سينما نيازمند نظرات پيشكسوتان است
شاهپور محمدي
اخيرا در يكي از شمارههاي پيشين روزنامه اشاره كرديم كه كشوري مثل تركيه، منابع زيرزميني ندارد، اما درآمد سرشار ارزي با ساخت سريالهاي تاريخي دارد. چرا كشور ما نيز طي چهار دهه گذشته به اندازه همين كشور همسايه، روي صنعت پولساز و ارزآور سريالهاي فاخر تاريخي، سرمايهگذاري نداشته است؟ چرا تاكنون هيچ دولتي در چهل سال گذشته در مورد توليد انبوه و صادرات و ارزآوري از طريق فيلمهاي سينمايي و سريالهاي تاريخي حركت و اقدام اساسي نداشته است؟ اگر دولتها به مقوله مهم صادرات محصولات فرهنگي و سينمايي، در كنار ديگر محصولات صادراتي كشور اهميت ميدادند، شايد هماكنون نيازي به خام فروشي و صادرات اين حجم از نفت و ذخاير زير زميني نبود. سوالي كه همواره مطرح ميشود اينكه چرا در مقابل اين روشنگريها و راه نشان دادنها، متوليان حوزه فرهنگ و سينما، هيچگونه حركت و واكنشي از خود نشان نميدهند؟ چقدر بايد اصحاب سينما در رسانهها بنويسند و هشدار دهند تا بالاخره يك اتفاق مهمي در اين زمينه رشد سينما بيفتد؟ متاسفانه عدم شناخت كافي سياستگذاران فرهنگي كشور از «هنر- صنعت» سينما در گذشته، باعث شده كشورمان نتواند از اين هنر جهاني، به عنوان يك ابزار اقتصادي مهم جتي در حوزه توليد پول و درآمدهاي ارزي استفاده كند. در چهار دهه گذشته، ديده نشده كه در اظهارنظرهاي مسوولان كشور، از هنر فيلمسازي به عنوان يكي از ضروريات رديف اول كشور، مخصوصا در حوزه صادرات فرهنگي نامي برده شود. دليل آن واضح است، چون هنوز كه هنوز است عدهاي از سياستگذاران كشور، در چهل سال گذشته يا قبلتر از آن سير ميكنند و سينما را صرفا يك كالاي لوكس و ابزاري براي سرگرمي يك عده خاص ميشناسند. به نظر ميرسد اينكه به سينما و بودجه آن اهميتي داده نميشود، عمدتا به دليل كمبود پول و بودجه در خزانه دولت نيست، بلكه به خاطر نوع نگرش و نگاه سطحي برخي از همين مديران و سياستگذاران فرهنگي كشور است كه نيازمند اصلاح است.
با اين بحث اخيري هم كه در مورد تخصيص بودجه اندك سينما براي سال آتي مطرح شد، از هماكنون بايد سينماي اين كشور را براي سال آينده، تعطيل حساب كرد. و اما راهكار. راه نجات سينما را سينماگران بهتر از همه ميدانند، به شرطي كه گوش شنوايي براي حرف آنها پيدا شود. ابتداي امر باید اين سينما از لاك دولتي خود خارج شود. سينما صرفا ميتواند با فكر مستقيم خود سينماگران از بن بست ايجاد شده خارج شود. باید تيمي متشكل از پيشكسوتان و صاحبنظران خود حوزه سينما، در بدنه سازمان سينمايي در قالب يك اتاق فكر و مشاوره تشكيل شود و اين تيم از نزديك، خط و ربط نحوه فعاليت و سياستگذاري در حوزه سينما را به مديران سازمان سينمايي توضيح و مشاوره بدهند. اين تيم حاذق قطعا در مورد برخي كشورهاي داراي سينماي اقتصاد محور، مثل هندوستان و تركيه و... مطالعه دارند. اين افراد زبده، بيش از هر كس ديگري ميدانند كه چگونه با مشاركت سرمايهگذاران بخش خصوصي، ميتوان فيلمهاي انبوه و فاخري را توليد کرده و به كشورهاي مختلف دنيا نيز صادر كرد. اين افراد به خوبي ميدانند كه چگونه گره سينما را يكييكي ميتوانند با كمك مديران دولتي سينما باز كنند. اين تيم پيشكسوت كه عمري را در سينما گذرانده و صاحب تجربه ميباشند به سازمان سينمايي خواهند گفت كه چه نوع فيلمهايي در حوزههاي مستند و داستاني و سريال و... در كشور ارزش توليد دارند و ميتوانند جاذبههاي فرهنگي و تاريخي كشورمان را در شكل وسيع و گسترده، به دنيا معرفي كنند. قطعا علاقهمندان به تاريخ و فرهنگ كشورمان، با ديدن اين جذابيتها، مشتاق سفر به ايران خواهند شد و در كنار آن استعدادهاي واقعي و درخشان حوزه فيلمسازي نيز بيش از پيش در جهان ميتواند ديده شود. متاسفانه هيچ زماني و در هيچ دولتي، گوش شنوايي براي اينگونه ايدههاي نو نداشتهايم. ما در كشوري در حال حيات هستيم كه به دليل پيشينه بالاي تاريخي، به وفور ميتوان در آن موضوعات و مفاهيم تاريخي و ادبي و شعري و... در آن يافت كه اشاره به هر كدام از آنها در فيلمهاي فاخر توليدي، ميتواند نظر تكتك كشورهاي دنيا را به سمت اين سرزمين تاريخي جذب كند. چرا از ساخت چنين فيلمها و سريالهايي فاصله گرفتهايم؟ در حالي كه ميتوان ارزآوري بينالمللي ايجاد کرده و در توسعه اقتصادي كشور نيز سهيم بود. نخبگان و پيشكسوتان كشور ما در حوزه سينما و ادبيات سالهاست كه خانهنشيناند و باید سازمان سينمايي، از توانمنديها و تجربيات ايشان در قالب اتاق فكر پيشنهادي، بهره بگيرد. كل بودجههاي سالانه سينماي كشور در حد هزينه توليد يك فيلم هاليوودي در امريكا نبوده است و با چنين بودجههايي نيز نميتوان حرف از توسعه سينما و پيشرفت كشور زد. همگان به خوبي ميدانند كه سينما در كشور ما علاقهمندان زيادي دارد كه نميتوان اين حجم از علاقهمنديها را نيز ناديده گرفت. انتظار دارد سازمان سينمايي كشور، يكبار براي هميشه تصميم بگيرد كه با كمك پيشكسوتان سينما در قالب اتاق فكر و دعوت از سرمايهگذاران بخش خصوصي، اين سينما را نجات داده و در مسير پيشرفت قرار بدهد.
مستندساز و منتقد