بوي نامطبوع و مديريت ما
شينا انصاري
بوي نامطبوعي عصر چهارشنبه در مناطقي از كلانشهر تهران استشمام مي‌شود.
منشا بو مشخص نيست و بلافاصله پس از انعكاس نخستين خبر، اخبار متعددي در فضاي مجازي و شبكه‌هاي اجتماعي دست به دست مي‌شود.
فعال شدن آتش‌فشان دماوند، آلودگي پالايشگاه تهران، تركيدن شبكه اصلي فاضلاب و حتي مترو براي لحظاتي به عنوان كانون انتشار بو اعلام مي‌شوند.
اصحاب رسانه براي پاسخگويي هر چه سريع‌تر به كنجكاوي مردم، اظهارنظرهاي تاييد نشده را به سرعت منتشر و شهروندان هم با حس تشويش و ناامني اخبار را بازنشر
مي‌كنند.
احساس هراس شهروندان البته مانع از توليد لطيفه‌ها و طنزها در فضاي مجازي نمي‌شود، هر چند اين روحيه طنازي و شوخ طبعي براي التيام نگراني‌ها در فضاي حقيقي چندان كارساز نيست؛ متاسفانه اظهارنظر مسوولان نيز ضدونقيض است، يكي مكان انتشار بو را اعلام مي‌كند و ديگري تكذيب!
يكي وارونگي هوا را عامل مي‌داند و ديگري منشا زميني را، با وجود اعلام تشكيل كميته ويژه رسيدگي به موضوع با حضور همه دستگاه‌هاي ذي‌مدخل در همان ساعات اوليه كه اقدامي درخور توجه براي هماهنگي در مواقع بحران است، عدم معرفي سخنگويي واحد از جانب اين كميته و تداوم اظهارنظرهاي مختلف مسوولان غيرمرتبط تا واپسين لحظات شب، از سردرگمي مردم نمي‌كاهد و حس اعتمادي كه در اين‌گونه مواقع بايد به جامعه منتقل شود را ايجاد نمي‌كند!
«موضوع در دست بررسي است» و «هنوز منشا بو مشخص نشده است» پاسخ قانع‌كننده‌اي براي خبرنگاران نيست. آنها مي‌خواهند در سريع‌ترين زمان ممكن، مكان و علت انتشار اين آلاينده غير منتظره كه با دستگاه‌هاي سنجش متداول كيفيت هواي شهر قابل رصد نيست، شناسايي شود.
«زمان» البته موضوعي مهم و كليدي در مديريت بحران است، اما بايد بپذيريم كه فقدان اطلاعات موثق و مستدل و نشر اخبار بدون پشتوانه فني خود موجب تشديد نگراني در مردم به عنوان ركن اثرگذاري كه در شرايط بحران بايد با ساير اركان موظف همراهي كند، مي‌شود.
بدون شك مسووليت اصحاب رسانه علاوه بر سرعت در انتقال خبر، رعايت صحت و دقت در نشر اخبار نيز هست، همان‌گونه كه مسووليت مسوولان دستگاه‌هاي اجرايي، اظهارنظر بر پايه تكاليف قانوني و ادله كارشناسي
است.
خوشبختانه گزارش‌هاي وزارت بهداشت از نبود عوارض مشهود اين آلودگي موقت بر سلامت شهروندان حكايت دارد و باران و برف روز بعد هم با تلطيف هوا، دغدغه بوي مشمئزكننده را تا اندازه‌اي از خاطر شهروندان تهراني مي‌زدايد و موضوع ظاهرا ختم به خير مي‌شود، هر چند پرونده انتشار بوي نامطبوع عصرگاه دوازدهم دي در پايتخت تا اظهارنظر رسمي كميته مسوول آن همچنان باز است، اما مهم‌تر از آن، طرح اين پرسش اساسي براي همگي ماست كه ما «مسوولان، خبرنگاران و مردم» تا چه اندازه براي مواجهه با شرايط بحراني و اضطراري آمادگي داريم؟