حمله شدید باراک اوباما به ترامپ
امریکا علیه امریکا
دوره دوم رياست‌جمهوري فعلی به «دو سال آشوب، بي‌رحمي و فساد» تبديل شده‌است
در شرايطي كه نشانه‌هاي متناقضي از احتمال ازسرگيري مذاكرات ايران و امريكا و تشديد فشارهاي نظامي واشنگتن عليه تهران به چشم مي‌خورد، تحولات مرزهاي زميني ايران، افزايش حضور ناوهاي جنگي امريكا در منطقه و هشدارهاي امنيتي در خاورميانه، ابعاد مختلفي از وضعيت منطقه را آشكار مي‌كند. از يك‌سو، گزارش‌هايي ادعايي درباره انتقال پيام ميان تهران و واشنگتن از مسير پاكستان منتشر شده و ازسوي ديگر، وال‌استريت ژورنال با انتشار گزارشي ادعايي از بررسي گزينه‌هاي نظامي جديد عليه ايران خبر داده است. همزمان، اختلاف روايت‌ها درباره بازگشايي گذرگاه مرزي ايران و پاكستان و افزايش تنش ميان انصارالله يمن و عربستان‌سعودي نيز بر پيچيدگي اين شرايط افزوده است. در همين راستا، نشريه وال‌استريت ژورنال به نقل از مقام‌هاي امريكايي مدعي شده كه دونالد ترامپ، رييس‌جمهور امريكا، تمايل دارد عمليات نظامي عليه ايران را ازسر بگيرد و گزينه‌هايي ازجمله حمله به جزاير و تاسيسات هسته‌اي ايران را بررسي كرده است. اين درحالي است كه روز گذشته ايران، چين و روسيه نسبت به هرگونه اقدام نظامي عليه كشورمان هشدار دادند و همزمان سفارت فدراسيون روسيه در ايران، ادعاهاي منتشر شده درباره آغاز روند تخليه كاركنان اين سفارتخانه و متخصصان روسي نيروگاه هسته‌اي بوشهر را تكذيب و اعلام كرد كه فعاليت‌ها در اين نيروگاه طبق روال عادي ادامه دارد. با اين حال براساس گزارش‌ها، ناوهاي امريكايي براي حملات احتمالي در هفته‌هاي آينده آماده مي‌شوند و شمار ناوهاي فعال امريكا در منطقه ممكن است به بيش از ۲۴ فروند برسد، اين درحالي است كه روند خروج نيروهاي امريكايي از برخي پايگاه‌هاي منطقه‌اي نيز ادامه دارد. ترامپ نيز ضمن مطرح كردن احتمال حمله مجدد به ايران، مدعي شده كه امكان دستيابي به توافقي «خوب، بزرگ و زيبا» همچنان وجود دارد.
ادعاهاي ضد و نقيض درباره تلاش ميانجي‌ها
در همين چارچوب، العربيه به نقل از منابع آگاه مدعي شد ايران از طريق پاكستان پيشنهادي به امريكا ارايه كرده كه براساس آن، بازگشايي تنگه هرمز در برابر رفع محاصره دريايي بنادر ايران قرار مي‌گيرد. اين رسانه همچنين مدعي شد تهران آمادگي خود را براي ازسرگيري مذاكرات با واشنگتن از مسير اسلام‌آباد اعلام كرده است. با اين حال، يك منبع مطلع ايراني در گفت‌وگو با تسنيم اين روايت را رد كرد و آن را دروغ و خيالپردازي خواند و گفت شروط ايران همان شروط هفتگانه‌اي است كه توسط ميانجي‌ها منتقل شده است. در كنار اين ادعاهاي ضدونقيض درباره مسير احتمالي مذاكرات، ارم‌نيوز به نقل از منابع ديپلماتيك اروپايي از ابتكار آلمان، فرانسه و بريتانيا براي دستيابي به توافقي دومرحله‌اي ميان ايران و امريكا خبر داد. براساس اين گزارش، مرحله نخست طرح بر دستيابي به توافقي موقت براي بازگشايي تنگه هرمز و رفع محاصره متمركز است و سه كشور اروپايي قرار است در اين مرحله نقش تضمين‌كننده را برعهده بگيرند. هدف از اين سازوكار، فراهم كردن زمينه امتيازدهي‌هاي متقابل و عبور از بي‌اعتمادي ميان تهران و واشنگتن عنوان شده است. به نوشته اين رسانه در مرحله دوم، مذاكرات درباره توافقي جامع در پرونده هسته‌اي، كاهش سطح غني‌سازي اورانيوم براساس جدول زماني مشخص و نظارت بين‌المللي بر تاسيسات هسته‌اي ايران دنبال خواهد شد. در مقابل، لغو بخشي از تحريم‌ها، رفع كامل محاصره و تعيين تكليف دارايي‌هاي مسدود شده ايران نيز در چارچوب اين ابتكار پيش‌بيني شده است. منابع ديپلماتيك اعلام كرده‌اند كه اصول و سازوكارهاي توافق هسته‌اي سال ۲۰۱۵ مبناي مذاكرات خواهد بود. همزمان اسماعيل بقايي، سخنگوي وزارت امور خارجه در واكنش به مواضع متناقض و غيرمسوولانه آلمان و شركاي اروپايي در قبال تجاوز نظامي امريكا و اسراييل عليه ايران، پيامي را در رسانه اجتماعي ايكس منتشر كرد و نوشت: ژوئن ۲۰۲۵، فريدريش مرتس، صدراعظم آلمان، درباره تجاوز نظامي اسراييل عليه ايران گفت اين همان كار كثيفي است كه اسراييل براي همه ما انجام مي‌دهد. او اضافه كرد: اكنون در اكتبر ۲۰۲۶، وزير خارجه آلمان (و چند كشور ديگر اروپايي) درباره حمله مجدد عليه ايران هشدار مي‌دهند و بر ضرورت مهار تنش تاييد مي‌كنند. سخنگوي وزارت امور خارجه در ادامه يادآور شد: چه خوب گفت فيلسوف شهير آلماني فريدريش شيلر در نمايش دوشيزه اورلئان (پرده سوم، صحنه ششم)؛
اي خرد والامرتبه، اي دختر روشن‌ضمير سر الهي، اي بنيانگذار خردمند جهان و راهنماي ستارگان؛ پس تو ديگر چه هستي، اگر به دم اسب سركش جنون بسته شوي و ناگزير، ناتوان و فريادزنان، همراه آن مست به ورطه سقوط كشيده شوي؟
در اين ميان رسانه‌هاي منطقه‌اي چون العربي جديد مدعي شدند كه تيمي از نمايندگان قطري وارد تهران شدند، ادعايي كه ساعاتي بعد رويترز نيز آن را بازنشر كرد و‌مدعي شد كه اين هيات به خواست واشنگتن با هدف كاهش تنش‌ها به ايران سفر داشته است؛ ادعايي كه تا ساعت تنظيم اين گزارش مقام‌هاي رسمي كشورمان بدان واكنش نشان نداده‌اند.
عراقچي: سياست راهبردي ايران تغيير نخواهد كرد
مواضع آقاي بقايي در حالي رسانه‌اي شد كه عباس عراقچي، رييس دستگاه ديپلماسي در مراسم بزرگداشت شهيد سيدكمال خرازي، وزير خارجه اسبق در محل مركز مطالعات سياسي و بين‌المللي وزارت امور خارجه كشورمان طي اظهاراتي پذيرش آتش‌بس را به توقف درگيري‌ها در تمامي جبهه‌ها منوط كرد و يادآور شد كه تكرار حملات نتيجه‌اي براي امريكا و اسراييل به دنبال نخواهد داشت. وزير خارجه با بيان اينكه چه جنگ بشود چه نشود سياست‌هاي ما سر جاي خودش است، خاطرنشان كرد: اگر عقلانيت باشد ديگر حمله نظامي و تهاجم عليه مردم ايران را امتحان نخواهند كرد. دو بار امتحان كردند و نتيجه آن را ديدند، يك بار ديگر هم بخواهند امتحان كنند خودشان مي‌دانند و نتيجه‌اي غير از بارهاي گذشته نخواهند گرفت. وزير خارجه ايران در بخش ديگري از سخنراني‌اش به تنگه هرمز اشاره كرد و افزود: تنگه هرمز كه براي دهه‌ها باز بوده و نه ايران و نه عمان كه دو كشور ساحلي تنگه هستند، هيچ مانعي براي عبور و مرور ايجاد نكردند، بلكه برعكس امنيت و ايمني را برقرار و از محيط‌زيست مراقبت كردند، ولي جنگ حاضر همه چيز را تغيير داده و بايد بپذيريم كه واقعيت‌هاي جديدي حاكم شده است. مسيرها در تنگه هرمز مشابه مسيرهاي سابق نخواهد بود. اداره تنگه هرمز مشابه سابق نخواهد بود.
حمله تند اوباما و عدم تمايل امريكايي‌ها
به جنگ با ايران
همزمان با افزايش گمانه‌زني‌ها درباره احتمال رويارويي ايران و امريكا، باراك اوباما، رييس‌جمهور پيشين اين كشور، روز شنبه با لحني تند و تمسخرآميز از دولت دونالد ترامپ انتقاد كرد و گفت اين دولت با «بي‌كفايتي‌اي اداره مي‌شود كه در دوران معاصر نظير آن را نديده‌ايم.» اوباما در نخستين گردهمايي انتخاباتي خود در انتخابات ميان‌دوره‌اي، در شهر كليولند ايالت اوهايو سخنراني كرد و شديدترين حمله خود به ترامپ در ماه‌هاي اخير را انجام داد. او همچنين به يك آگهي تبليغاتي ويوك راماسوامي، نامزد جمهوري‌خواه فرمانداري اوهايو، انتقاد كرد و گفت اين آگهي نمونه‌اي از تنزل سطح سياست در امريكا است.اوباما كه معمولا در انتقاد علني از ترامپ محتاط بوده، عملكرد جانشين جمهوري‌خواه خود در كاخ سفيد را با لحني شخصي و صريح به باد انتقاد گرفت. او گفت دوره دوم رياست‌جمهوري ترامپ به «دو سال آشوب، بي‌رحمي و فساد» تبديل شده، مقام‌هاي ارشد دولت او را افرادي «غيرجدي» خواند و گفت ترامپ، امريكا را وارد جنگي با ايران كرده كه از نظر اقتصادي هزينه‌ساز بوده و «هيچ‌كس خواهان آن نبود. رييس‌جمهوري پيشين ايالات‌متحده در بخش ديگري از اظهاراتش با اشاره به سياست‌هاي اشتباه ترامپ خاطرنشان كرد كه ايران امروز بر تنگه هرمز از حق وتو برخوردار است.
اوباما در ادامه گفت: «من به عنوان رييس‌جمهور پيشين مي‌توانم به شما بگويم كه گاهي عواملي خارج از كنترل رييس‌جمهور باعث مي‌شوند بهترين برنامه‌ريزي‌ها نيز به نتيجه نرسند.» اما او افزود: «اينجا چنين چيزي اتفاق نيفتاده است. در اين مورد، اقدامات اين دولت مستقيما مسوول افزايش هزينه‌ها هستند.» اوباما كه براي اشاره به ترامپ از عبارت‌هايي مانند «خودتان مي‌دانيد چه كسي» يا «اين مرد در كاخ سفيد» استفاده مي‌كرد، گفت امريكا تاكنون رييس‌جمهوري نداشته است كه «تا اين اندازه در كلاهبرداري آشكار مهارت داشته باشد.» او همچنين ترامپ را فردي دور از واقعيت‌هاي زندگي و نيازهاي مردم امريكا توصيف كرد كه به‌جاي رسيدگي به مشكلات آنها، سرگرم پروژه‌هاي بازسازي كاخ سفيد است. اوباما با تمسخر تمركز ترامپ بر استفاده از تزيينات طلايي در كاخ سفيد گفت: «او بايد مجري برنامه‌اي در شبكه اچ‌جي‌تي‌وي باشد.» اچ‌جي‌تي‌وي شبكه‌اي تلويزيوني است كه برنامه‌هاي مربوط به خانه، طراحي داخلي و بازسازي ساختمان پخش مي‌كند.اوباما ادامه داد: «او كاخ سفيد را طوري درآورده كه انگار صدام يك شعبه از رستوران‌هاي چيزكيك فكتوري افتتاح كرده است؛ همه‌جا طلاست.» حضور اوباما كه انتظار مي‌رفت در ادامه روز در گردهمايي ديگري در ديترويت نيز سخنراني كند، زمينه را براي تقابلي كم‌سابقه و همزمان ميان او و ترامپ فراهم كرد. ترامپ نيز قرار بود عصر شنبه در گردهمايي انتخاباتي در ايالت جورجيا شركت كند و اخيرا در يكي از سخنراني‌هايش اوباما را «رييس‌جمهوري فاسد و بد» خوانده بود.كاخ سفيد بلافاصله به درخواست براي اظهارنظر درباره سخنراني اوباما پاسخ نداد.
اظهارات اوباما درحالي رسانه‌اي شد كه شوراي روابط خارجي اروپا با انتشار يادداشتي نوشت كه جنگ با ايران در ميان افكار عمومي امريكا به‌شدت نامحبوب است و تنها حدود يك‌سوم امريكايي‌ها از آن حمايت مي‌كنند. درگيري‌ها موجب جهش قيمت بنزين و گازوييل شده و بسياري از امريكايي‌ها را به اين پرسش رسانده كه چرا ترامپ براي مقابله با بحران هزينه‌هاي زندگي در كشور اقدامات بيشتري انجام نمي‌دهد. به نوشته اين انديشكده، ازسرگيري جنگ با ايران درست در آستانه مراجعه راي‌دهندگان به صندوق‌هاي راي، فشارهاي سياسي بر نامزدهاي جمهوري‌خواه كنگره را تشديد و احتمال پيروزي گسترده دموكرات‌ها در روز انتخابات را افزايش مي‌دهد.
گسترش كانون‌هاي تنش در منطقه
همزمان با اين تحولات، گذرگاه گبد-ريمدان در مرز ايران و پاكستان نيز به موضوعي موردتوجه رسانه‌هاي دو كشور تبديل شده است. اين گذرگاه طي روزهاي اخير از سوي پاكستان و با دلايل امنيتي و با هدف مقابله با قاچاق بسته شده بود؛ اقدامي كه با افزايش قيمت گاز در پاكستان و نگراني‌هايي درباره ورود محموله‌هاي گاز مايع و كالاهاي اساسي همراه شد. در عين حال، براساس اطلاعات رسيده به خبرگزاري فارس، پاكستان گذرگاه مرزي
گبد-ريمدان در منطقه گوادر را بازگشايي كرد و عبور كاميون‌هاي حامل گاز مايع و كالاهاي اساسي ازسر گرفته شد. در سطح منطقه نيز وزارت خارجه امريكا هشدارهاي سفر مربوط به ۱۴ كشور خاورميانه، به‌علاوه كرانه باختري و نوار غزه، را به‌روزرساني كرده است. براساس اين هشدارها، سفر به عربستان سعودي، امارات متحده عربي، قطر، بحرين، كويت، عمان و اردن در سطح سوم و سفر به ايران، عراق، لبنان، سوريه و يمن در سطح چهارم قرار گرفته است. به گزارش رويترز، واشنگتن اين اقدامات را با استناد به تهديدهاي امنيتي منطقه‌اي، ازجمله آنچه افزايش اقدامات تهاجمي انصارالله توصيف كرده، انجام داده است. در همين فضا، تنش ميان انصارالله يمن و عربستان‌سعودي نيز ادامه دارد. يحيي سريع، سخنگوي نيروهاي مسلح يمن، بار ديگر به شركت‌هاي هواپيمايي و مسافران درباره ناامن بودن فرودگاه ملك خالد رياض هشدار داد و اعلام كرد عمليات عليه اين فرودگاه ادامه خواهد يافت. او همچنين مسووليت پيامدهاي فعاليت اين فرودگاه را متوجه دولت سعودي دانست. همزمان، گزارش‌هايي از حمله پهپادي انصارالله به رياض منتشر شده است؛ تحولاتي كه در كنار تنش ميان تهران و واشنگتن، بر نگراني‌هاي امنيتي در منطقه افزوده‌اند.