سالمندي شاد و سالم را مي‌توان تجربه كرد
مرجان يشايايي
بر اساس آمارهاي تازه طول عمر متوسط انسان‌ها مدام رو به افزايش است. دليل آن هر چه باشد، از مراقبت‌هاي سلامت فردي تا پيشرفت علم پزشكي و توليد داروهاي موثرتر تا واكسيناسيون و تغذيه بهتر، واقعيت آن است كه متوسط طول عمر انسان كه حدود 75 سال قبل 39 سال بوده در سال 2015 به حدود 76 سال رسيده. خبر مباركي است. زندگي كردن در هر حال چيز خوبي است كه بشر از ابتداي تمدن كه خود را شناخته، حتي در اسطوره‌ها به دنبال آن بوده. انسان‌ها حالا با اطمينان بيشتري زندگي مي‌كنند و مي‌توانند تجربه و دانش كسب كنند و زمان بيشتري مهلت دارند تا تجربه‌هاي خود را به كار بندند و از زندگي لذت ببرند. افزايش طول عمر اقداماتي را مي‌طلبد كه بدون ترديد در كيفيت حيات هم تاثير مثبت داشته‌اند. يعني به قول ابوعلي سينا هم طول و هم عرض زندگي را افزوده شده.
براساس آمار مجمع جهاني اقتصاد، تا سال 2050، يك نفر از هر شش نفر در جهان سني بيش از 65 سال خواهند داشت، در صورتي كه اين ميزان در سال 2019، يك نفر از هر يازده نفر بود. افزايش متوسط طول عمر با همه خوبي‌هايش برخي مسائل را هم همراه آورده. افرادي كه دوره طولاني‌تر سالمندي را پشت سر مي‌گذارند، نياز به انواع مراقبت‌هايي دارند كه در بسياري موارد باري بر دوش جوان‌ترها و دولت‌هاست. آنها در حالي كه كار نمي‌كنند به انواع مراقبت‌هاي پزشكي، اقلام دارويي و بستري شدن در آسايشگاه‌هاي مخصوص سالمندان با هزينه‌هاي بالا وابسته‌اند. از طرف ديگر، همين طول عمر و گاه تنهايي، چراكه بچه‌ها و نوه‌ها هر كدام گرفتاري‌هاي خود را دارند، باعث افسردگي و حس بي‌فايدگي مي‌شود كه متاسفانه هيچ كم از مشكلات سلامتي سالمند ندارند.
مجمع جهاني اقتصاد در مصاحبه با چند تن از كارشناسان اقتصاد، مراقبت‌هاي اجتماعي و اميد به زندگي، طرحي را ارايه داده به نام طرح طول عمر و رهبران بخش‌هاي مختلف را فرا خوانده تا از مراقبت‌هاي واكنشي به سلامت پيشگيرانه، از برنامه‌ريزي بازنشستگي به تاب‌آوري مالي مادام‌العمر و از تلاش‌هاي پراكنده به اقدامات هماهنگ تغيير جهت دهند و تضمين كنند كه زندگي‌هاي طولاني‌تر، سالم‌تر، تاب‌آورتر و با عزت باشند. اين متخصصان مي‌گويند، اين انگار راهي است كه از قبل تعريف شده؛ درس مي‌خوانيد و كار مي‌كنيد و به بازنشستگي مي‌رسيد، اما همين كارشناسان عقيده دارند خيلي چيزها تغيير كرده است. حالا در زمان بازنشستگي و سالمندي هم مي‌شود و بايد ياد گرفت. البته اين راه دشواري است كه بايد با دقت و صبر طي شود، اما همين مجمع در ويديويي كوتاه به برخي راه‌حل‌هاي عملي براي سالمندي شادتر و طولاني‌تر اشاره كرده است، شامل مشاركت كنيد به معني ديگر گوشه‌اي ننشينيد و سعي كنيد در فعاليت‌هاي مناسب خود با جوان‌ترها سهيم شويد. ارتباطات خود را از دست ندهيد، درست است كه سال‌هاي عمر اضافه شده، اما همپاي آن سلامت هم بايد باشد. جماعتي كه فرد جزو آن است و ارتباطات با اين جماعت از جمله كليدهاي سالمندي سلامت است. ارتباط با دوستان و بچه‌ها و نوه‌ها و هر دوست و آشناي ديگر. سالمندان بايد هدفي داشته باشند. شايد برخي آدم‌ها فكر كنند كه در سالمندي بايد به انتظار پايان راه نشست، اما حتي در سالمندي هم مي‌توان زندگي هدفمند و با معنا داشت. آمارها نشان داده‌اند وجود هدفي در زندگي علاوه بر تاثير مثبت بر كيفيت زندگي مي‌تواند طول عمر سالمند را 11 تا 15درصد افزايش دهد.
از كودكي در گوش ما گفته‌اند احترام بزرگ‌تر واجب است، اما كمتر كسي از ما مي‌داند چگونه بايد اين احترام تحقق يابد و چگونه بايد با سالمندان اطراف رفتاري كنيم كه خود را غريبه و سربار ندانند. شايد اين را هم بايد جزو مهارت‌هاي زندگي آموخت.