چرایی حمله اوباما به ترامپ
طهمورث غلامي
پشت پرده موضع‌گيري تند اوباما عليه ايران
موضع‌گيري اخير باراك اوباما، رييس‌جمهوري پيشين امريكا در جريان كارزار انتخابات ميان‌دوره‌اي ايالات‌متحده در ايالت اوهايو كه در جريانش دونالد ترامپ را به واسطه حمله به ايران و سياست‌هاي نادرستش عليه كشورمان به چالش كشيد، از چند منظر قابل تأمل است؛ از يك منظر رييس‌جمهوري پيشين ايالات‌متحده در جريان اين سخنراني تلاش كرد از ميراث خود دفاع كرده و از همين رو تاكيد داشت كه ايالات‌متحده نبايد جنگلي عليه ايران را آغاز مي‌كرد، چراكه پيش‌تر خود او (اوباما) در قامت رييس‌جمهوري موفق شده بود بدون شليك يك موشك به توافق هسته‌اي با ايران در قالب برجام دست يابد؛ توافقي كه به ادعاي رييس‌جمهوري پيشين اين كشور سرعت پيشرفت برنامه هسته‌اي ايران را متوقف كرده و زمينه را براي تعليق غني‌سازي به ميزان مشخص هموار كرده بود، اما به گفته اوباما، ترامپ با خروج از برجام و حمله به ايران صرفا هزينه‌هايي را به اين كشور تحميل كرده و موجب شده تعدادي از سربازان امريكايي كشته يا مجروح شوند. خب بخشي از مواضع رييس‌جمهوري ايالات‌متحده مبتني بر واقعيت است و با لحاظ كردن تحولات ميداني مي‌توان بر آن مهر تاييد زد، اما بخش ديگر مواضع او را بايد در قالب تبليغات سياسي و كارزار ميان‌دوره‌اي كنگره تبيين كرد؛ بدين معني كه بالاخره در شرايط كنوني انتخابات ميان‌دوره‌اي كنگره در جريان است و دوطرف در ايالت‌هاي مختلف كمپين‌هاي مختلف برگزار كرده و تلاش دارند تا با به‌چالش كشيدن رويكرد حزب رقيب، آراي خود را افزايش دهند، از همين رو هر كدام از رقبا در جريان اين زورآزمايي و در اين مسير مبالغه كرده و از هر اهرمي براي به‌چالش كشيدن ديگري دريغ نخواهد كرد. در اين ميان تصويرسازي اوباما از رويكرد ترامپ بالاخص در ارتباط با ايران از منظري با واقعيت‌هاي حاكم همخواني دارد، اما از منظري ديگر خود او نيز درگير چنين اشتباه محاسباتي شده بود، از همين رو مثلا زماني كه آقاي اوباما درگير جنگ ليبي شد رسانه‌ها و چهره‌هاي وابسته به حزب جمهوري‌خواه تلاش كردند تا او را به جنگ‌طلبي متهم كرده و راهبردش را به چالش بكشند، از همين رو اعلام كردند كه اوباما نيز مانند جورج بوش كه جنگ‌هاي عراق و افغانستان را رقم زد، وارد جنگ ليبي شده است. حال ميدان بازي تغيير كرده و چهره‌هاي دموكرات چون اوباما، ترامپ را به واسطه حمله به ايران به چالش مي‌كشند و رسانه‌هاي وابسته به حزب دموكرات و چهره‌هاي سياسي نزديك به اين حزب اين تصوير را براي مردم امريكا يادآور مي‌شوند كه ترامپ برخلاف وعده‌هاي انتخاباتي‌اش وارد جنگ شده و در اين جنگ شكست خورده است. در اين ميان نكته قابل تأمل آن است كه به طور معمول شكست در جنگ را حزبي برجسته مي‌كند كه در ورود بدان رويارويي نقشي نداشته است، بدين خاطر نكته مهمي كه بايد مدنظر قرار بگيرد آن است كه دعواهاي سياسي داخلي امريكا در روزهايي كه شاهد كمپين‌هاي انتخاباتي هستيم، نبايد مبناي تصميم‌گيري قرار بگيرد و نبايد باعث شود كه ما دچار سوءبرداشت شويم يا در مورد موقعيت و جايگاهي كه داريم دچار سوءمحاسبه شويم. زماني كه جورج بوش درگير جنگ عراق و افغانستان بود، چهره‌هاي دموكرات‌ها تاكيد داشتند امريكا شكست خورده و جورج بوش امريكا را وارد درگيري بزرگي كرده يا زماني كه اوباما در ليبي درگير بود طيف مقابل با توسل به اين اهرم رقيب را به چالش مي‌كشيد تا آراي بيشتري را به خود اختصاص دهد.
از همين رو و طبيعي است در ايام انتخابات ميان‌دوره‌اي چنين موضع‌گيري‌هايي برجسته شود، چراكه هر دو حزب دموكرات و جمهوري‌خواه تلاش دارند تا جايگاه خود را تقويب كرده و پيروز ميدان باشند.
در آخر بايد گفت كه سخنان آقاي اوباما در نقد جنگ و سخنان ديگر سناتورهاي دموكرات، چهره‌هايي چون برني سندرز، اليزابت وارن و خيلي از نماينده‌هاي حزب دموكرات در كنگره امريكا، در نقد جنگ منجر به دستاورد و منفعت خاصي براي جمهوري اسلامي ايران نخواهد شد، زيرا اين موضع‌گيري‌ها با انگيزه‌هاي انتخاباتي به زبان آورده مي‌شود و بدين معنا نيست كه آنها تلاش خواهند كرد يا خواهند توانست جلوي جنگ ايران و عراق (در بازه زماني رياست بوش) يا رويارويي ايران و امريكا را بگيرند.
كارشناس ارشد مسائل امريكا