان خارجي است.»
در ادامه اين گزارش آمده: استيون ميلر، رييس جديد كاركنان كاخ سفيد، نه فقط با هيچيك از كساني كه در دوره ترامپ اين سمت را داشتهاند، متفاوت است، بلكه با هيچيك از كساني كه در دوران مدرن اين جايگاه قدرتمند را اشغال كردهاند قابل مقايسه نيست. او سختگيرترين سختگير است و ميداند چگونه اهرمهاي قدرت را بكشد تا خواستهاش را پيش ببرد و دولت امريكا را به يك ماشين «امريكا را دوباره با عظمت كن» «ماگا» تبديل كند.همزمان راجر استون، يكي از قديميترين دوستان و مشاوران رييسجمهوربه آكسيوس گفت: «استيون مشاور زمان جنگ ترامپ است»؛ چهرهاي كه بسياري او را مغز متفكر «ماگا» قلمداد ميكنند. درنهايت بايد گفت انتصاب ميلر به رياست كاركنان كاخ سفيد، مهمترين نشانه عملي جهتگيري ترامپ پس از شكست است. او برخلاف چهرههايي كه آيندهشان زير سوال رفته، ارتقا گرفته و اكنون در موقعيت مركزي هماهنگي دولت قرار دارد. ترامپ با اين انتخاب، به يكي از وفادارترين مشاوران خود اختيار بيشتري داده است. فايننشالتايمز نقش ميلر در طراحي سياست سختگيرانه مهاجرتي را برجسته ميكند؛ سياستي كه در ابتدا بسيار برجسته بود و مورد حمايت امريكاييها، اما شيوه اجرا و اخراجهاي گسترده بسياري از مهاجران، به نارضايتيها دامن زد. اين روزنامه، واكنش به عمليات مهاجرتي را از زمينههاي بازگشت بخشي از رايدهندگان لاتينتبار به دموكراتها ميداند.
نيوزويك نيز تفاوت ميلر با وايلز را معنادار ارزيابي ميكند، زيرا وايلز بيشتر مدير انتخاباتي و هماهنگكننده سياسي بود، درحالي كه ميلر با جهتگيري ايدئولوژيك و اجراي سياستهاي سختگيرانه شناخته ميشود. ارتقاي او الزاما نشانه تعديل نيست؛ ميتواند نشان دهد ترامپ پاسخ به شكست را در اجراي منسجمتر همان برنامهها جستوجو ميكند. با اين همه اين منابع بهتنهايي مبناي كافي براي نسبت دادن موضع مشخص جنگطلبانه درباره ايران به او نيستند.
3- سوزي وايلز
از معمار پيروزي تا نخستين قرباني
وايلز در پيروزي انتخاباتي ترامپ در سال ۲۰۲۴ نقشي محوري داشت و انتظار ميرفت تجربهاش، نظم بيشتري به دوره دوم رياستجمهوري رييسجمهوري بدهد. او در آغاز، اجراي سياستهاي دولت را هماهنگ ميكرد و برخلاف شماري از پيشينيانش، توانست مدتي طولاني در اين موقعيت دشوار بماند. اما شكست انتخاباتي جمهوريخواهان، همين سابقه را به مبناي انتقاد از او و سياستهايش تبديل كرد. منتقدان پرسيدند چرا كسي كه بابت پيروزي اعتبار گرفته، نبايد درباره ناكامي دولت پاسخ بدهد. كارولين سانشاين، دستيار پيشين ترامپ در فاكسنيوز خواستار استعفاي وايلز شد و گفت مهارت انتخاباتي اين زن موجب مديريت موثر كاخ سفيد نشده است.روايت فايننشالتايمز بر ناتواني وايلز در مهار پراكندگي اولويتها، بهبود توضيحات عمومي درباره جنگ و جلبتوجه ترامپ به بحران هزينه زندگي تاكيد دارد. گزارش فعاليت دخترش در يك شركت لابيگري نيز فشار رسانهاي را افزايش داد؛ هرچند كاخ سفيد اعلام كرد وايلز درباره مسائل كاري با دخترانش گفتوگو نميكند. حال وايلز سمت را واگذار كرده و ترامپ ضمن تقدير از وظايفش، او را به تيم فعاليتهاي سياسي خود منتقل كرد. در اين ميان گروهي از ناظران مدعياند اين تصميم، هم نقطه پايان را بر مسووليت اجرايي وايلز گذاشت و هم بهانهاي شد براي حفظ ارتباطش با رييسجمهور، بنابراين شايد نبايد كنار رفتن رييس كاركنان كاخ سفيد را خروج كامل از حلقه ترامپ دانست.
4- جيدي ونس
اولين وزيري كه شمشير از رو كشيد
ونس از دولت خارج نشده و موقعيتش با وزيراني كه احتمال بركناري دارند، متفاوت است.
با اين حال، شكست انتخابات به آينده سياسي او آسيب زده است. بايد يادآوري كرد كه نقش معاون رييسجمهوري در كارزارها نتوانست مانع شكست شود و حمايتش از يك آگهي انتخاباتي بحثبرانگيز در اوهايو نيز انتقادهايي برانگيخت.او پيش از اين، وارث طبيعي پايگاه ترامپ و مدعي اصلي نامزدي ۲۰۲۸ شناخته ميشد، اما اكنون بايد توضيح دهد چه بخشي از سياستهاي دولت را ادامه ميدهد و در كدام بخشها مسير متفاوتي را برميگزيند. نسبت دادن شكست به جنگ با ايران، نخستين تلاش علني براي مشخص كردن اين تفاوت بود. برخي رسانهها چون نيوزويك و شوراي آتلانتيك اين وضعيت را مهمترين فاصلهگذاري سياسي پس از انتخابات ميدانند، حتي اگر احتمال كنار رفتن اين چهره بسيار كمرنگ باشد. مساله ونس امروز حفظ تعادل است؛ مخالفت كامل با ترامپ ميتواند پايگاه مشتركشان را در هم بشكند و همراهي بيقيدوشرط نيز مسووليت تصميمهاي نامحبوب را به كارزار آيندهاش منتقل خواهد كرد، بنابراين اهميت موضع ونس فقط در انتقاد از جنگ با ايران نيست. او ميكوشد براي آينده حزب استدلالي مستقل بسازد، بيآنكه پيوندش با رييسجمهوري را قطع كند كه مسير رسيدنش به معاونت را هموار كرده است.
5- ماركو روبيو
ماندن در دولت يا آمادهشدن براي ۲۰۲۸؟
روبيو همزمان دو مسووليت مهم سياست خارجي و مشاوره امنيت ملي را برعهده دارد و از قابلاتكاترين همراهان ترامپ است. همين نزديكي، موقعيت او را پيچيده ميكند. تجربه اجرايي و شناخته شدن در حزب جمهوريخواه، سرمايه احتمالي نامزدي رياستجمهوري است، اما دفاع مستمر از سياستهاي نامحبوب شخص رييسجمهور ميتواند برايش هزينهساز شود. برخي سناتور پيشين فلوريدا را در مقايسه با ونس، جمهوريخواهي سنتيتر توصيف ميكنند. يك رسانه امريكايي نيز به نقل از يك چهره نزديك به او، احتمال خروج براي آمادهسازي كارزار ۲۰۲۸ را مطرح كرده است. اين ارزيابي، ديدگاه يك منبع سياسي است و نه برنامه اعلام شده روبيو. وزارت خارجه گزارش كنارهگيري را تكذيب كرده و خود روبيو به نيويوركتايمز گفته ماندن تا پايان دوره، برنامه هميشگي او بوده است، بنابراين روايت استعفاي قريبالوقوع او پشتوانه قطعي ندارد. با اين حال، تكذيب استعفا پاسخ پرسشهاي بلندمدت نيست. اگر جايگاه دولت همچنان تضعيف شود، روبيو با فشار احتمالي حاميان و تامينكنندگان مالي براي ساختن هويتي مستقل روبهرو خواهد شد. رقابت احتمالي او با ونس نيز اختلاف امروز درباره جنگ را به بحث آينده رهبري حزب پيوند ميزند.
6- هاوارد لوتنيك
مهره ترامپ زير بار فشار اقتصادي
وزير بازرگاني ترامپ دو جهت آسيبپذير است. نخست، دفاع او از جنگ تعرفهاي رييسجمهوري امريكا كه منتقدان آن را از عوامل افزايش هزينههاي معيشتيشان ميدانند. در چنين شرايطي شكست انتخاباتي جمهوريخواهان ميتواند عملكرد اقتصادي دولت را بيش از گذشته زير سوال برده و لوتنيك، به عنوان يكي از مدافعان اصلي اين سياست، ناگزير به پاسخگويي خواهد بود.مساله دوم مرتبط ميشود با گزارشهاي مربوط به ارتباط ادعايي او با جفري اپستين. فايننشالتايمز احتمال داده كنگره تحت كنترل دموكراتها درباره اين پرونده سرتا پا رسوايي و نقش احتمالي لوتينك بررسي دقيقتري انجام دهد. لوتنيك هرگونه تخلف را رد كرده و گفته صرف طرح ارتباط، به معناي اثبات مشاركت در اقدامات مجرمانه نيست.با اين حال كارشناسان موقعيت او را متفاوت از روبيو ميدانند. بحث اصلي، جاهطلبي انتخاباتي نيست، بلكه ميزان اعتماد ترامپ به توان تيم اقتصادي براي تغيير شرايط است. در مقابل گمانههايي درباره خروج احتمالي اين چهره، فرد نزديك به وزير بازرگاني به فايننشالتايمز گفته لينك برنامهاي براي ترك دولت ندارد. سرنوشتش بيشتر به تصميم رييسجمهور درباره حفظ يا اصلاح سياست اقتصادي وابسته است.
7- اسكات بسنت
ماموري در جستوجوي تعادل از دست رفته
اسكات بسنت، وزير خزانهداري از اعضاي مورد اعتماد ترامپ است و بسياري نيز خروج او را محتمل نميدانند. اقتصاد در دوره مسووليتش رشد داشته، اشتغال نسبتا باثبات بوده و افزايش بازار سهام، بخش مثبتي از كارنامه او را تشكيل ميدهد. اما تجربه روزمره رايدهندگان الزاما با اين شاخصها يكسان نيست. تورم، هزينه استقراض و نرخ بالاي وام مسكن، وعده كاهش فشار بر خانوارها را زيرسوال بردهاند. در چنين شرايطي شكست انتخاباتي جمهوريخواهان يادآوري كرده كه رشد اقتصادي، بدون بهبود محسوس قدرت خريد، براي حفظ حمايت سياسي كافي نيست. برخي نيز او را در ميان مسوولاني قرار ميدهند كه ممكن است عملكردشان بيشتر بررسي شود نه لزوما افرادي كه در آستانه خروجاند. بسنت اكنون بايد ميان ادامه دفاع از سياستهاي دولت و نشاندادن واكنش به نارضايتي معيشتي تعادل برقرار كند. اين مساله، مسووليت او را به سرنوشت گستردهتر تيم اقتصادي پيوند ميدهد.
8- رابرت اف. كندي جونيور
ائتلافي كه سود انتخاباتي نداشت
كندي، وزير بهداشت و خدمات انساني، در انتخابات ۲۰۲۴ به ترامپ پيوست تا بخشي از رايدهندگان ناراضي از دموكراتها را جذب كند. تحليلگران اين همراهي را ائتلافي مبتني بر منافع مشترك توصيف ميكنند كه اكنون كارآمدي آن محل پرسش است. جنبش سلامت مورد حمايت كندي و تغييرات سياستي متاثر از ترديدهاي او درباره واكسن قرار بود دامنه ائتلاف دولت را گسترش دهد؛ اما در انتخابات مياندورهاي كمكي به جمهوريخواهان نكرد. كندي پيشتر قصد نامزدي دوباره در كارزار رياستجمهوري ۲۰۲۸ را رد كرده، هر چند گمانهزنيها درباره نامزدياش ادامه دارد. رسانهها نيز او را در فهرست افرادي آوردهاند كه ممكن است عملكردشان بررسي شود. با اين حال، دادههاي موجود خبر قطعي از خروج نميدهند. پرسش اصلي اين است كه آيا ائتلاف سياسي او با ترامپ همچنان منفعتي براي هر دوطرف دارد يا هزينههاي سياست سلامت، اين چهره را فرسودهتر خواهد كرد.
9- كش پاتل
افبيآي زير ذرهبين منتقدان
نيوزويك، كش پاتل، رييس افبيآي را نيز از چهرههايي دانست كه بهشدت توسط منتقدان رصد ميشود. پرسشها درباره مديريت نيروها، كنار گذاشتن كاركنان باتجربه و نحوه رسيدگي به پروندههاي مرتبط با مخالفان سياسي ترامپ، پيش از انتخابات مطرح بود و با افزايش قدرت نظارتي دموكراتها اين گزاره ميتواند دامنهاي گستردهتر پيدا كند. پاتل از عملكرد خود با استدلال مقابله با استفاده سياسي از افبيآي دفاع كرده؛ منتقدان، برعكس، اقدامات او را عامل سياسيترشدن اين نهاد ميدانند. گزارش نيوزويك همچنين از بحثهاي پيشين درباره احتمال تغيير او خبر ميدهد، بدون آنكه تصميم نهايي اعلام شده باشد. موقعيت پاتل يادآوري ميكند كه فشار پس از انتخابات به وزيران محدود نيست. مديران نهادهاي اجرايي و امنيتي نيز ممكن است با درخواستي براي ارسال اسناد، جلسات استماع و بررسي تصميمهاي پرسنلي روبهرو شوند. البته افزايش نظارت را نبايد به معناي قطعيشدن بركناري يا اثبات ادعاهاي مخالفان دانست.
سوالهاي بيپاسخ درباره موج استعفاها
در وزارت دادگستري
در كنار گمانهزنيها، استعفاي هارميت ديلون، مسوول بخش حقوق مدني وزارت دادگستري، جان آيزنبرگ، مسوول بخش امنيت ملي و جيسون ردينگ كينيونس، دادستان فدرال حوزه جنوبي فلوريدا، رسانهاي شده است. كن مارتين، رييس كميته ملي دموكراتها، خروج اين چهرهها را به شكست دولت مرتبط كرده؛ اما اين واكنش حزبي را نميتوان جايگزين توضيح مستند درباره انگيزه هر فرد كرد. همزماني استعفا و انتخابات، به تنهايي رابطه علي را ثابت نميكند. اهميت اين موارد در نشان دادن تفاوت مسيرهاست: همه تغييرات با حكم بركناري رخ نميدهند. برخي مسوولان ممكن است داوطلبانه كنار بروند، برخي جابهجا شوند و برخي با وجود فشار بمانند.
تغيير افراد يا ادامه تقابل؟
آدولفو فرانكو، استراتژيست جمهوريخواه و نماينده تبليغاتي پيشين كارزارهاي ترامپ در سالهاي ۲۰۱۶ و ۲۰۲۴، با انتشار يادداشتي در خبرگزاري الجزيره پيشبيني كرد كه رابطه دولت و كنگره آينده تحت رهبري دموكراتها به بنبستي ساده محدود نخواهد شد. از نگاه فرانكو، همكاريهاي موردي دو نهاد بالاخص در حوزه اقتصاد ميتواند با تقابل شديد بر سر اختيارات اجرايي و سياست خارجي همراه شود. ايران، بودجه جنگ و حدود اختيار رييسجمهور از كانونهاي اين اختلاف خواهند بود. همزمان جان تي. وولي، استاد بازنشسته علوم سياسي دانشگاه كاليفرنيا در سانتا باربارا نيز به نيوزويك گفته تغيير گسترده دولت، به يافتن جانشينان قابل تاييد در سنا و تصميم درباره سياستها نياز دارد. تنپاس تاكيد كرد كه جابهجايي افراد، لزوما محبوبيت رييسجمهور را افزايش نميدهد. در نتيجه، كنار رفتن وايلز آغاز تغيير است، نه پاسخ نهايي به بحران. بقاي موقت هگست نيز نشان ميدهد ترامپ هنوز ميتواند حزب را براي دفاع از اعضاي دولت بسيج كند. اما با نزديكشدن آغاز كار كنگره جديد و رقابت ۲۰۲۸، هر عضو ارشد دولت بايد ميان وفاداري به رييسجمهور، پاسخگويي درباره عملكرد خود و حفظ آينده سياسياش تصميم بگيرد. مساله ديگر فقط ماندن يا رفتن افراد نيست؛ مساله اين است كه تغيير چهرهها تا چه اندازه به تغيير تصميمها منجر خواهد شد.