روزهاي جنگي ايران و نسبتش با سينما
اينجا چراغي روشن است
تينا جلالي
1-سينماي ايران سال ۱۴۰۵ را با چالش در گيشه و جذب مخاطب آغاز كرد. مردم روزها و شبهاي پرالتهاب و پراسترسي را پشت سر گذاشتند و خطر بمبارانهاي هر روز باعث شد مخاطبان با وجود تعطيلي و اوقات فراغت، دل و دماغي برای سينما رفتن نداشته باشند، اصلا توقع اينكه مخاطب در روزهاي پرخطر ريسك حضور در سالنها را داشته باشد به سينما برود، مناسب نيست و به همين دليل سينماها روزهاي ابتدايي نوروز برخلاف سالهاي گذشته مخاطب آنچناني نداشتند.
سينماهاي بخش خصوصي عمدتا تعطيل بودند ولي سالنهاي تحت پوشش حوزه هنري در سراسر كشور با كمبود مخاطب هم باز بودند، البته اين موضوع روزهاي اول تعطيلات عيد بيشتر به چشم آمد.
ولي وقتي رفتهرفته زندگي در كنار التهاب جنگ جريان پيدا كرد، مردم بهناچار به امور روزمره پرداختند و در همين مسیر چرخ سينما هم هرچند محدود و آرام به گردش درآمد، خاصه شهرهايي كه از بمباران و صداي جنگنده و سايه جنگ دور بودند مردم بيشتر به سينماها اقبال نشان دادند و فيلمها هم فروش داشت و سانسها تشكيل ميشد.
البته ذكر اين نكته ضروري است كه به دليل سوگواري و عزاي عمومي جامعه در فقدان رهبر انقلاب، سينماها اكران نوروزي خاصي نداشتند و عملا فيلم كمدي در سبد اكران قرار نگرفت و همين نكته خود علت مهمي در افت فروش فيلمها بود. با اين حال فيلم «نيم شب» ساخته محمدحسين مهدويان به دليل مضمون جنگ و نزديك بودن فضاي آن به اوضاع و احوال اين روزهاي جامعه مورد توجه مخاطبان قرار گرفت و توانست مخاطبان را به سينماها جذب كند و در اين اوضاع چراغ سينما را روشن نگاه دارد.
غير از «نيم شب» فيلمهاي ديگري نظير «قمارباز» ساخته محسن بهاري، «خط نجات» به كارگرداني وحيد موساييان و «بهشت تبهكاران» آخرين ساخته مسعود جعفريجوزاني هم در سينماها اكران هستند كه موضوعي متناسب با روز جامعه دارند و تاحدودي مخاطبان را به سينما جذب كردند.
۲- در بحبوحه جنگ و بيشمار جنايات و اتفاقات تلخي كه در سراسر ايران شاهد هستيم شايد سخن گفتن از سينما و اساسا فيلم ديدن، چندان محلي از اعراب نداشته باشد اما واقعيتش اين است كه سينماگران و فيلمسازان جزءلاينفك و اصلي سينما هستند. آنها هم، همچون ديگر افراد جامعه در اين كشور زندگي ميكنند و ايران و نشان ايراني از علائق و افتخار آنها به شمار ميرود. آنها هم براي كشور ايران قلبشان ميتپد و در قبال جناياتي كه در كشور رخ ميدهد احساس مسووليت ميكنند ضمن اينكه سينما و اساسا هنر از نوع تاثيرگذارش، كاركرد روحي رواني بالايي دارد و ميتواند الهامبخش باشد همانطور كه گوش دادن به موسيقي خوب و دلانگيز، روح را شاداب وبا طراوت ميكند و انرژيبخش است، تماشاي يكفيلم با موضوعات روز جامعه، ميتواند تفكربرانگيز باشد. از اين منظر سينماگران و اساسا هنرمندان از آغاز جنگ تلاشهاي زيادي در روحيهبخشي مردم ايران و در كنار آنها بودن داشتند.
سازمان سينمايي و زيرمجموعههاي آن، همچنين خانه سينما و سينماگران از همان روزهاي ابتدايي جنگ با برنامههاي جداگانه تلاش كردند در كنار مردم ايران باشند.
از مهمترين برنامههاي سينماگران به اين نكته ميتوان اشاره كرد كه جمعي از سينماگران همراه با هياترييسه خانه سينما با حضور در بيمارستانهاي تهران ضمن عيادت از مجروحان حملات اخير اسراييل و امريكا از تلاشهاي كادر درمان تقدير و تشكر كردند.
در اين ديدار و گفتوگوها، محمدمهدي عسگرپور رييس هياتمديره خانه سينما با محكوم كردن حملات اخير دشمنان به كشور و ابراز تاسف از شهادت هموطنان و كادر درمان بيان كرد: در چنين شرايطي كادر درمان در خط مقدم خدماترساني به مردم قرار دارد و كسي نميتواند زحمات آنها را انكار كند و حضور امروز ما در جمع شما كمترين كار براي بيان تشكر و سپاسگزاري از زحمات شماست.
وي همچنين گفته بود: بايد برنامهريزيهاي لازم صورت گيرد تا ارتباط سينماگران و فيلمسازان با گروههاي مختلف خدمترسان در مواقع بحران همچون پزشكان و پرستاران بيشتر شود تا آثار بيشتري براساس خاطرات و اتفاقات واقعي رخ داده ساخته شود.
۳- از تيم هلالاحمر و زحماتشان اين روزها تصاوير و فيلمهاي زيادي منتشر ميشود كه نياز به بازگويي ندارد اما در اقدامي جالب و با ابتكار جمعي از اعضاي جامعه اصناف سينمايي در خانه سينما و با هماهنگي سازمان هلالاحمر «ستاد همياري» در خانه سينما شكل گرفت براي همدلي، هماهنگي و پشتيباني از امدادگراني كه در روزهاي دشوار، بيوقفه در كنار مردم ايستادهاند.
هدف اين ستاد، ساماندهي كمكهاي داوطلبانه اهالي حوزه سينما و فرهنگ و همراهان آنها براي حمايت از نيروهاي امدادي و تسهيل مسير خدمترساني است. باور ما اين است كه در روزگار سخت، دستهاي همدل ميتوانند باري از دوش كساني بردارند كه جانانه در ميدان نجات حضور دارند.
۴- در كنار اين برنامهها، فيلمسازهاي زيادي در حوزه مستند در تلاش هستند آسيبها و جنايتهاي جنگ را لحظهاي ثبت كنند و پژوهش و پيشتوليد چند مستند با موضوعهاي مختلفي ازجمله موشكباران، كودكان ميناب، جنگ شهري و... آغاز شده، همچنين تعدادي كارگردانان جوان. ازجمله محمدحسين مهدويان از اتفاقات اين روزهاي جنگ، سريال ميسازند كه به زودي از تلويزيون پخش ميشود.