ليلا لطفي
حوالي ساعت 9 صبح روز گذشته، روبه‌روي ساختمان اصلي وزارت راه و شهرسازي، گروهي به نمايندگي از 312 خانوار تهراني جمع شدند تا براي چندمين بار نسبت به تاخير در دريافت خانه‌هاي وعده داده شده دولت، اعتراض كنند. خانه‌هايي كه در دولت اول حسن روحاني و دقيق‌تر در همان سال‌هاي اول و دوم دولت يازدهم به متقاضيان فاز 8 پرديس در قالب طرح مسكن مهر تحويل داده مي‌شد، اما هنوز هيچ خانه‌اي تحويل داده نشده است. البته به گفته برخي معترضان «يك بلوك» و به گفته برخي ديگر «دو بلوك» تحويل داده شده، اما خانه‌هايي بدون آب، برق و گاز.
روز گذشته خبرنگار «اعتماد» قرار بود در نشست مطبوعاتي حبيب‌الله طاهرخاني، معاون وزير راه و شهرسازي و مديرعامل سابق شركت عمران شهرهاي جديد حاضر شود كه با اين تجمع روبه‌رو شد. تجمعي كه مشابه آن را طاهرخاني مي‌گويد زياد ديده‌ايم. تجمع‌هايي كه امروز دولت پزشكيان وارث آن است.
تجمع‌هايي كه در پس آن خانواده‌هايي را نشان مي‌دهد كه بيش از يك دهه تمام بودجه خود را صرف كسب خانه‌اي كردند كه هنوز به آن نرسيده‌اند. پس‌اندازي كه اگر به گونه‌اي ديگر در بازار مسكن خرج يا حتي در بازارهاي جانبي ديگر صرف مي‌شد؛ سود چند برابري نصيب صاحبانش مي‌كرد.
براي همين اين گروه حدود 10 سال است از اين سازمان به آن سازمان و از اين وزارتخانه به آن وزارتخانه مي‌روند تا شايد كسي صدايشان را بشنود و مشكل آنها را حل كند.
مشكلي كه ظاهرا دولت چهاردهم قصد دارد، آنچه از دولت‌هاي پيشين به ارث برده را براي آيندگان به‌جا نگذارد.
خانه‌هايي بدون آب و برق
زني حدود 60 ساله به «اعتماد» مي‌گويد: «همه جا رفتيم؛ شركت عمران پرديس، سازمان بازرسي كل كشور، وزارت كشور و الان وزارت راه و شهرسازي، شايد كسي حرف ما را بشنود. به خدا آنقدر رفتيم كه خودمان هم سرگيجه گرفتيم.» او مي‌افزايد: «هر جا مي‌رويم يكي يك چيزي مي‌گويد، يكي مي‌گويد بودجه نداريم. يكي مي‌گويد صبر كنيد پيمانكار عوض شود... در اين پروژه ۱۲ بار پيمانكار عوض شده؛ مگر اصلا چنين چيزي مي‌شود؟»
زن ديگري كه بيش از 60 سال سن ندارد، به «اعتماد» مي‌گويد: «جاي عجيب ماجرا اينجاست، خانه‌اي را كه ساختند، درِ ورودي ندارد؛ آب و برق و گاز ندارد؛ سيم‌كشي نشده، كليد و پريز ندارد. بعد از 13 سال به ما مي‌گويند اگر دلتان مي‌خواهد، تحويل بگيريد و خودتان كاملش كنيد. يعني چه؟ اگر قرار بود خودمان كامل كنيم، پس ما براي چه اين همه پول داده‌ايم؟»
او ادامه مي‌دهد: «سال 91، من كل پول بازنشستگي‌ام كه 40 ميليون تومان بود را پرداخت كردم. بعد دوباره ۳۰ و خرده‌اي ميليون از ما گرفتند و يك دفترچه قسط هم به ما دادند. اخيرا هم به ما گفتند بايد پول عرصه را بدهيم . نه خانه داريم، نه چيزي؛ فقط دارند از ما پول مي‌گيرند.»
او اكنون در خانه پدريش زندگي مي‌كند؛ از دو سال پيش كه پيمانكار اعلام كرده بود ملك را تحويل مي‌دهد؛ خانه اجاره‌ايش را خالي كرد و با وسايلش به خانه پدري آمده تا با پول پيشي كه صاحبخانه‌اش به او داده بود، لوازم مورد نياز ملك جديد را بگيرد، اما هنوز خبري از ملك جديد نيست.
زن ميانسالي كه در كنار جمع معترضان ايستاده بود، جلو مي‌آيد و به «اعتماد» مي‌گويد: «آن زمان كه پول اين خانه را داديم؛ همسرم زنده بود؛ پسرم هم زنده بود. اما اكنون آنها نيستند؛ من تنها هستم. ولي خانه‌اي هم ندارم. صاحبخانه‌ام مي‌گويد اگر مي‌خواهي بايد 20 ميليون ديگر بدهي تا بماني. من پولي ندارم كه به او بدهم.»
سپس زن جوان با اين پرسش صحبتش را شروع مي‌كند كه «چرا بايد پول عرصه را بدهيم؟ به ما مي‌گويند پول عرصه بايد بدهيد؛ در حالي كه بيش از 12 سال در تحويل خانه تاخير كردند. حداقل به جبران تاخيرشان بايد عرصه را به ما ببخشند. ما پولي براي عرصه نداريم . اگر بخواهم پولي براي عرصه بدهم بايد با همسرم و فرزندانم در چادر زندگي كنيم. من اين كار را نمي‌كنم.»
طبق اظهارات تجمع‌كنندگان در سال‌هاي گذشته هزينه عرصه 15 ميليون تومان بود، اما اكنون به 35 ميليون تومان رسيده است. برخي نيز مي‌گويند براي عرصه 75 ميليون تومان پول پرداخت كردند.
يكي ديگر از معترضان اين پروژه مي‌گويد: «پنج سال قبل، 75 ميليون تومان براي عرصه و اعيان پول پرداخت كردم. دو سال هم دارم قسط مي‌دهم ولي خبري از خانه نيست. بنگاهي كه رفته بوديم از او خانه بگيريم سر ما كلاه گذاشت؛ ما نمي‌دانستيم اين پروژه راكد است. او به من و همسرم گفت، شش ماهه پروژه تحويل مي‌شود. ما خانه قبلي خود را فروختيم. ماشين و طلاهايم را فروختم تا اين خانه را بخريم.» او ادامه مي‌دهد: «شوهر من نظامي است؛ ما الان در خانه سازماني زندگي مي‌كنيم. شوهرم با اينكه بازنشسته شد دوباره برگشت سر كار، فقط به خاطر اينكه چند ماه به ما وقت بدهند كه بتوانيم در آن خانه بمانيم، چون من پول پيش ندارم كه بروم خانه ديگري اجاره كنم. من بايد بروم چادر بزنم؟ بعد از ۳۲ سالي كه شوهر من در نظام خدمت كرده، اين هم كاري است كه با ما كرده‌اند.»
خواب چهارده ساله
طبق اظهارات معترضان پيشرفت پروژه كيادژ پرشين C در برخي بلوك‌ها 80 درصد و در برخي 60 درصد است. زن ميانسال ديگري مي‌گويد: «ما سال ۹۰ ثبت‌نام كرديم. به ما گفتند ۱۸ ماهه تحويل مي‌دهيم. گفتند پولتان را واريز كنيد، با پكيج و شوفاژ و ... تحويل مي‌دهيم. اما اينها را هم الان نمي‌دهند. خودتان مي‌دانيد براي پكيج و شوفاژ چقدر بايد هزينه كنيم. خانه‌هاي ما هيچ چيزي ندارد، فقط يك اسكلت است.»
زن ميانسالي كه تا آن زمان شنونده بود، مي‌گويد: «چند ماه پيش فراخواني دادند و به حدود 50 نفر گفتند بياييد خانه‌ها را تحويل بگيريد. ولي آن خانه‌ها، آب و برق و گاز، سيم‌كشي نداشت. خانه‌ها در ورودي ندارد؟!»
او مي‌افزايد: «ما كه عقب‌تر هستيم، خانه‌هايمان فقط اسكلت است. فقط چهار ستون را بالا برده‌اند. نه سقف خانه‌ها را درست كرده‌اند، نه سقف كاذب سرويس، دستشويي و حمام. واقعا فكر مي‌كنيد ما بايد چه كار كنيم؟ الان هم آمديم اينجا دست به دامن اينها شديم، ببينيم وزارت راه و شهرسازي چه گلي به سر ما مي‌زند.»
يكي از اعتراض‌هاي جدي معترضان به عملكرد شركت مادر تخصصي عمران و توسعه شهري ايران است. شركتي كه پاسخگوي تاخيرهاي بيش از يك دهه‌اي نيست. يكي از معترضان قبلي كه زن ميانسالي بود، مي‌گويد: «من چند ماه پيش رفتم كه رييس عمران مادر را ببينم، ولي نگذاشتند. گفتند مي‌آييم سر برج پيگيري مي‌كنيم، ولي الان پنج، شش ماه گذشته. هيچ خبري نيست. مي‌گويند رييس جلسه است مگر مي‌شود ۱۴ سال رييس هميشه در جلسه باشد و هيچ وقت جوابگو نباشد؟ من بالاي ۲۰۰ بار تا حالا رفتم بالاي پروژه، ولي هيچ جواب قاطعي به ما ندادند. خداييش يك جواب قاطع ندادند.»
مردي حدود 67 ساله به جمع معترضاني كه صحبت مي‌كنند، مي‌پيوندد و به «اعتماد» مي‌گويد: «من خودم جزو نفرات اول بودم. اين خانه را ۱۴ سال پيش ثبت‌نام كردم.»
او ادامه مي‌دهد: «سال ۱۴۰۱ رفتيم و گردنمان را كج كرديم و گفتيم اين‌طوري است و آن‌طوري است. شش ماه به ما وقت دادند، براي پرداخت. بعد از شش ماه رفتيم، ديديم آن آقايي كه امضا پاي قرارداد زده بود، اصلا رفته و بازنشسته شده است. گفتند اينجا قبول نيست.»
او به نقد دولت روحاني مي‌پردازد و عملكرد آخوندي را زير سوال مي‌برد و مي‌گويد: «خود اين آقاي آخوندي روزي كه مي‌خواستند اين طرح را اجرا كنند، گفتند اين طرح شلخته‌اي بوده. ده‌ها هزار ميليارد هم ثروت و شركت و اينها دارند و هيچ كس هم پاسخگو نيست. الان هم همين شده. همه‌شان مصونيت دارند. هي گفتند اين كار را مي‌كنيم، آن كار را مي‌كنيم. آقاي احمدي‌نژاد اينقدر، آقاي روحاني اينقدر... آخرش چه شد؟ هيچ.»
مرد معترض مي‌گويد: «الان شما حساب كنيد من بابت عرصه ۱۰ ميليون تومان دادم. بعد گفتند اگر هر سه ماه پول نداده باشي، اينقدر اضافه مي‌شود و اينقدر نزولش مي‌شود.
پاسخ يك مسوول
حبيب‌الله طاهرخاني، معاون مسكن و ساختمان در توضيح مسائل مربوط به مسكن مهر به «اعتماد» مي‌گويد: «مسكن مهر پرديس يكي از نمونه‌هاي مسكن مهري است كه دولت از ابتدا با آن درگير است. پروژه‌اي كه دچار تاخيرهاي متعدد شده است. در شروع به كار دولت، حدود 125 هزار واحد مسكن مهر درجريان داشتيم. در اين دو ساله ۶۰ هزار واحد درحال تحويل داريم و حدود 65 هزار واحد باقي مانده است.» او سپس برخلاف اظهارات معترضان مي‌گويد:«در پرديس مشكلي در تامين آب و برق و گاز نداريم. در اينحا مشكل اين است كه مردم آورده اصلي را تامين كردند؛ ولي براي تكميل و ساخت پروژه بودجه نبوده است. براي همين در دو، سه سال اخير، مجموعه شركت عمران شهرهاي جديد تلاش كرده از محل منابع داخلي خود، منابع لازم را تأمين كند تا واحدها را به متقاضيان تحويل دهد. در ضمن در اين مدت، نزديك به ۲.۵ همت از صندوق ملي مسكن منابع به پروژه‌هاي مسكن پرديس تزريق شده كه از نظر ميزان تأمين مالي، رقم قابل توجهي در مقايسه با ساير پروژه‌هاي مسكن در كشور است. دليل اين ميزان تخصيص منابع نيز شرايط دشوار پيشبرد پروژه‌هاي مسكن مهر در استان تهران است.»