چرا «همنوايي در كنيسه زخمي تهران»؟
مليحه خلقي
وقتي ساختماني ويران ميشود، تنها يك كالبد فيزيكي فرو نميريزد؛ بلكه بخشي از حافظه جمعي، احساس امنيت، پيوندهاي انساني و هويت تاريخي يك شهر نيز آسيب ميبيند. هر حمله به فضاي زيست مردم، صرفا تخريب چند ديوار نيست، بلكه ايجاد شكاف در تجربه مشترك زندگي و آرامش اجتماعي است. از همين منظر، حملات اخير اسراييل و امريكا به ايران را بايد فراتر از يك اقدام نظامي دانست؛ حملاتي كه با ايجاد ناامني، اضطراب عمومي و آسيب به بافت اجتماعي شهرها، مستقيما زندگي روزمره مردم و احساس امنيت شهروندان را هدف قرار دادهاند. اين اقدامات، فارغ از هر توجيه سياسي، محكوم است؛ زيرا نخستين قربانيان جنگ همواره انسانها، جامعه و امكان زيست آرام و باثبات هستند.
در چنين شرايطي، مسووليت جامعه مدني تنها محدود به واكنش سياسي نيست؛ بلكه دفاع از حق زندگي، امنيت انساني، كرامت شهروندان و حفظ انسجام اجتماعي، ضرورتي فوري و اخلاقي است. جامعهاي كه رنج انسانها را نبيند، به تدريج توان همدلي و بازسازي خود را از دست خواهد داد.
آسيب ديدن يك كنيسه در تهران ـ كه در جريان بمبارانها و حملات نظامي امريكا و اسراييل به تهران دچار تخريب و آسيب شد ـ تنها صدمه به يك ساختمان مذهبي نيست؛ اين اتفاق، زخمي بر حافظه شهري و بر يكي از نمادهاي ديرپاي همزيستي در ايران است. كنيسه، به عنوان عبادتگاهي با پيشينه تاريخي، صرفا متعلق به يك جامعه ديني نيست، بلكه بخشي از ميراث فرهنگي و هويت اجتماعي اين سرزمين به شمار ميرود. حمله به چنين مكاني، تعرض به ارزشهايي است كه ايرانيان قرنها بر پايه آن زيستهاند؛ ارزشهايي چون مدارا، احترام متقابل و پذيرش تنوع.
ايران، خانه مشترك همه ماست؛ سرزميني كه در آن مسلمانان، يهوديان، مسيحيان، زرتشتيان و پيروان ديگر اديان، در كنار يكديگر تاريخ و فرهنگ اين كشور را ساختهاند. در روزگار دشوار جنگ و بحران، بيش از هر زمان ديگري بايد بر اين حقيقت تأكيد كرد كه امنيت، آرامش و كرامت هيچ گروهي از ديگري جدا نيست. آسيب به عبادتگاه هر دين، تنها رنج يك جامعه مذهبي نيست، بلكه زخمي بر وجدان جمعي و همبستگي ملي ماست.
مكانهاي مذهبي، فراتر از كاركرد عبادي، پناهگاههايي براي آرامش رواني، گفتوگو و تقويت تابآوري اجتماعياند. هنگامي كه اين فضاها مورد آسيب قرار ميگيرند، احساس ناامني و تروماي جمعي در جامعه گسترش مييابد. از همين رو، ما به عنوان جمعي از سازمانهاي مردمنهاد و كنشگران اجتماعي، برگزاري رويداد «همنوايي» را تلاشي براي شنيدن صداي اين زخمها و ايجاد فضايي براي همدلي و ترميم اجتماعي دانستيم؛ تلاشي براي آنكه رنج انسانها در ميان هياهوي اخبار و تحليلها فراموش نشود.
ما امروز نه براي يك مراسم تشريفاتي، بلكه براي يادآوري يك مسووليت مشترك گرد هم آمدهايم؛ اينكه بازسازي واقعي شهر و كشور، تنها با ترميم ساختمانها ممكن نيست، بلكه نيازمند بازسازي اعتماد، تقويت همبستگي اجتماعي و مشاركت آگاهانه همه شهروندان است. عبور از اين بحران و اين جنگ تحميلي و نابرابر، تنها در سايه كنار هم ماندن، شنيدن يكديگر و پاسداشت انسانيت ممكن خواهد بود. به اميد سربلندي و آرامش ايران.
تسهيلگر و فعال اجتماعي