كدام طرف پيروز شد و چرا
مهدي عليخاني
با ابتكار پاكستان، آتش‌بس (توقف موقت و نه پايان جنگ) پس از حدود ۴۰ روز دفاع مقتدرانه برقرار شد. درباره اين آتش‌بس احتمالا ديدگاه‌هاي مختلفي وجود دارد كه فعلا زمان طرح آن نيست. اما شكست «راهبردي» دو قدرت اتمي و نظامي برتر بين‌المللي و منطقه‌اي همراه با ديگر متحدان پنهان و آشكار در برابر ايران به‌علت «ناكامي در دستيابي به اهداف جنگ» انكارناپذير است. چراكه براساس اعلام رسمي اوليه و سپس تكميلي متجاوزان، اهداف آنها شامل تغيير رژيم، تغيير نقشه ايران، نابودي كامل توان هسته‌اي و موشكي، در اختيار گرفتن كنترل نفت و تنگه هرمز بود و در نهايت شرط توقف جنگ هم «تسليم كامل» اعلام شد. كداميك از اين اهداف محقق شده؟ علاوه بر اين، فارغ از بي‌اعتمادي كامل خصوصا به فريب‌كاري‌هاي ترامپ، او در اولين واكنش به آتش‌بس پذيرفت كه پيشنهاد 10 ماده‌اي «جمهوري اسلامي» ايران «پايه» مذاكرات است. در اين بين بايد درخصوص مذاكرات پيش‌رو «محتاطانه» تحليل و «هوشمندانه» هم براي تحقق خواسته‌ها و هم مديريت توقعات در جامعه عمل كرد. اگر اكنون ظرفيت و ابزار ديپلماسي «فرصتي» براي تثبيت دستاوردهاي اين مقاومت ملي و تاريخي تحت فرماندهي جنگ كسب كرده دلايل مختلفي دارد كه به‌نظر من سه پايه اصلي‌اش اين مواردند:
1) حضور حماسي و مستمر مردم با سلائق مختلف در خيابان‌‌ها آن‌هم در زير بمباران و حملات شديد كه جلوه‌هاي توصيف‌ناپذيري خلق كردند و تنها يك نمونه آن در جريان بمباران اطراف راهپيمايي روز قدس تهران ديده شد.
2) دفاع بي‌نظير نيروهاي مسلح و جانفشاني در سخت‌ترين و هدفمندترين حملاتِ حداقل تاريخ اين منطقه كه بعدها ابعاد آن بيشتر باز مي‌شود و اهميت اين دفاع نابرابر و مظلومانه اما قاطعانه و قدرتمندانه را آشكارتر مي‌كند. ايران همواره مديون اين رشادت‌هاي سرنوشت‌ساز خواهد بود.
3) رايزني‌هاي ديپلماتيك و جريان مستمر خدمات‌رساني دولت در تعامل با بخش‌هاي غيردولتي اين جنگ دوباره نشان داد كادر درمان، امدادگران آتش‌نشاني و هلال احمر، تكنيسين‌هاي بخش انرژي، فعالان حوزه‌هاي توليد و حمل‌ونقل و... چگونه مي‌توانند نقشي پرارزش و تعيين‌كننده در تاب‌آوري جامعه ايفا كنند. حفظ دستاوردهاي كنوني نيازمند تداوم آمادگي و هوشياري نيروهاي مسلح نسبت به شكنندگي آتش‌بس، حفظ انسجام و همبستگي ملي كنوني همراه با «رضايت» عمومي در سطحي فراگيرتر با دوري از تنگ‌نظري‌ها، در كنار كنشگري فعالانه دولت در امور است. باشد كه تلاقي سه متغير مورد اشاره به تكميل و تثبيت اين پيروزي در مذاكرات دشوار پيش رو در برابر «بدعهدان» انجاميده و اين سرآغاز دوره‌اي از آرامش و ورود كشور به مسير توسعه پس از سختي‌هاي فراوان شود.