فرودگاه‌هاي هاب ايران؟
حميد نجف
چند روز قبل اظهارنظري از سوي وزير راه و شهرسازي مطرح شد كه به نظر مي‌رسد قدري با واقعيت‌هاي صنعت هوايي ايران و منطقه فاصله دارد. ايشان از برنامه‌ريزي براي تبديل 6 فرودگاه هاب پروازي صحبت كرده‌اند و اين حرف سوالي را به وجود مي‌آورد كه چطور قرار است براي چنين طرحي برنامه‌ريزي كنيم؟ فرودگاه هاب در ادبيات صنعت هوايي به فرودگاهي گفته مي‌شود كه تعداد قابل توجهي از پروازهاي داخلي و منطقه‌اي را مديريت مي‌كند و مسافران زيادي براي انجام پروازهاي چند مقصدي (كانكشن) به آن آمد و شد مي‌كنند. جداي از جايگاه فرودگاه‌هاي هاب بزرگ دنيا، ما در سال‌هاي گذشته با نمونه‌هاي قابل توجهي از اين تجربه در ميان كشورهاي منطقه و همسايگانمان مواجه شده‌ايم. امروز در كشورهايي مانند امارات متحده عربي، قطر و تركيه فرودگاه‌هايي فعال هستند كه تعداد قابل توجهي پرواز را مديريت مي‌كنند و در طول روز مسافران زيادي براي رسيدن به مقاصد نهايي‌شان ابتدا به اين فرودگاه‌ها آمده و با جابه‌جايي هواپيما به سمت مقصد پرواز مي‌كنند. اگر عبارات بالا را به عنوان تعريف هاب هوايي در نظر بگيريم، امروز در ايران صحبت از داشتن يك فرودگاه هاب نيز دور از واقعيت است. فرودگاه امام خميني(ره) تهران كه براي ساخت و آغاز به كار آن سال‌ها برنامه‌ريزي شد و در اين مسير طرح‌هاي بزرگي به مرحله نهايي درآمد هنوز فاصله‌اي قابل توجه با نمونه‌هاي خود در منطقه دارد و در اين بين تحريم‌هاي يكجانبه امريكا و محدوديت‌هايي كه صنعت هوايي ايران آن را تجربه مي‌كند نيز مزيد بر علت شده تا كار ايران در تبديل يكي از فرودگاه‌هايش به هاب پروازي منطقه دشوار باشد. در كنار آن در كشورهاي منطقه خليج فارس و خاورميانه، با توجه به اينكه قدمت توسعه صنعت هوايي چندان بالا نيست، عملا تجربه راه‌اندازي چند هاب پروازي همزمان در يك كشور وجود ندارد و شايد در آينده نزديك نيز نياز به حركت به آن سمت وجود نداشته باشد. براي مثال در كشورهايي كه از آنها نام برده شد، فرودگاه‌هايي در شهرهاي دوبي، دوحه و استانبول تاسيس شده كه با تمركز پروازي و توسعه زيرساخت‌ها تلاش شده كه اين فرودگاه‌ها، هاب شوند و از اين رو طرح راه‌اندازي 6 فرودگاه هاب چندان در كوتاه‌مدت ممكن به نظر نمي‌رسد.
يكي از اصلي‌ترين مسائلي كه در سال‌هاي گذشته باعث
شده اعتماد مردم به صحبت‌هاي مسوولان كاهش يابد، دادن وعده‌هايي است كه چندان به واقعيت نزديك نيستند. در شرايطي كه صنعت هوايي ايران با مشكلات جدي و محدوديت‌هاي ناعادلانه دست و پنجه نرم مي‌كند شايد ارايه وعده‌هايي كه عملياتي كردن آنها در كوتاه‌مدت ممكن بوده و تاثيرشان براي مسافران قابل لمس است، مفيد‌تر از ارايه برنامه‌هايي باشد كه رسيدن به آنها اگر نگوييم ناممكن است كه لااقل در كوتاه‌مدت چندان ميسر نيست.