پشت درهاي بسته پكن چه گذشت
عبدالناصر سعيد
در ظاهر، سفر دونالد ترامپ به پكن در مه ۲۰۲۶ به نظر ميرسيد يك نشست بزرگ اقتصادي ميان دو قدرت رقيب باشد. تصاوير رسمي پر بود از دست دادنهاي ديپلماتيك و بيانيههايي درباره تجارت، زنجيرههاي تامين، سرمايهگذاري و ثبات مالي جهاني. اما پشت اين صحنه رسمي، در اتاقهايي كه دور از دوربينها قرار داشتند، پروندهاي ديگر بر گفتوگوها سايه انداخته بود و به تدريج مرزهاي نظم بينالمللي را بازتعريف ميكرد: ايران. تهران به طور رسمي در ميز مذاكرات حضور نداشت، اما تقريبا در هر بحث مهمي حضور غيرمستقيم داشت. نام ايران در نگرانيها درباره امنيت انرژي، در بحثهاي مربوط به ثبات منطقهاي، در مساله امنيت كشتيراني در تنگه هرمز و حتي در زبان محتاطانهاي كه دو طرف براي جلوگيري از تشديد تنش به كار ميبردند، ديده ميشد. آنچه در اين ديدار آشكار شد اين بود كه ايران ديگر صرفا يك بحران خاورميانهاي يا يك پرونده هستهاي پيچيده نيست، بلكه به گرهاي ژئوپليتيكي در رقابت بر سر شكل قرن بيستويكم تبديل شده است.
خليجفارس ديگر «دريای انحصاري امريكا» نيست- براي دههها، ايالاتمتحده، خليجفارس را حوزه نفوذ تقريبا انحصاري خود ميدانست؛ منطقهاي كه با حضور نظامي گسترده، پايگاهها و ناوگانهاي دريايي محافظت ميشد، اما آنچه در پكن آشكار شد نشاندهنده تغييري مهم بود. واشنگتن ناچار شده است بپذيرد كه چين اكنون به بازيگري تبديل شده كه نميتوان او را در معادلات خليجفارس ناديده گرفت؛ نه به دليل حضور نظامي، بلكه به دليل وزن اقتصادي عظيمش. چين، امروز بزرگترين واردكننده نفت در جهان است و بزرگترين خريدار نفت خليجفارس و ايران محسوب ميشود. همچنين منافع اقتصادي آن در منطقه از طريق سرمايهگذاري در بنادر، زيرساختها و شبكههاي تجاري گسترش يافته است، به همين دليل هرگونه اختلال در تنگه هرمز براي پكن صرفا يك بحران منطقهاي نيست، بلكه تهديدي مستقيم براي شريان انرژي اقتصاد چين به شمار ميرود. از اين منظر، نگرانيهاي امريكا و چين در يك نقطه به هم ميرسند. واشنگتن ميخواهد از تهديد ايران عليه كشتيراني بينالمللي جلوگيري كند و مانع تغيير توازن قدرت در خليجفارس شود...
رييسجمهوري با قدرداني از مواضع اخلاقي پاپ در قبال تجاوز نظامي اخير به ايران، بر ضرورت اتخاذ رويكرد واقعبينانه و منصفانه از سوي جامعه جهاني تأكيد كرد و خواستار مقابله كشورهاي جهان با مطالبات غيرقانوني و سياستهاي ماجراجويانه و خطرناك امريكا شد.متن پيام مسعود پزشكيان رييسجمهوري اسلامي ايران خطاب به رهبر كاتوليكهاي جهان به شرح زير است:
«بسمالله الرحمن الرحيم
فأمّا عادٌ فاسْتكبرُوا فِي الْأرْضِ بِغيرِ الْحقِّ وقالُوا منْ أشدُّ مِنّا قُوّةً أولمْ يروْا أنّالله الّذِي خلقهُمْ هُو أشدُّ مِنْهُمْ قُوّةً وكانُوا بِآياتِنا يجْحدُون.
اما قوم عاد در زمين به ناحق تكبر و سركشي كردند و گفتند: از ما نيرومندتر كيست؟ آيا نديدند كه خدايي كه آنها را آفريد، بسيار از آنان تواناتر است؟ و آنها پيوسته آيات ما را انكار ميكردند.»
قرآن كريم، سوره فصلت، آيه ۱۵
«سرآغاز تكبر، دوري جستن انسان از خداوند و روي گرداندن دل او از آفريدگار است. زيرا سرآغاز گناه، تكبر است و هر كه به آن چنگ زند، زشتيها بريزاند. از اين رو، خداوند بلاهاي ناگوار بر او فرستاد و او را يكسره نابود ساخت. خداوند تختهاي فرمانروايان متكبر را سرنگون ساخت و فروتنان را به جايشان نشانيد.»
انجيل مقدس، يوشع بن سيراخ ۱۰: ۱۲-۱۳
عاليجناب پاپ لئون چهاردهم
رهبر محترم كاتوليكهاي جهان
سلامهاي گرم و صميمانهام را به جناب عالي ابراز ميدارم و از مواضع اخلاقي، منطقي و منصفانه شما در خصوص حمله مورخ ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ دولت ايالات متحده امريكا كه براي بار دوم و در ميانه مذاكرات ميان اين كشور و جمهوري اسلامي ايران، به بهانههاي واهي و در تعارض آشكار با حقوق بينالملل و با همراهي رژيم اسراييل انجام گرفت، سپاسگزاري مينمايم.در نتيجه تجاوز غيرقانوني امريكا و رژيم اسراييل، حضرت آيتالله العظمي امام سيدعلي خامنهاي رهبر عاليقدر جهان تشيع به همراه تعداد قابل توجهي از مقامات عاليرتبه سياسي و نظامي جمهوري اسلامي ايران ترور شده و شهيد شدند و همچنين ۳۴۶۸ تن از شهروندان ايراني از جمله كودكان بيگناه مدرسه شجره طيبه در شهر ميناب به شهادت رسيدند و خسارتهاي گستردهاي به زيرساختهاي ما از جمله: مدارس، دانشگاهها، ميراث فرهنگي و ابنيه تاريخي، مراكز آموزشي، اماكن مذهبي اعم از مساجد و كنسيهها، مراكز درماني، مراكز ورزشي، بيمارستانها، پلها، جادهها، خطوط راهآهن، نيروگاهها، پالايشگاهها و پتروشيميها، وارد شد كه مصاديق بارز جنايت جنگي هستند.رييسجمهور امريكا در اظهاراتي خطرناك و بيشرمانه گفته بود «قصد دارد تمدن تاريخي ايران را نابود و به عصر حجر برگرداند.» اين سخنان همانگونه كه حضرتعالي اشاره نمودهايد، ناشي از توهم قدرت مطلق و مبتني بر غرور، زورگوئي، زيادهخواهي و تلاش براي حل و فصل مناقشات از طريق خشونت افسارگسيخته است كه وجدان انساني، قادر به درك و تحمل آن نيست.رويكرد مخرب ايالات متحده امريكا و رژيم اسراييل و حملات نامشروع آنها صرفا عليه ايران نيست، بلكه عليه حاكميت قانون در عرصه جهاني، حقوق بينالملل، ارزشهاي انساني و آموزههاي اديان الهي ميباشد و بديهي است هزينههاي اين رويكرد خطرناك براي كل جامعه بينالملل است.
عالي جناب؛
ملت ايران اعم از مسلمانان، مسيحيان، يهوديان و زرتشتيان قرنهاست در سرزمين باستاني خود در كنار همديگر با صلح و آرامش زيسته و با همسايگان خود از جمله در حاشيه جنوبي خليج فارس بر اساس پيوندهاي تاريخي، فرهنگي و ديني، همزيستي مسالمتآميز و مدارا داشته است. ليكن حضور پايگاههاي نظامي امريكا در قلمرو كشورهاي حوزه خليج فارس كه متأسفانه در جنگ اخير براي تجاوز و حمله عليه جمهوري اسلامي ايران به كار گرفته شد؛ باعث شد كه نيروهاي مسلح كشورم در چارچوب دفاع مشروع و مقابله با تجاوز، اهداف و منافع متجاوزين را در قلمرو اين كشورها مورد هدف قرار دهند. اين در حالي است كه به گواهي تاريخ ما هيچوقت تهديد و دستاندازي نسبت به حاكميت و قلمرو سرزميني همسايگان خود نداشته و همچنان خواهان بهترين روابط با همه همسايگان خود و زندگي در صلح و آرامش و رفاه در منطقه هستيم.شرايط جاري در تنگه هرمز نيز ناشي از حملات غيرقانوني متجاوزين و استفاده آنها از سرزمين و حريم هوايي كشورهاي ساحلي خليج فارس براي انجام حملات عليه ايران و اعمال محاصره دريايي عليه ايران از سوي امريكا ميباشد. بديهي است پس از رفع وضعيت ناامني جاري، شرايط تردد در تنگه هرمز به حالت عادي بازخواهد گشت و ايران در راستاي تقويت ترتيبات امن براي عبور و مرور از اين آبراه استراتژيك، سازوكارهاي نظارتي و كنترلي موثر و حرفهاي در چارچوب حقوق بينالملل را اعمال خواهد كرد.جمهوري اسلامي ايران همواره ثابت كرده است كه پايبند به ديپلماسي و راهكارهاي مسالمت آميز براي حلوفصل مسائل از جمله با دولت امريكا ميباشد و براي اين منظور عليرغم خيانتهاي مكرر آن دولت به ميز مذاكره و ديپلماسي، از ميانجيگري پاكستان استقبال كرده و صادقانه و حرفهاي وارد مذاكرات اسلامآباد شده است. ايستادگي ايران در برابر مطالبات غيرقانوني دولت امريكا به منزله ايستادگي و دفاع از حقوق بينالملل و ارزشهاي والاي انساني است. لذا از جامعه بينالمللي انتظار ميرود با اتخاذ رويكردي واقعبينانه و منصفانه، با مطالبات غيرقانوني و سياستهاي ماجراجويانه و خطرناك امريكا مقابله نمايد.مايلم، بار ديگر مراتب قدرداني دولت و ملت ايران از رويكرد جنابعالي مبتني بر «صلح عادلانه» را، ابراز و تأكيد نمايم كه جمهوري اسلامي ايران ضمن حفظ حق دفاع مشروع از خود، بر تعهد صادقانه خود براي گفتوگو و حل مشكلات از طريق مسالمتآميز و منطبق با قانون و اخلاق پايبند خواهد بود.»